नेपाल सुपर लिग : विराटनगर, विवाद र रेफ्री- खेलकुद - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

 नेपाल सुपर लिग : विराटनगर, विवाद र रेफ्री

राजु घिसिङ

काठमाडौँ — रेफ्रीले बारम्बार गरेको गल्तीले पनि विराटनगरको खराबी प्लेयर बक्स, टचलाइनदेखि मैदानसम्मै पोखिएको हो

ललितपुर सिटी (सेतो) र विराटनगर एफसीबीचको खेलका क्रममा विवाद भएपछि सम्हाल्दै रेफ्री कविन व्यञ्जनकार । तस्बिर : हेमन्त श्रेष्ठ/कान्तिपुर

विराटनगर सिटी एफसीका मुख्य प्रशिक्षक यान लले तेस्रो चरणको खेलपछि रेफ्रीको खुबै आलोचना गरेका थिए, ‘मैले आई लिग खेलेको छु । एएफसी कप हेरेको छु । बाहिरको फुटबल हेरेको छु । तर, नेपालको जस्तो तल्लो स्तरका रेफ्री कहीं देखेको छैन ।’ बुटवल लुम्बिनीविरुद्धको त्यो खेल २–२ मा टुंगिएको थियो ।

त्यसपछिको खेलमा विराटनगरले चितवनमाथि २–० को जित निकाल्यो । चितवनका सहायक प्रशिक्षक शैलेश कर्माचार्यले रेफ्रीले अन्याय गरेको दाबी गरे । तर, भारतीय प्रशिक्षक ल त्यो खेलका रेफ्रीप्रति नरम देखिए, प्रतिक्रिया दिन चाहेनन् । त्यसपछि गोलको वर्षात् भएको खेलमा उनको टिमलाई काठमाडौं रेजर्सले ५–४ ले हरायो । त्यसैले उसलाई नेपाल सुपर लिग (एनएसएल) को प्लेअफमा पुग्नका लागि अन्तिम खेल जित्नैपर्ने अवस्था आयो । तर, विराटनगरलाई ४–० ले पन्छाउँदै शनिबार ललितपुर सिटीले प्लेअफमा स्थान सुरक्षित गर्‍यो ।

भारतीय फुटबलको शीर्ष प्रतियोगिता आई लिगको मिनेरवा पन्जाब, मोहम्मडन र आइजवलको टिम सम्हालिसकेका प्रशिक्षक ल एनएसएलको ‘टचलाइन’ मा सधैं तनावमा देखिए । शनिबार पनि उनको रूप फेरिएन । खासमा विराटनगर चौथो चरणसम्म सबैभन्दा राम्रो प्रदर्शन गरेको टिम हो । पूर्वको यो महानगरले नेपाली फुटबलमा अब्बल खेलाडीहरू पाएको थियो । अरू टिमको तुलनामा उसका विदेशीले पनि प्रभाव देखाइरहेकै थिए । उसको ‘बेन्च’ (वैकल्पिक खेलाडी) पनि अब्बल नै थिए ।

त्यसैले विराटनगरले आक्रामक फुटबल खेलिरहेको थियो । उसले विदेशी प्रशिक्षकको उपस्थितिमा केही फरक रणनीति पनि प्रयोग गर्‍यो । विराटनगर चौथो चरणमा शीर्षस्थानमा पुगेको थियो । उसले आक्रामक खेल कायमै राख्यो । तर, रक्षात्मक रूपमा उत्तिकै कमजोर देखियो । त्यसैले काठमाडौंले ५ गोल हान्यो । त्यसैले जित्नैपर्ने बाध्यताबाट गुज्रिएको ललितपुरविरुद्धको खेलमा विराटनगरका खेलाडीहरू मैदानमा निकै दबाबमा देखिए । हतारिएर खेले । ठूलो खेलको दबाब खेप्न नसके जस्तो गरे । त्यसैले उसको घाउमा नुनचुक छर्ने काम गरिदियो ललितपुरले ४ गोल हानेर । ललितपुरलाई पनि शीर्ष चारमा रहँदै प्लेअफमा पुग्नका लागि खेल जित्नैपर्ने बाध्यता थियो ।

कप्तान अञ्जन विष्टले ३६ औं मिनेटमा गोल गर्दै ललितपुरलाई अग्रता दिलाए । मिक्छेन तामाङको कर्नरमा नुर्लान जाहिदले प्रहार गरेको बल गोलकिपर किशोर गिरीले रोके र त्यही रिबाउन्डमा ‘मार्की’ खेलाडी अञ्जनले उत्कृष्ट रूपमा एनएसएलमा गोलको खाता खोले । यसले विराटनगरलाई थप दबाब बढाइदियो । प्रशिक्षक ल टचलाइनबाट खेलाडीलाई निर्देशन दिँदै चिच्याइरहे । खेलाडी अझै हतारिए, केही हताश पनि देखिए ।

