३०.१२°C काठमाडौं
काठमाडौंमा वायुको गुणस्तर: १७०

प्रकृति दाहाल

प्रकृति दाहालका लेखहरु :

स्टार्टअपलाई सघाउन लचिलो नीति

सरकारले बजेटका पाँच रूपान्तरणकारी क्षेत्रमध्ये उद्यमशीलता र औद्योगिक विकासलाई पनि समावेश गरेको छ । मंगलबार सार्वजनिक गरिएको आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमा युवा पुस्ताले अपेक्षा गरेअनुरूप कौशलयुक्त ज्ञान, सीप, नवप्रवर्तन र उद्यमशीलता बढाउने उल्लेख गरिएको छ । नवउद्यमी वा स्टार्टअपका लागि घोषणा गरिएका कार्यक्रमहरू सकारात्मक र हालै जारी गरिएको राष्ट्रिय स्टार्टअप उद्यम नीति–०८० सँग मेल खाने किसिमका हुनु बजेटको सुखद पक्ष भएको सरोकारवालाहरूको प्राथमिक टिप्पणी छ । 

बीपीको ढाडसले जोगिएको कृष्ण पाउरोटी

नेपालमा पाउरोटीको स्वाद चखाउने पहिलो व्यक्ति हुन्– कृष्णबहादुर राजकर्णिकार । उनले सात दशकअघि पाउरोटी उत्पादन सुरु गरेका थिए । यो व्यवसाय उनका छोराहरूमा पुस्तान्तरण हुँदै अहिले नातिनीहरूको हातमा आइपुगेको छ । यतिबेला कृष्णबहादुरका कान्छा छोरा ८३ वर्षीय घनश्याम राजकर्णिकारको नेतृत्वमा उनका तीन छोरीले हजुरबुवाको विरासत धानिरहेका छन् ।

सुमन थापा कसरी बने स्वप्न सुमन ?

सुमन थापा कसरी स्वप्न सुमन भए ? कसरी संगीतको स्वप्निल दुनियाँमा आइपुगे ? कसरी भजन गाउँदा–गाउँदै युवा मनको ढुकढुकी बने ? यसको फेहरिस्त लामो मात्र छैन, उत्तिकै घतलाग्दो पनि छ । 

वधशाला लाइभ

टेकु, इनाटोल विष्णुमती खोला किनारमा छन्– ४० वधशाला स्टल । प्रवेशद्वारमै छ यत्रतत्र गोबर । भुइँभरि छ रगतैरगत । काटेर फालिएका मासुका टुक्रामा कागहरूको लुछाचुँडी छ । मासु काट्ने, ओसार्नेदेखि मोलमोलाई गर्नेसम्मको घुइँचो छ । मासु काटेको दृश्य जति बिदारक छ, काट्न ठिक्क पारेका रागा–भैंसीको अवस्था पनि उत्तिकै दयनीय छ ।

इन्टेरियर डिजाइनमा सिर्जनात्मक क्षमता

कक्षा १२ सम्मको अध्ययन सकेपछि काठमाडौंकी सन्दीपा तामाङले इन्टेरियर डिजाइनिङ पढ्ने निर्णय लिइन् । त्यसमा उनका केही साथीहरूले पनि रुचि देखाए ।

नयाँ पुस्तामा थिएटर क्रेज

कैलालीकी २२ वर्षीय सुप्रिया तिमल्सिनाको रहर हो नायिका बन्ने । प्रियंका कार्कीबाट प्रभावित भएर नै उनले नायिका बन्ने सोच बनाएकी हुन् । त्यसैले त थिएटर हुँदै चलचित्र क्षेत्रमा स्थापित हुने रहर पालेकी छन् उनले । पत्रकारिता विषयमा स्नातक तेस्रो वर्षमा अध्ययनरत सुप्रिया थिएटरमा सिकेको अभिनयले चलचित्र क्षेत्रमा स्थापित हुन सहज हुने ठानेर नै यसतर्फ आकर्षित भएकी हुन् ।

नागरिकताविहीन आमा-बा

मञ्जु राना ७० वर्ष पुगिसकेकी छन् । उनी ज्येष्ठ नागरिक वर्गमा पर्छिन् । यो उमेर सरकारी सुविधा लिएर परिवारसँग बस्न पाउनुपर्ने हो तर उनको अवस्था ठीकविपरीत छ । अहिले न उनीसँग परिवार छ न पर्याप्त सरकारी सुविधा पाउन सकेकी छन् । उनी दुई वर्षदेखि भक्तपुरस्थित मानव सेवा आश्रममा आश्रित छन् । परिवारबाट अपहेलित भएर आश्रममा आइपुगेकी उनले नागरिकता नभएका कारण सरकारी सुविधा पाउन सकेकी छैनन् ।

नेपाली फिल्ममा महिला कलाकार : कमजोर उपस्थिति, सीमित भूमिका

आमा, माइतीघर, कुमारी । यी नारीप्रधान नाम हुन्, जहाँबाट नेपाली फिल्मको इतिहास सुरु हुन्छ । सुरुआती चरणमा नारीको वेदना र विलौनालाई नै यसले आफ्नो कथा बनायो । अहिले ६ दशकपछि नेपाली फिल्म महिला निर्देशकको कप्तानीमा छ ।

जनगणनामा किन खुलेनन् दलित ?

व्यक्तिगत विवरण फाराम भर्ने भन्दै जनगणनाको टोली उनको डेरामा आइपुग्यो । गणकले व्यक्तिगत र पारिवारिक विवरण खुलाउन चाहे । तर, थर खुल्ने डरले उनले वास्तविक पहिचान दिन सकेनन् । उनी दलित समुदायका हुन् । थर लुकाएर डेरामा बसेका उनलाई जनगणनाको विवरण टिपाउँदा पनि थर ढाँट्नुपर्‍यो ।