नयाँ ग्रह पत्ता लगाउने १७ वर्षीय- विज्ञान र प्रविधि - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

नयाँ ग्रह पत्ता लगाउने १७ वर्षीय

एजेन्सी

वासिङ्टन — अमेरिकाको न्युयोर्कस्थित स्कार्सडेल हाई स्कुलका विद्यार्थी उल्फ कुकियरले प्रशिक्षार्थीका रूपमा आफ्नो दुई महिना अमेरिकी अन्तरिक्ष संस्था नासामा बिताउने निर्णय लिए । त्यसलगत्तै उनी मेरिल्यान्डस्थित नासाको गाडार्ड स्पेस सेन्टर पुगे । 

प्रशिक्षार्थीका रूपमा काम सुरु गरेको तेस्रो दिनमा नै १७ वर्षीय कुकियरले नयाँ ग्रह पत्ता लगाए । नासा पुगेपछि शक्तिशाली भूउपग्रहबाट आएका तस्बिरहरू हेर्दै गर्दा उनले केही अनौठो कुरा देखे । त्यो अनौठो वस्तु १,३०० प्रकाश वर्ष टाढा रहेको ग्रह थियो । उनले केही समयअघि नै उक्त कुरा पत्ता लगाएका भए पनि नासाले हालै मात्र मान्यता दिएको हो ।

दुई महिना नासामा प्रशिक्षार्थी भएर काम गरी न्युयोर्कस्थित विद्यालय फर्केका उनले सञ्चारमाध्यममार्फत अनुभव साटेका छन् । विद्यालय बिदामा नासामा काम गर्ने अवसर पाएका उनको खास काम अन्तरिक्षमा हाम्रो सौर्य प्रणालीभन्दा बाहिर रहेका ग्रहहरू खोज्नका लागि भूउपग्रहका तस्बिरहरू हेर्नु थियो । ‘मैले दुई वटा तारालाई घुम्ने ग्रहहरू खोजिरहेको थिएँ,’ उनले भने । ग्रहको छाया पर्दा ताराको उज्यालो कम हुने भएकाले उनले ताराहरूको उज्यालोपनमा आएको परिवर्तनलाई खास ध्यान दिने गर्थे । काम सुरु गरेको तेस्रो दिन कुकियरले दुई वटा ताराको उज्यालोलाई छेकिरहेको एक वस्तु देखेपछि आफ्नो पर्यवेक्षकलाई देखाए ।

‘हामीले ती ताराहरूबारे विभिन्न विवरण र तथ्यांकहरू खोजी गर्‍यौं । अन्य बेला पनि प्रकाश कम भएको देखिएपछि त्यो ग्रह हुन सक्ने ठानेर थप खोजी गर्‍यौं,’ उनले भनेका छन् । त्यसले अन्य वैज्ञानिकहरूको पनि ध्यान तानेपछि उनीहरू पनि त्यसमा संलग्न भए । अनि पत्ता लाग्यो, पृथ्वीभन्दा झन्डै ६.९ गुणा ठूलो ग्रह ‘टीओआई १३३८ बी’ ।

‘त्यो नाम मैले राखेको भने होइन । ग्रहको नाम ‘उल्फटोपिया’ राख्न मलाई सुझाव आएको थियो । तर ‘टीओआई १३३८ बी’ नै काफी छ,’ उनले भने । ‘टीओआई १३३८ बी’ सामान्य ग्रह नभई दुई वटा तारालाई परिक्रमा गर्ने ग्रह हो । ‘त्यसैले त्यो ग्रहमा दुई पटक सूर्यास्त हुन्छ,’ उनले भने । उनका अनुसार ग्रह निकै तातो र सायद तरल पदार्थले भरिएकाले बसोबासयोग्य भने छैन ।

आफूलाई नासाको जागिर दिने प्रक्रियाबारे केही थाहा नभए पनि आफूले पत्ता लगाएको कुरा आफ्नो बायोडाटामा राम्रै देखिने उनको भनाइ छ । त्यसमाथि नासा पनि आफ्नो कामले खुसी भएकाले आफूलाई सन्तुष्टि मिलेको कुकियर बताउँछन् ।