स्पेनी फरवार्ड पेड्रो मान्जीले ४१ औं मिनेटमा प्रहार गरेको बल ललितपुरका डिफेन्डर पिटर सेगुनले पेनाल्टी क्षेत्रमा हातले रोके । विराटनगरका खेलाडी र अफिसियलले पेनाल्टीको चर्को अपिल गरे । सेगुनले हातले बललाई हाने पनि फिफा रेफ्री कविन ब्यञ्जनकारले पेनाल्टी दिन अस्वीकार गरिदिए । यसले विराटनगरलाई प्लेयर बक्स र टचलाइनमा आक्रामक बनायो भने मैदानमा खेलाडीलाई हताश ।

प्रशिक्षक ल र विराटनगरका खेलाडीहरूले रेफ्रीलाई दबाब दिइरहे । सुनील बललाई पेनाल्टी क्षेत्रमा बल अघि बढाइरहँदा ५३ औं मिनेटमा अञ्जनले ट्याकल गरे, सुनील लडे । विराटनगरका खेलाडी, प्रशिक्षक र अफिसियलले पेनाल्टीको लागि चर्को अपिल गरे । फेरि पनि रेफ्री व्यञ्जनकारले बेवास्ता गरिदिए । अञ्जनले फाउल गरेको भए विराटनगरलाई पेनाल्टी दिनुपर्ने स्थिति थियो । सुनीलले डाइभ हानेको हो भने रातो कार्ड (पहिला नै पहेँलो कार्ड पाइसकेकाले) दिनुपर्ने अवस्था थियो । रेफ्रीले दुवैलाई बेवास्ता गरिदिए ।

त्यो घटनामा विराटनगरका प्रशिक्षक ल मैदानमै प्रवेश गरे । तर, उनलाई कार्ड देखाउने हिम्मत रेफ्रीले गरेनन् । विराटनगरका अफिसियल र प्रशिक्षक फोर्थ अफिसियलसँग पनि विवाद गरिरहेका थिए । मनीष डाँगीको हेडरमा गोलकिपर अर्पण कार्कीले बचाउ गर्दा ५७ औं मिनेटमा विराटनगरको बराबरी गर्ने अवसर खेर गयो । डोना थापाको सटिक पास अञ्जनलाई पुग्यो र उनले दिएको बललाई गोलकिपर बिट भइसकेपछि खाली पोस्टमा विमल रानाले ६२ औं मिनेटमा गोल गर्दै ललितपुरको अग्रता दोब्बर बनाए । त्यसपछि विराटनगरको प्लेयर बक्स उत्तेजित बन्यो ।

प्रशिक्षक यान लसहित केही अफिसियल मैदानमै पुगेर रेफ्रीप्रति आक्रोश जनाए । उनी टचलाइनमै मेडिकल बक्समाथि बसिरहे । उनीसहित अफिसियलहरूले खेल बहिष्कार गर्ने धम्की दिँदै आफ्ना खेलाडीलाई मैदान बाहिर बोलाए । स्पेनी फरवार्ड मान्जी मध्यभागमै उभिरहे । अरू खेलाडीले मैदान छाडे । मिडफिल्डर सन्तोष तामाङ भने केहीबेरमै फर्केर मैदानमा मान्जीसँगै रहे । फुटबलमा खेलाडीले यसरी मैदान छाड्यो भने कठोर कारबाही हुनसक्छ । टिमलाई पनि । बहिष्कार गरेको अवस्थामा नतिजा उसको विपक्षीमा ३–० ले जान्छ । यस्तोमा बहिष्कार गर्ने टिमलाई पनि ठूलै कारबाही हुन्छ ।

नेपाली फुटबलको सर्वोच्च संस्था अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) ले आयोजना गरेको प्रतियोगिता होइन, एनएसएल । एन्फाको औपचारिक प्रतियोगिता पनि होइन । एनएसएलका सातवटै फ्रेन्चाइज टिम नेपाली फुटबलका नयाँ क्लब हुन् र यी सबैको पहिलो प्रतियोगिता नै यही हो । त्यसैले हुनसक्छ, विराटनगरका प्रशिक्षक र अफिसियलले व्यावसायिक फुटबल टिमको व्यवहार शनिबार देखाएनन् । एन्फा र आयोजक नेपाल स्पोर्ट्स एन्ड इभेन्ट्स म्यानेजमेन्ट (एनएसईएम) का पदाधिकारीहरूले निकै बेर सम्झाइबुझाइ गरेपछि बल्ल विराटनगर खेल्न तयार भयो । यसरी खेल ७ मिनेट अवरुद्ध भयो ।

