विचार

सर्वेसर्वाका अविवेकी गतिविधि

परिस्थितिजन्य अनिवार्यता जनाउन हिन्दी भाषामा एउटा चल्तीको उक्ति छ— ‘वृन्दावन में रहना है तो राधे–राधे कहना है ।’ त्यस कथनलाई अलिकति संशोधन गर्ने हो भने नेकपा एमालेका निराश पदाकांक्षीहरूको विवशतालाई सहजै दर्साउन सकिन्छ— ‘एमाले में रहना है तो ओली–ओली जपना है ।’ वामदेव गौतमले आफ्नो लाचारी सोझै स्वीकार गरे, ‘पार्टी खोल्न सक्छु, ओली रहुन्जेल एमालेमा जान्नँ ।’

रोजगार गन्तव्य मुलुकमा अविलम्ब राजदूत तोक

सरकारले विभिन्न देशमा कार्यरत राजदूतमध्ये ११ जनालाई फिर्ता बोलाएको दुई महिना बितिसकेको छ । राजनीतिक कोटाका आधारमा नियुक्त गरिएकाहरू फिर्ता बोलाइएयता भारत, अमेरिका र बेलायतका लागि मात्र नयाँ राजदूतका नामहरू सिफारिस भएका छन् । तर चीन, जापानजस्ता मित्र मुलुकमा राजदूत छनोट प्रक्रिया अघि बढाइएकै छैन ।

यो गणराज्यको जात के हो ?

फेरि पनितिम्रो जुलुसमाबज्नेछनवराजको छालाको दमाहारातो कार्पेटबनेर बगेको छ भेरीतिमी भेरी हुँदै आउनू ।– केवल बिनाबी/तिमी भेरी हुँदै आउनू

मंसिर १३, २०७८

न्यायालयको भाँडभैलोको निकास

प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर राणाको बहिर्गमनका लागि नेपाल बार, सर्वोच्च बार, पेसागत संगठनहरू, नागरिक समाज, सहकर्मी न्यायाधीशहरूको व्यापक विरोध जारी छ; आन्दोलन चर्किरहेको छ । सर्वोच्च अदालतमै भ्रष्टाचार भएका कुराहरू आइरहेका छन् ।

झन्‌झन् गहिरिँदो महँगीको जरो

हरेक वर्ष दसैंमा महँगी बढ्ने गर्छ । तर यसपालिको दसैंमा बढेको महँगीले सामान्य जनताको झन् धेरै ढाड सेक्यो । नेपाल राष्ट्र बैंकले मंसिर लागेपछि देशको वर्तमान आर्थिक तथा वित्तीय स्थितिबारे नयाँ तथ्यांक प्रकाशित गरेको छ ।

जनगणना र घरेलु श्रममाथिको राजनीति

भनिन्छ, जनगणना राष्ट्रका लागि हरेक दस वर्षमा आउने उत्सव हो । देशको समग्र अवस्था झल्काउने तथ्य र तथ्यांकहरू तयार र प्रस्तुत गर्ने यस अभियानले देशका लागि नीति, रणनीति र भावी कार्यदिशा तय गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँछ ।

सीटीईभीटीको गैरकानुनी जिद्दी

२०७५ सालमा जारी चिकित्सा शिक्षा ऐनअनुसार नर्सिङ पठनपाठन गराउने शिक्षण संस्थाले सय बेडको आफ्नै अस्पताल सञ्चालन गर्नुपर्छ । र, विभिन्न विश्वविद्यालयबाट स्नातक र स्नातकोत्तर तहमा नर्सिङ कक्षा सञ्चालन गर्नेले प्रमाणपत्र तह (पीसीएल) पठनपाठन गराउन पाउँदैनन् ।

मंसिर १२, २०७८

महाधिवेशनहरूको मदारी-मनोरञ्जन

देशका सबै प्रमुख राजनीतिक दलहरू जसरी पनि एक महिनाभित्रै आफ्ना राष्ट्रिय महाधिवेशन सम्पन्न गर्नुपर्ने बाध्यतामा छन् । प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा एमालेको महाधिवेशनका कारण चितवन तंरगित छ । सत्तारूढ नेपाली कांग्रेस र सत्ताको मुख्य साझेदार नेकपा माओवादी केन्द्रको आउँदा केही हप्ताभित्रै महाधिवेशन गरिसक्ने कार्यतालिका छ ।