विद्यालय सकेपछि भौतिकशास्त्र र खगोल भौतिकशास्त्र पढ्न चाहने कुकियरले आजकल आक्कलझुक्कल नासा लेखिएको लुगा पनि लगाउँछन् । आफूलाई चिन्नेहरूले ठान्छन्– त्यो नासाले दिएको उपहार हो । तर वास्तविकता अर्कै छ । त्यो लुगा उनले नासाको पसलमा छुटमा किनेका हुन् ।

ग्रह पत्ता लगाएको कुरा नासाले पुष्टि गरेपछि भने उनले बधाई निकै खाएका छन् । ‘जता गयो उतै निकै रमाइलो पनि भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘मैले तीन/चार दिनमा जति बधाई पाएँ, त्यो त अहिलसेम्म पनि पाएको थिइन होला ।’

प्रकाशित : माघ ४, २०७९ ०७:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विश्वकै ठूलो यात्रुवाहक विमान निर्माण

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सन् २००५ मा आजकै दिन (जनवरी १८) मा फ्रान्सले विश्वकै ठूलो यात्रुवाहक विमान ‘एयरबस ए–३८०’ को प्रदर्शन गरेको थियो । 

‘सुपरजम्बो’ नाम दिइएको विमान २००२ को जनवरीदेखि निर्माण सुरु गरिएको थियो । युरोपेली कम्पनीले बनाएको विमानले २००५ को अप्रिल २७ मा पहिलो उडान भरेको थियो । एयरबसमा जर्मन–फ्रेन्च र स्पेनी युरोपेली एरोनटिक डिफेन्स एनड स्पेस कम्पनी (ईएडीएस) को ८० प्रतिशत र बेलायतको बीएई सिस्टम्सको २० प्रतिशत हिस्सा छ । १९७० मा स्थापित कम्पनीको मुख्यालय नेदरल्यान्ड्सको लेइडेनमा छ । कम्पनीमा हाल १ लाख २६ हजारभन्दा बढी कर्मचारी छन् ।

‘एयरबस ए–३८०’ ले सामान्यतया ५ सय ७५ यात्रु बोक्ने गर्छ । तर इकोनोमी क्लासका सिट भने ८ सय ५३ वटा राख्न सकिन्छ । करिब एक तिहाइ एयरबस ए ३८० विमान यूएईको कम्पनी इमरेट्सले चलाउने गर्छ । इमरेट्सले भने एउटा विमानमा ४ सय ८४ देखि ४ ८९ सिट राखेको छ । ती विमानमा इमरेट्सले स्पा, बार, सुइट्सलगायतका आरामदायी सेवा, सुविधाहरू थपेका कारण सिट संख्या घटाइएको हो ।

फ्रान्स, जर्मनी, स्पेन र बेलायतमा निर्मित विमानका विभिन्न अंश फ्रान्सको टउलाउसमा लगेर जडान गरिएको हो । ६ लाख २८ हजार ३१७ सत्र पाउन्ड तौलको विमानले १२ लाख ६७ हजार ६ सय ५८ पाउन्ड तौल बोक्न सक्छ । विमानमा ८५ हजार ४ सय ७२ ग्यालन इन्धन क्षमता रहेको छ ।

एयरबसले योभन्दा करिब एक सय जना बढी यात्रु बोक्ने ‘ए ३८०–८००’ जहाज निर्माण गर्ने योजना अघि सारेको थियो । तर कुनै पनि एयरलाइन्सबाट अर्डर नपाएपछि भने कम्पनीले उक्त योजना स्थगित गरेको एरोटाइमले जनाएको छ । हालसम्म कुनै पनि निर्माण कम्पनीले एयरबस ए ३८० भन्दा ठूलो विमान बनाउने घोषणा गरिसकेका छैनन् ।

प्रकाशित : माघ ४, २०७९ ०७:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×