 । प्रशिक्षक लले ललितपुरविरुद्धको खेलमा ललितपुरकै रेफ्रीलाई राखेको आरोप पनि लगाए । ‘मुख्य रेफ्री ललितपुर वा विराटनगरको हुनु आश्चर्य हो,’ उनले भने, ‘रेफ्रीको निर्णयले खेलाडीको मानसिकतामा असर गर्‍यो । हामीलाई तीन पेनाल्टी दिइएन । रेफ्रीको स्तरमा ठूलो फरक छ । स्कुल स्तरका रेफ्रीले खेलाएका छन् । रेफ्रीले खेललाई एकतर्फी बनाए । यस्तोमा बार्सिलोना आएर खेल्यो भने पनि केही हुँदैन ।’

अञ्जनको दुई गोल

अघिल्ला तीन खेलमा तीन गोल गरेको ललितपुरले छैटौं खेलमा आएर चार गोल गरेको हो । कप्तान अञ्जनले व्यक्तिगत दोस्रो गोल फ्री हेडरमा ८१ औं मिनेटमा गोल गर्दै ललितपुरको अग्रता तेब्बर बनाए । टिमको चौथो गोल नुर्लानले इन्ज्युरी समयको तेस्रो मिनेटमा गरे । चार खेलसम्म जितविहीन रहेपछि ललितपुरले मुख्य प्रशिक्षक प्रदीप हुमागाईंलाई बर्खास्त गरेको थियो । त्यसययता सहायक प्रशिक्षक राजु तामाङले टिम सम्हालेका छन् । उनको नेतृत्वमा दुवै खेल जित्दै ललितपुर (९ अंक) लिगमा तेस्रो स्थानमा रहँदै प्लेअफमा छनोट भयो ।

दिनको दोस्रो खेलमा सुमन लामाले ८० औं मिनेटमा गरेको गोलबाट बुटवल लुम्बिनी १–० ले धनगढीलाई हराएर प्लेअफमा पुग्ने चौथो टिम बन्यो । लुम्बिनी समान ८ अंक भएपनि ‘हेड टु हेड’मा पोखरा थन्डर्सलाई पन्छाउँदै प्लेअफमा पुगेको हो । यी दुईको भेटमा बुटवल लुम्बिनीले २–० को जित हात पारेको थियो र उसलाई शीर्ष चारमा रहन त्यही नतिजा निर्णायक बन्यो ।

धनगढी र काठमाडौं एक खेलअघि नै प्लेअफमा छनोट भइसकेका थिए । विराटनगरविरुद्ध ललितपुरको जितसँगै धनगढी र काठमाडौं शीर्ष दुईमा रहने पनि पक्का भएको थियो । प्लेअफमा यी दुईको विजेता सिधै फाइनलमा पुग्नेछ । त्यसमा हार्ने टिमले ‘एलिमिनेटर’ मा खेल्ने मौका पाउनेछ । अर्को प्लेअफ (बुटवल लुम्बिनीविरुद्ध ललितपुर) को विजेताले फाइनल प्रवेशका लागि शीर्ष दुईको भिडन्तमा हार्नेसँग एलिमिनेटरमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछ ।

प्रकाशित : वैशाख २६, २०७८ ०८:४४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

वरिष्ठ प्रशिक्षकको ‘गुमनाम निधन’

कुशल तिमल्सिना

काठमाडौँ — एथलेटिक्स प्रशिक्षक लीला श्रेष्ठले शनिबार बिहान सामाजिक सन्जालमा श्रद्धाञ्जली वक्तव्य पोस्ट गरे, ‘मेरा गुरु नरबहादुर शाहीको वैशाख १९ गते भएको निधनप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दछु ।’ ७ दिनपछि मात्र एक पूर्व राष्ट्रिय च्याम्पियन र वरिष्ठ प्रशिक्षकको निधन भएको खबर नेपाली एथलेटिक्स वृत्तले पाएसँगै बाहिरिएको थियो । सबैले आश्चर्य जनाउँदै श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका छन् ।

एथलेटिक्सका पूर्व मुख्य प्रशिक्षक शाहीको ६९ वर्षको उमेरमा छाउनीस्थित आर्मी अस्पतालमा उपचारका क्रममा वैशाख १९ गते नै निधन भएको हो । पछिल्लो समय शाही कसैको सम्पर्कमा नरहेको र हाल जारी निषेधाज्ञाका कारण पनि निधन नै गुमनाम बनेको एथलेटिक्सका प्रशिक्षकहरू बताउँछन् ।

