सर्लाहीमा ८० प्रतिशत रोपाइँ- प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

सर्लाहीमा ८० प्रतिशत रोपाइँ

कान्तिपुर संवाददाता

सर्लाही — असारको तेस्रो सातादेखि रामबाबु यादव रोपाइँमा व्यस्त छन् । सर्लाहीको कविलासी नगरपालिका–१ का उनको अब ब्याड राखेको खेतमा मात्र रोपाइँ गर्न बाँकी छ । तीन बिघामा रोपाइँ गर्नुपर्ने उनले यस वर्ष थप डेढ बिघा बटैया (अधियामा) लिएर धान रोपेका छन् ।

यस वर्ष मौसमको कारण पनि बेलैमा रोपाइँ सम्भव भएको उनले जानकारी दिए । मौसम र अन्य कारणले अघिल्ला वर्षमा उनले रोपाइँ गर्न निकै सास्ती खेप्नुपरेको थियो ।

यादव मात्र हैन, सर्लाहीका अधिकांश किसान रोपाइँ सक्ने तयारीमा छन् । लगातारको वर्षापछि उत्पादन बढ्ने आशा छ । जिल्लामा डुबानमा परेका खेतीयोग्य जमिन र धानको ब्याड राखिएको खेतमा मात्र रोपाइँ गर्न बाँकी छ । मलंगवा नगरपालिका–५ भाँड्सर र गोडैता नगरपालिका–१२ मधुवनीमा डुबानका कारण रोपाइँ हुन सकेको छैन । भाँड्सरमा पानीको निकास नभएर डुबान भएको हो । मधुवनीमा निकास हुने स्थानमा मानव सृजित अवरोध छ । यहाँका किसानले राखेको धानको बेर्ना पनि डुबानका कारण गलेर नष्ट भएको छ ।

गोडैताका प्रमुख देवानन्द यादवले मानव सिर्जित अवरोध हटाउने प्रयास भइरहेको जानकारी दिए । उनले दुई जनाले पानी निकास हुने स्थानको नम्बरी जग्गामा माटो पुरेकाले त्योभन्दा उत्तरको ५० बिघाभन्दा बढी खेतबारी जलमग्न भएको बताए । ‘अवरोध हटाउने प्रयासमा छौं,’ उनले भने, ‘उहाँहरूलाई सम्झाउने प्रयास हुँदै छ, यो समस्या तत्काल समाधान हुनेछ ।’

सर्लाहीमा ३९ हजार हेक्टरमा धान खेती हुने गरेको छ । सोमबारसम्म ८० प्रतिशत रोपाइँ सकिएको कृषि ज्ञान केन्द्र मलंगवाले जनाएको छ । यस वर्ष मौसम अनुकूल भएकाले ठूलो क्षेत्रफलमा रोपाइँ सकिएको ज्ञान केन्द्रका निमित्त प्रमुख कमलदेवप्रसाद कुशवाहाले बताए । उनका अनुसार जिल्लाको ब्याड राखिएका र दक्षिणी क्षेत्रका केही खेतमा डुबानका कारण रोपाइँ गर्न बाकी छ । डुबान क्षेत्रबाहेक जिल्लामा यो साताभित्र रोपाइँ सकिने उनले बताए ।

‘सामान्यतया २२ दिनमा रोप्नुपर्ने धानको बेर्ना अन्य वर्ष पानी नपरेर ३०–३५ दिनको भएपछि मात्र रोपाइँ हुन्थ्यो, यो वर्ष भने मौसमकै कारण बेर्ना राखेको २० दिनबाट पनि रोपाइँ भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘बेर्ना लगाएको २५ दिनभित्र रोपाइँ भए उत्पादन राम्रो हुन्छ ।’ यस वर्ष उत्पादन बढ्ने आकलन ज्ञान केन्द्रले गरेको छ । गत वर्ष प्रतिहेक्टर ३.२५ मेट्रिक टन धान उत्पादन भएकोमा यस वर्ष प्रतिहेक्टर ३.५० सम्म उत्पादन हुने अनुमान छ ।

प्रकाशित : श्रावण ७, २०७८ ०८:१८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

