हिमेश

संकटमा साकिब

‘ब्रो एनिथिङ इन दिस सिरिज ?’सन् २०१८ जनवरी २३ मा साकिब अल हसनले ह्वाट्स एपमा यही सन्देश पाएका थिए, दीपक अग्रवालबाट  । अब साकिब को हुन र दीपक कस्ता मान्छे हुन, त्यसमा कुनै रहस्य छैन  ।

खेल : कथा रंगशालाको

कुनै समय भीमसेन थापा निकै शक्तिशाली थिए । नेपालकै इतिहासमा उनी जत्तिको शक्तिशाली अरू विरलै भए । तर उनको अन्त्य निकै दुःखद रह्यो । विष्णुमती मन्दिरको बगरमा उनको जिउँदो शरीरलाई फ्यालिएको थियो । आत्महत्याको प्रयास गरेका भीमसेन थापाले नौ दिन त्यहीं मृत्यु आत्मसात् गर्न संघर्ष गरे । अहिले यो ठाउँ आधुनिक त्रिपुरेश्वरको छेउमै छ ।

टुँडिखेल नै रहेन भने ?

टेबहाल, संकटा मन्दिरमा शनिबार दर्शनार्थीको निकै भीड लागेको छ । त्यहीँ एक छेउमा केही स्थानीय बूढापाका गफ गरिरहेका छन् । विषय रहेछ, खुम्चिइरहेको टुँडिखेल । उनीहरूको चिन्ता थियो, संकटासँग सिधा सम्बन्ध रहेको टुँडिखेल दिनदिनै खुम्चिँदै छ । अतिक्रमणले थिलथिएको छ । कुनै दिन टुँडिखेलकै अस्तित्व हरायो भने ? मन्दिरमा भीड लागेर मात्र के मजा, टुँडिखेल नै रहेन भने ?

ज्यानमारा बक्सिङ

खेलकुदको विषयलाई लिएर जति पनि सिनेमा बन्छन्, त्यसमध्ये आधा जति त एउटै खेलको मात्र हुन्छ– बक्सिङ  । खेलकुदबारे बनेका चर्चित फिल्म त सबैजसो बक्सिङकै छन् भन्दा पनि हुन्छ  ।

'दादा' गिरी

केही वर्षअगाडिसम्म पनि भारतीय क्रिकेट टिम त्यस्तो थिएन, जस्तो अहिले छ  । भारतसँग सचिन तेन्दुलकर त थिए तर टिमले पस्कने क्रिकेट धारिलो थिएन  ।

हिमेशका लेखहरु :

जुन बेला काठमाडौंका नदीमा सुन बग्थ्यो

नेपाल संवत् ११४० मंगलबार सुरु हुँदै छ । कार्तिक शुक्ल प्रतिपदादेखि नयाँ वर्ष सुरु हुन्छ । यो दिन विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम हुन्छन् । एकले अर्कालाई सुस्वास्थ्य एवं दीर्घायुको कामना गर्छन् । म्ह पूजा गर्छन् । र, सम्झिन्छन्, शंखधर साख्वालाई । उनै त हुन्, नेपालको मौलिक संवत्— नेपाल संवत्का प्रवर्तक । 

नेपाल संवत्‌का आर्थिक पक्ष

नेपाल संवतको नयाँ वर्ष सुरु हुन्छ, कार्तिक शुक्ल पक्षमा  । नेपाल संवत्का आधारमा लक्ष्मीपूजा नै वर्षको अन्तिम दिन हुन्छ  । त्यसैले आर्थिक दृष्टिकोणबाट यो दिनको ठूलो महत्त्व छ । तिहारलाई नेपाल भाषामा ‘स्वन्ति’ भनिन्छ र यो तीन दिन मनाउने पर्व हो । यी तीन दिनमध्ये पहिलो दिन लक्ष्मी पूजा नै भयो । दोस्रो दिन ‘म्ह पूजा’ मनाइन्छ भने तेस्रो दिन ‘किजा पूजा’ । वर्षको अन्तिम दिन भएको अर्थमा लक्ष्मी पूजा काठमाडौंका नेवारका लागि सालतमामी गर्ने दिन पनि हो ।

हुन नसकेको त्यो वार्ता

यो त्यस समयको घटना हो, जति बेला राजा ज्ञानेन्द्र शाह कसैको कुरा सुनिरहेका थिएनन्, एक्लै अगाडि बढिरहेका थिए । देशमा सशस्त्र द्वन्द्व भने उत्कर्षमा थियो । ज्ञानेन्द्र न तत्कालीन विद्रोही माओवादीसँग प्रत्यक्ष वार्ता गर्न मानिरहेका थिए, न त उनीहरूले दिएको विकल्पमा मञ्जुर थिए । राजासँग नजिकका केही भने माओवादीसँग संवाद हुनुपर्छ भनिरहेका थिए र उनीहरूले यसका लागि जिम्मेवारी सुम्पेका थिए, पद्मरत्न तुलाधरलाई । 

१.५९

दौडमा अलिकति पनि रुचि भएकाले भन्ने गर्छन्, कम्तीमा एकपल्ट त जीवनमा म्याराथन दौडेर पूरा गर्नैपर्छ । समयको चिन्ता कहाँ छ र ? ६ घण्टा लागोस् अथवा १२ घण्टा नै । एकचोटि न एकचोटि म्याराथन पूरा गर्नेको शान नै बेग्लै हुने गर्छ । खेलकुदको माध्यमबाट मानिसको सबैभन्दा ठूलो शारीरिक परीक्षा नै म्याराथन हो । आखिरमा एकैचोटि ४२.१९५ किलोमिटर दौडिनु भनेको त एक प्रकारले दुस्साहस पो हो । तर यही दुस्साहसमा रमाउन खोज्ने पनि त उत्तिकै हुने गर्छन् ।

अनि उनी धम्मावती गुरुमा भइन् 

भित्री काठमाडौंमा आमाहरूले हुर्केका छोराछोरीलाई सुनाउने कथाकी पात्र हुन्, धम्मावती गुरुमाँ । जुन बेला काठमाडौंमा थेरवादी बौद्ध धर्म राम्ररी स्थापित भइसकेको थिएन, धेरैका लागि नौलो थियो, त्यही बेला ललितपुरकी एक १४ वर्षीया बालिकाले तय गरेको अद्वितीय यात्राको कथा हो यो ।