नेपाल एथलेटिक्स संघका सचिव आरके विष्टले निधन भएको खबर पाएपछि बुझ्दा मात्र प्रशिक्षक शाही केही समयदेखि बिरामी रहेको जानकारी भएको बताए । उनका अनुसार मुटु र फोक्सोमा समस्या देखिएपछि गत माघदेखि नै उनी बिरामी थिए । स्वास्थ्य स्थिति थप बिग्रिएपछि वैशाख १० गते उनलाई छाउनीस्थित आर्मी अस्पतालमा उपचारार्थ भर्ना गरिएको थियो । अन्तिम समयमा मात्र उनको फोक्सोमा क्यान्सर भएको पत्ता लागेको थियो । खेलाडी छँदा नेपाली एथलेटिक्समा स्प्रिन्टको हर्डल्स विधामा उनले सनसनी मच्चाएका थिए । २०३० को दशकमा नेपाली एथलेटिक्समा लामो दूरीका धावकको मात्र वर्चस्व थियो । लामो दूरीका खेलाडीलाई नै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा पनि पठाउने गरिन्थ्यो । त्यतिबेला दौडको एउटा रोमान्चक विधा हर्डल्सको १ सय १० मिटर दौडमा भने शाहीले लगातार सानदार प्रदर्शन गरे । उनी लगातार राष्ट्रिय च्याम्पियन बने । तर, अन्तर्राष्ट्रिय सहभागितामा उनलाई कहिल्यै अवसर दिइएन ।

तत्कालीन नेपाली सेनाको खेलकुद क्लबमा रहेर उनले फुटबलसमेत खेले । उनी आर्मी ११ का उत्कृष्ट मिडफिल्डर पनि थिए । ‘नेपाली खेलकुदमा मैले भेटेकामध्ये सबैभन्दा भलाद्मी, सबैसँग मिल्ने, कसैलाई पनि नराम्रो नसोच्ने व्यक्तित्व हुनुहुन्थ्यो,’ उनीसँगै आर्मी क्लबबाट खेलेका कीर्तिमानी पूर्व म्याराथन धावक वैकुण्ठ मानन्धरले कान्तिपुरसँग स्मरण गरे, ‘त्यतिबेला स्प्रिन्टलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता खेल्न पठाउने गरिएको थिएन, त्यसैले उहाँ अन्तर्राष्ट्रिय सफलताबाट वन्चित रहनुभयो । आर्मी ११ बाट फुटबल पनि खेल्नुहुन्थ्यो । १ सय १० मिटर हर्डल्समा धेरैपल्ट राष्ट्रिय च्याम्पियन हुनुभयो ।’

एथलेटिक्स प्रशिक्षक सुनील राजवंशीले हर्डल्स विधामा शाही नेपालले पाएका अहिलेसम्मकै उत्कृष्ट प्रशिक्षक भएको सुनाए । ‘दुवै खुट्टालाई समान रूपमा प्रयोग गरी जम्प गर्नसक्ने उहाँको क्षमता अद्वितीय थियो,’ राजवंशीले भने । २०४३ सालमा आर्मी छाडेर शाही राखेपमा जागिरे भए । आर्मीमै रहँदा उनले भारतको पटियालामा एथलेटिक्स प्रशिक्षकको डिप्लोमा कोर्स गरेका थिए । खेलाडी जीवनपछि उनले प्रशिक्षकका रूपमा धेरै सफलता हासिल गरे, जुन खेलाडी छँदा आफूले हासिल गर्न सकेका थिएनन् ।

२०६७ सालमा एथलेटिक्सको प्रमुख प्रशिक्षकका रूपमा उमेर हदका कारण अवकाश लिनुभन्दा अगाडिसम्म शाही नेपाली एथलेटिक्सको स्प्रिन्ट विधालाई उचाइमा पुर्‍याउन प्रयासरत रहे । ‘प्रशिक्षकका रूपमा उहाँ निकै नै मिहिनेती र लगनशील हुनुहुन्थ्यो । निरन्तरको प्रशिक्षणले नै उहाँलाई सफल बनाएको हो,’ शाहीपछि एथलेटिक्सका मुख्य प्रशिक्षक बनेका सुशील नरसिंह राणाले भने, ‘नेपालको एथलेटिक्समा स्तरीय र क्षमतावान स्प्रिन्ट धावक उत्पादनमा उहाँको धेरै ठूलो योगदान छ ।’ सन् १९९९ मा नेपालमा भएको आठौं दक्षिण एसियाली खेलकुदमा नेपाली महिला टोलीले चार गुणा एक सय मिटर दौडमा कांस्य पदक जितेको थियो । त्यतिबेला नेपाली टोलीका प्रशिक्षक उनै शाही थिए । स्व. शाहीका श्रीमती र तीन छोरी छन् । चितवनका स्थायी बासिन्दा उनको अन्तिम संस्कार पनि उतै गरिएको हो ।

प्रकाशित : वैशाख २६, २०७८ ०८:४१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×