सम्पादकीय

सरकारी सहुलियत : आशा जगायो, तर कार्यान्वयन कसरी ?

कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को संक्रमण रोकथाम गर्न ‘लकडाउन’ गरेको एक सातामै सरकारले दैनिक मजदुरी गर्नेदेखि अर्बौं रुपैयाँ लगानी गरिसकेका उद्योगी–व्यवसायी सबैलाई लक्षित आर्थिक सहयोग र सहुलियतका कार्यक्रम ल्याई आशा जगाउने काम गरेको छ ।

‘लकडाउन’ मात्र समाधान होइन 

मुलुकमा एक सातामै चार जना कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) बाट संक्रमित भेटिएका छन् । संक्रमण तीव्र रूपमा फैलिएका अन्य मुलुकहरूको तुलनामा सर्सर्ती हेर्दा नगन्य देखिने यो संख्या नेपालका लागि आफैंमा जोखिमको ठूलो संकेत हो । किनभने, हामी संक्रमित पहिचानको लगभग पहिलो चरणमा देखिन्छौं ।

ध्यान दिनैपर्ने तीन विषय

मुलुकमा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को संक्रमण फैलिन नदिन नागरिकहरूले दुःखसुख घरमै बसेर सरकारको प्रयत्नलाई सघाइरहँदा सरकारी निकायहरुको तयारी भने पर्याप्त र भरपर्दो देखिएको छैन । अहिलेको असामान्य अवस्थामा जसरी युद्धस्तरमा तयारी र रोकथामका कार्यहरु हुनुपर्ने हो, त्यो भइरहेको छैन ।

संक्रमण फैलिन नपाओस्, भोकै मर्ने स्थिति पनि नआओस्

कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) संक्रमणको जोखिम बढेपछि सरकारद्वारा मंगलबारदेखि जारी साताव्यापी ‘लकडाउन’ मा खाद्यान्नलगायत अत्यावश्यकीय सेवा बन्द नहुने जनाइएको भए पनि केही जटिलता देखिन थालेका छन् ।

सरकारको होस्टेमा नागरिकको है‌ंसे

कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) संक्रमणको जोखिम बढेपछि सरकारले मंगलबारदेखि एक साताका लागि गरको  ‘लकडाउन’ लाई सफल तुल्याउनु हामी सबैको दायित्व हो। मुलुकभर अत्यावश्यकबाहेकका सबै सेवा र सम्पूर्ण आवतजावत बन्द गरिएको यस बेला सबै नेपालीले घरमै बसेर संक्रमण फैलिन नदिने सरकारी प्रयासलाई सघाउनुपर्छ । यसबाट केही अवधिका निम्ति हाम्रो दैनिक जीवनमा थोरै अवरोध आए पनि दीर्घकालीन संकटबाट जोगिने हाल उपलब्ध उपाय यही हो।

सम्पादकीयका लेखहरु :

संक्रमणपछि अपनाउनुपर्ने सतर्कता

मुलुकमा अर्को एक व्यक्ति पनि कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) बाट संक्रमित भएको आइतबार पुष्टि भएसँगै प्रकोप फैलन नदिन थप सतर्कता अपनाउनुपर्ने देखिएको छ । फ्रान्सबाट कतार हुँदै आएकी ती युवती शंका लागेपछि अस्पताल पुगेकी थिइन् ।

भ्रमपूर्ण सन्देश रोकौं

यति बेला सिंगो विश्व समानान्तर गतिमा फैलिरहेजस्ता देखिने दुई संक्रमणबाट गुज्रिरहेको छ– कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) र सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलिने अफवाह, भ्रम र तोडमोड गरिएका तथ्यहरू । यी दुवैको संक्रमण तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको छ र त्यसको असर नेपालजस्ता अविकसित देशहरूमा सघन रूपमा महसुस हुँदै छ । विषम परिस्थितिमा सूचना प्रसार कसरी गर्ने भन्ने ज्ञान नभएको, सरकारी तहबाट व्यवस्थित सूचना प्रसार नभइरहेको, अनि सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रसारित अपुष्ट सूचनामा छिट्टै विश्वास गर्ने समाज रहेको कारण अफवाहको संक्रमण झनै तीव्र हुने खतरा छ । 

संकटमा नागरिकको दायित्व

यतिखेर सम्पूर्ण विश्व ठूलो संकटबाट गुज्रिरहेको छ । ११ हजारभन्दा बढी मानिसको ज्यान लिइसकेको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) बाट प्रभावित नभएका देश विरलै छन् । अहिलेसम्म विश्वभर झन्डै तीन लाख मानिस यसबाट संक्रमित भएको पुष्टि भइसकेको छ । जानकारहरू भन्दै छन्, यो स्तरको सर्वव्यापी त्रासदी पहिलो र दोस्रो विश्वयुद्धमा पनि थिएन ।

कृषि क्षेत्र सुधारको सकारात्मक मार्गचित्र

कृषिप्रधान देश भनेर के गर्नु, नेपालमा खेती–किसानी कहिल्यै सम्मानित पेसा भएन । अर्थोपार्जनका दृष्टिले यो क्षेत्र गतिलो माध्यम बन्न सकेकै छैन । घट्दो मात्रामै सही, मुलुकको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा एक चौथाइ योगदान अझै कृषिको छ । तैपनि यसको समग्र विकासमा राज्यले उचित ध्यान कहिल्यै दिएन ।

बाह्य सहयोगका प्राथमिकता निर्धारण गरिहालौं

सरकारले कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को सम्भावित महामारीबाट जोगिनका निम्ति बुधबार लिएका निर्णयहरू सकारात्मक छन् । उपप्रधानमन्त्री ईश्वर पोखरेलको संयोजकत्वमा गठित कोभिड–१९ संक्रमण, रोकथाम तथा नियन्त्रण उच्चस्तरीय समन्वय समितिले चैत मसान्तसम्म सार्वजनिक मनोरन्जनका थलोहरू बन्द गर्ने, २५ भन्दा बढी मानिस भेला हुन नदिने, शुक्रबार मध्यरातबाट युरोप, खाडी क्षेत्रलगायत केही मुलुकसँगका हवाई आवतजावत रोक्नेलगायत महत्त्वपूर्ण निर्णयहरू लिएको छ ।