तपेश्वरीमा पस्यो सप्तकोसीको बाढी

त्रियुगा नदीमा तटबन्ध निर्माणको काम सुरू भएकै तीन वर्ष बितिसक्दा पनि पूरा भएन
डिल्लीराम खतिवडा

उदयपुर — सप्तकोसी र त्रियुगा नदीको तटीय क्षेत्रमा बर्सेनि डुबान र कटानको त्रास हुने गरेको छ । बेलका नगरपालिका १ र २ तपेश्वरीको तल्लो तटीय क्षेत्रमा दुई दिनयताको डुबान र कटानले जोखिम बढाएको हो ।

त्रियुगा र सप्तकोसीमा आएको बाढीले डुबानमा परेको बेलका–२ को करया बस्ती । तस्बिर : डिल्लीराम/कान्तिपुर

तपेश्वरीमा सप्तकोसी र त्रियुगा नदीसँगै खहरे खोलाको बाढीले गाउँ डुबानमा परेको छ । बाढीले झन्डै १ हजार ८ सय घर डुबानमा परेका स्थानीयले बताए ।

दुई दिनदेखि भारी वर्षा भइरहेकाले गाउँ डुबेको स्थानीय भोगेन्द्र चौधरीले बताए । ‘तपेश्वरी बर्सेनि डुबान र कटानको चपेटामा परिरहेको छ,’ उनले भने, ‘तर तपेश्वरी क्षेत्र डुबान र कटान रोक्न दीर्घकालीन योजना बन्न सकेको छैन ।’ दुई दिनयता वर्षात् भइरहेको छ । सप्तकोसी नदीमा पानीको बहाव बढ्दा त्रियुगा नदी थुनिन्छ । त्यसैले गाउँबस्ती डुबान हुने गरेको छ । पानीको सतह घट्दै जाँदा बाढीले तीव्र रूपमा कटान गर्ने भएकाले बस्ती नै जोखिममा परेको छ ।

‘सप्तकोसी र त्रियुगा नदीले बर्सेनि जमिन कटान तथा डुबान गर्दै आएको छ,’ वडाध्यक्ष दिनेश चौधरीले भने । त्रियुगा नदी नियन्त्रणका लागि दीर्घकालीन गुरुयोजना संघीय सरकार पारित गर्दै योजनासमेत परिसकेको छ । तीन वर्षयता काम भए पनि दिगो काम हुन नसक्दा समस्या हुने गरेको स्थानीयले बताए । ‘त्रियुगा बाढीले बर्सेनि जमिन कटान र डुबान गरिहेको छ,’ तपेश्वरीका स्थानीय रतिलाल चौधरीले भने, ‘नदी नियन्त्रणका लागि तटबन्ध निर्माण गर्ने भनेको धेरै भयो ।’ तर अहिलेसम्म काम नहुदा बर्सेनि सयौँ बिघा जमिन खोलाले कटान गर्ने गरेको उनले बताए ।

त्रियुगा नदीमा तटबन्ध सुरु भएको ३ वर्ष बितिसक्दा पनि खासै काम भएको छैन । नदी नियन्त्रणको गुरुयोजना सुरु हुनुपूर्व बर्सेनि तटबन्धका नाममा करोडौं खर्च हुने गरेको स्थानीयले वताए । उदयपुरमा ३ हजार घरपरिवार नदीको बाढी कटान, डुबान र पहिरोको उच्च जोखिममा रहेको जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।

८ वटा स्थानीय तहका ३ हजार घरपरिवारको बस्ती जोखिममा छन् । जोखिममा सबैभन्दा बढी बेलका, त्रियुगा र चौदण्डीगढी नगरपालिका क्षेत्रमा छन् । ३ नगरपालिकामा मात्रै २ हजार ४ बढी घरपरिवार जोखिम रहेको व्यवस्थापन समितिको तथ्यांकमा उल्लेख छ । त्यसमध्ये बेलका नगरपालिकको १ र २ तपेश्वरीमा करिब १ हजार ८ सय परिवार बाढीको जोखिममा छन् ।

प्रकाशित : श्रावण ७, २०७८ ०८:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×