कोसेली
भाद्र २८, २०७६

यात्रानुभूति : हिरोसिमामा खसेको आँसु

मलाई थाहा छैन तेस्रो विश्वयुद्ध कस्तो हतियारले लडिन्छ, तर चौथो विश्वयुद्धचाहिँ निश्चय नै लाठा र ढुंगामुढाहरूबाट लडिनेछ  । –आइन्सटाइन हिरोसिमाको शान्ति स्मारकमा गत साता पुगेपछि मलाई आइन्सटाइनको ज्यादै सम्झना हुन गयो  ।

इतिहास : बाह्र मगरातमा शाही कटक

मानसिंह खड्गामगरबाट द्रव्य शाहको अधीनमा गोर्खाकोट हस्तगत हुने विसं १६१६ भदौ २५ को त्यही घटना कालान्तरमा आजको नेपाल राज्य निमार्णको आरम्भ विन्दुको रूपमा संघटित हुन्छ  । यो आलेख चार सय साठी वर्षअघि बाह्र मगरातको अन्तिम मगर राज्यमा शाही धुन्य फहराउन आइपुग्ने शाही कटकको वरिपरि केन्द्रित रहनेछ  ।

जलबिरेमा जलप्रेमी

चितवनको इच्छाकामनास्थित जलबिरे झरनामा पछिल्लो समय युवाहरूको आकर्षणको केन्द्र बनेको छ  । चितवनको पहिचान भएका ४० उत्कृष्ट पर्यटकीय आकर्षणमध्ये जलबिरे झरना उत्कृष्ट गन्तव्यमा पर्छ  ।

तिमीले ठीक भनेकी थियौ– मालिनी

उसले एकदमै सहज रूपमा भनी, ‘खासै केही छैन । भट्ट साहबको एउटा नयाँ सिनेमा साइन गरेकी छु । नायिकाको रूपमा ।’ ‘भट्ट साहब... ? मतलब... महेश भट्ट ?’ मैले पक्का गर्न चाहें । ‘हो ।’ मानौं ऊ कुनै कार्यालयमा सहायकको जागिर पाएको कुरा गर्दै थिई ।

क्रिकेट : फेरि फर्किएला 'क्रेज'?

- मलेसिया, सन् २००७ जुलाई १२ तारिख । नेपाली महिला क्रिकेटले अन्तर्राष्ट्रियमा ‘डेब्यु’ गरेको दिन । पहिलो प्रतिद्वन्द्वी थियो थाइल्यान्ड । थाइल्यान्ड र नेपालको मात्र होइन एसोसिएट राष्ट्र सबैको त्यो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिता थियो । नेपालले थाइल्यान्डमाथि सहजै ५५ रनको जित हात पार्‍यो । पहिलो सहभागितामै नेपाल फाइनल पुग्यो । बंगलादेशसँग पराजित भएपछि उपविजेता बनेको नेपाल महिला क्रिकेटमा भविष्य उज्यालो छ भन्ने सन्देश दिन सफल भयो ।

अनपेक्षित मोडहरू

नेपाली फुटबल टिमको प्रदर्शन निरन्तर एक रूपको छैन । त्यसैले अनपेक्षित नतिजा आइरहेको छ । जसले खेलाडीको कौशलमा विश्वास गर्नेभन्दा बढी शंका गर्ने ठाउँ दिएको छ ।

'आलोचनाभन्दा माथि उठेर लेख्न सकें'

अमेरिकाको सुदूर उत्तरपूर्वीय राज्य मेनमा सन् १९४७ मा जन्मिएका स्टेफेन किङले आफ्नो पहिलो प्रकाशित उपन्यास 'क्यारी' १९७४ मा लेखेका थिए  । उनले आधा शताब्दीभन्दा लामो समय अमेरिकाको सानो सहरमा रहेका राक्षस तथा हिरोहरूका बारेमा लेखेका छन्  ।

तुम्खेवाको संवेग र समय

विमला तुम्खेवाको कविताको फेहरिस्तमा नारीका अनुभूति लेखिनु उनको परिचित कविताकारिताको निरन्तरता हो भनेर कतिपय पाठकले भन्न सक्छन्  । तर, कविको रूपमा उनको नवीनतम स्वरूप उनका राजनीतिक कवितामा खोजिनुपर्छ  ।

व्यक्ति : माननीय उमादेवी वादी

उमादेवी अहिले सुदूरपश्चिम प्रदेशसभा सदस्य छिन् । उनीप्रति बादी मात्र होइन, सीमान्तीकृत समुदायको भरोसा छ । ३१ साउन ०६४ । उमादेवी बादीले सायदै बिर्सनेछिन् । बाध्यात्मक यौन शोषणको विरोधमा उनकै नेतृत्वमा बादी समुदायले सिंहदरबार गेटमै चढेर अर्धनग्न प्रदर्शन गरेका थिए ।

माछी मार न हो... भाइ हो !

केही दिनअघिदेखि म बस्ने भक्तपुर कालोपाटीस्थित घरछेउको खेतमा केही युवा बल्छी लिएर माछा मारिरहेका देखिइरहन्थे  । हरेक दिनजसो बल्छी थापिरहेका यिनको टोलीलाई देखेर मलाई लाग्थ्यो– यिनको बल्छीमा साँचिकै माछा पारिरहेका छन् त ?

हिमालका हिमताल

तिलिचो मास्तिर पनि अर्को ताल देखिएपछि मनाङका बासिन्दा खुसी भए । गत साउन दोस्रो साता चामे गाउँपालिका–४ को अग्लो स्थानमा हिमताल भेटिएको भन्दै निकै चर्चा भयो ।

संगीत : राही, कार्की र फ्वाँ बागा रे

भारतको एक रेलवे स्टेसनमा सधैं भेटिने दृष्टिविहीनले गाएको सुनेपछि राहीले एउटा नाटकमा प्रयोग गरेको गीत उत्तराखण्डमा कालजयी भएको छ  ।