एमालेका कम्युनिस्टप्रेमीसँग संवाद

नेकपा (एमाले) को दसौं महाधिवेशन चलिरहेको छ । लाखभन्दा बढी मानिसको सहभागितामा उद्घाटन समारोह सम्पन्न हुनु भर्खर फुट बेहोरेको एमालेका निम्ति शानदार सफलता हो । आसन्न चुनावको तयारीका सन्दर्भमा एमालेको यो भीडभाड प्रदर्शनले संसद्वादी अन्य पार्टीलाई उकुसमुकुस बनायो होला । त्यसो त अन्य प्रतिस्पर्धी संसद्वादी पार्टीहरूले पनि अब यस्तै भीडभाड प्रदर्शनको तयारी गरेर एमालेलाई जवाफ दिने र आफ्ना समर्थकका अन्ध–अहम् शान्त पार्ने कोसिस अवश्य गर्नेछन् ।

पशुपतिनाथले सर्वोच्च अदालतको रक्षा गरून् !

सन्दर्भ सुरुआतभारतमा कानुन व्यवसायमा करिब सात दशक बिताएका फली एस नरिमनको पुस्तक ‘गड सेभ द अनरेबल सुप्रिम कोर्ट’ (सन् २०१८) हाम्रो सन्दर्भमा निकै मिल्दोजुल्दो देखिन्छ । उनी लेख्छन्— संविधानद्वारा नै निर्मित सर्वोच्च अदालतजस्ता संस्थाहरू तत्तत् समयका हरेक नारी र पुरुषभन्दा धेरै महान् र सम्मानित थिए र रहिरहन्छन् । सायद त्यसैले सम्मानित अदालतको इजलास र इजलासमा आसीन न्यायाधीशहरूलाई पनि स्वतः सम्मानित मानिएको हो । संयुक्त राज्य अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतमा इजलास बस्नुअघि हरेक दिन अदालतको क्लर्कले चिच्याएर भन्ने गर्छ, ‘गड सेभ युनाइटेड स्टेट्स एन्ड दिस अनरेबल कोर्ट ।’

कानुन राम्रो कार्यान्वयन फितलो

सन् १९९१ देखि सुरु भएको लैंगिक हिंसाविरुद्धको अभियान यस वर्ष पनि मनाइँदै छ । यसको मुख्य उद्देश्य लैंगिकताका आधारमा हुने सबै प्रकारका हिंसा र अपराध अन्त्य गर्दै महिला र पुरुषबीच असमानता हटाउनु हो । सबै लिंगका मानिसलाई बिनाभेदभाव सम्मानित जीवनयापन गर्न सक्षम तुल्याउनु हो । लैंगिक भेदभावले बालिका तथा महिला बढी पीडित भैरहेकाले उनीहरूकै हकहितलाई यस अभियानमा बढी जोड दिइन्छ ।

घरबाटै थालौं लैंगिक हिंसाविरुद्धको अभियान

आफ्नो पहिचान, आत्मसम्मान र स्वतन्त्रतालाई अखण्डित राख्न एवं हिंसारहित ढंगले सहअस्तित्वपूर्ण जीवन बाँच्न पाउनु हरेक व्यक्तिको नैसर्गिक अधिकार हो र यसलाई मानव अधिकार पनि भनिएको छ । यसरी हिंसा कसैउपर पनि हुनु व्यक्तिको मानव अधिकारको हनन हो । कुनै पनि व्यक्तिलाई शारीरिक, मानसिक, आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक रूपमा हानि वा चोट पुर्‍याउने कार्य नै हिंसा हो ।

कोभिडको नयाँ भेरिएन्ट भित्रिन नदिन सतर्कता अपनाऔं

नेपालले कोभिड–१९ को दोस्रो लहरबाट पूर्ण त्राण पाउन बाँकी छँदै दक्षिण अफ्रिकामा सोमबार पत्ता लागेको कोरोना भाइरसको नयाँ भेरिएन्टले अरू चिन्ता थपेको छ । तीव्र गतिमा उत्परिवर्तित भएको नयाँ भेरिएन्ट बी.१.१.५२९ का कारण यो व्याधि अझ फैलिन सक्ने भय विश्वभर छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनले ओमिक्रोन नाम दिएको यो भेरिएन्टविरुद्ध हालसम्म बनेका खोप प्रभावकारी नहुने र संक्रमण दर पनि बढ्ने भन्दै विज्ञहरू चिन्तित छन् । कतिपय मुलुकले यसको रोकथामका लागि तयारी थालिसकेका छन् । नेपालमा पनि यो भेरिएन्ट भित्रिन नदिन सरकारले सम्पूर्ण सुरक्षा सतर्कता अपनाउनु अत्यावश्यक छ ।