कला

हुरडुङ्गा नाच न हरेरी पूजा

भदौको हरेरी पूजापछि थारू गाउँमा साता दिन बिराएर हुरडुङ्गा नाच हुन्थ्यो । गाउँलेलाई पर्वको रन्कोले छोप्थ्यो । चहलपहल बढ्थ्यो । हरेरी पूजाकै दिन नाच गरेर दसैं नजिकिएको सन्देश दिइन्थ्यो । तर, यो वर्ष दसैं दैलोमै आइसक्दा पनि आँगन सुनसान छन् । कोरोना भाइरसका कारण गाउँमा एक दिन पनि नाच भएको छैन ।

भर्चुअल प्रदर्शनीमा चित्र

सामान्य अवस्था रहेको भए यतिखेर चित्रकार तीर्थ निरौलाले कोरेका चित्रहरू राजधानीका कुनै ग्यालरीमा सजिएका हुन्थे । कलाकृति अवलोकनकै लागि कलाकार तथा कला पारखीहरूको जमघट, कलाकै बहस तथा छलफलले माहोलको रौनक नै बेग्लै हुने थियो ।

आश्विन ३, २०७७

नाटकघर खुल्ने छैन छाँटकाँट

२०७२ को भूकम्पमा काठमाडौंको कालिकास्थानमा रहेको सर्वनाम थियटर करिब १५ दिनका लागि बन्द भयो । त्यसैकारण थियटरका संस्थापक अशेष मल्लको लेखन तथा निर्देशनमा मञ्चन भइरहेको नाटक 'कुमारजी आज्ञा गर्नुहुन्छ' रद्द गर्नुपर्‍यो । त्यसपछिको नाकाबन्दीमा पनि केही दिनका लागि अशेषले नाटकघर बन्द गरे । तर, कोरोनाका कारण पहिलो पटक लामो समय नाटकघर ठप्प भएको बताउँछन् नाटककार मल्ल ।

भाद्र २३, २०७७

कलाकृति बनायो, थन्क्यायो

चित्रकार भीम शर्माले विश्व पानी दिवसका अवसरमा ‘सेकेन्ड इन्टरनेसनल नेचर आर्ट फेस्टिभल’ शीर्षकमा झन्डै एक महिना अवधिको चित्रकला महोत्सवको योजना बनाएका थिए । हाल गैंडाकोटमा चित्र सिर्जना गर्दै आएका शर्माको उक्त महोत्सव चैत महिनाको दोस्रो हप्तापछि नै सुरु हुने योजना बने पनि लकडाउनले रोकियो ।

भाद्र २१, २०७७

रङको लक्ष्य

जीवन र जगतका हर वस्तुमा रङ निहित छ । रङले सजिएका प्रकृतिका हरेक वस्तुमा खास अर्थ हुन्छ भन्ने मान्यता राख्छन् चित्रकारहरू । तिनै रंगीन चीजबिजमा जीवन्त आवाज खोज्दै छन्– चित्रकार लक्ष्मण श्रेष्ठ । कोरोनाले थलिएको काठमाडौंको मुहार र सुनसान बनेको सडकका भित्ताहरूमा अचेल रङले उत्साह थप्दै छन् ।

भाद्र १९, २०७७

जाँदै छ कता नेपाली संगीत

टिकटकमा अपलोड हुने छोटो भिडियोमा नौला गीत देखेर, सुनेर युट्युबमा खोज्नेहरू जसरी बढे, त्यसैगरी म्युजिक भिडियो बनाउनेहरू पनि टिकटक सेलेब्रिटी खोज्छन् ।आफ्नो गीतको प्रचार हुने भिडियो पोस्ट गरिदिन आग्रह गर्छन् । कन्सर्ट हुँदैनन्, न सांगीतिक भेला र जमघट हुन्छन् ।

भाद्र १६, २०७७

घरायसी सामग्री बने क्यानभास

चित्र कोर्न बेलैमा नसिकेकी भए १९ वर्षीया आयुष्मा ढकालले कोरोना कहरमा सहजै दिन कटाउन मुस्किल पर्थ्यो । एसईई पास भई नयाँ कक्षामा जानुको उत्साह खुम्च्याएर राख्नुपर्ने बाध्यता एकातिर छ भने अर्कोतिर संक्रमणबाट सुरक्षित रहन घरभित्रै सीमित हुन परेको छ । तर मन भने चञ्चल छ । भावना सलबलाइरहन्छन् । हिजोआज उकुसमुकुस पोख्न उनलाई क्यानभासले साथ दिएको छ ।

भाद्र १५, २०७७

रुसमा उत्कृष्ट बन्यो ‘सहायक श्रीमान्’

घरमा जति दाजुभाइ छन्, एउटै श्रीमती बिहे गर्ने संसारकै अनौठो चलन अहिले पनि नेपालका कतिपय हिमाली जिल्लामा पाइन्छ । चार वर्षअघि यही संस्कार खोतल्दै डकुमेन्ट्री निर्देशक गणेश पाण्डे कर्णालीको हुम्ला पुगे । कतै हिउँसित चिप्लिए, कतै स्थानीय जात्रा र पर्वहरूमा रम्दै बहुपति प्रथाका वास्तविक पात्रहरू खोजी गरे ।

भाद्र ७, २०७७

‘कलालाई जोडौं समुदायसित’

राजधानीमा कलाकर्म गर्दै आएका चित्रकार कैलाश के श्रेष्ठ पाँच वर्षअघिको विनाशकारी भूकम्पसँगै दोलखास्थित आफ्नो गाउँ गैरीमुदी पुगे । त्यहाँ उनले ‘प्राण’ नामक सामुदायिक कला केन्द्र स्थापना गरे, कलामार्फत गाउँलेहरूलाई मनोपरामर्श उपलब्ध गराए ।