रौनक छैन अछामका गाउँमा- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार

रौनक छैन अछामका गाउँमा

मेनुका ढुंगाना

अछाम — अछामका गाउँहरूमा यतिखेर चाडपर्वको समयमा कतै चहलपहल छ भने कतै सुनसान छ । पढाइ र रोजगारीका लागि काठमाडौं, नेपालगन्ज र धनगढी गएकाहरू फर्किंदा चहलपहल बढेको छ । कोरोना संक्रमणमा घर फर्केकाहरू धमाधम कामको खोजीमा भारत जान थालेपछि गाउँघर सुनसान हुन थालेको छ । कोरोना संक्रमणपछि आर्थिक अवस्था कमजोर भएका परिवारको भारतको रोजगारी गुमेर बिचल्ली भएको छ ।

मंगलसेन नगरपालिका–५ की पार्वती विकका छोरा र श्रीमान् कामको खोजीमा भारत गएको एक महिना भयो । चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा उनले छोरा र श्रीमान्लाई भारत नजान कर गरिरहेकी थिइन् । तर, आर्थिक अवस्था दिनप्रतिदिन कमजोर हुन थालेपछि उनी भारत पस्न बाध्य भए । ‘कोरोनाको डरले गत वर्ष घर आएका थिए । अहिले कोरोनाको संक्रमण कम भएको खबर पाएपछि फेरि उतै गइसके,’ पार्वतीले भनिन्, ‘घरमा कोही नहुँदा चाडपर्व नआए पनि हुन्थ्योजस्तो लाग्छ । घरमा जति छौं, सबैलाई एक्लो महसुस भएको छ ।’

पुरुष मात्रै होइन, पछिल्लो समयमा पुरुषसॅंगै अछामका महिलाहरू पनि रोजगारीको सिलसिलामा भारततर्फ जान थालेपछि बालबालिका र र वृद्धवृद्धा गाउॅंमा एक्लै हुन थालेका छन् । उनीहरू सहाराको खोजीमा छन् । चाडपर्वमा उनीहरू एक्लो मात्रै हुँदैनन्, न्यास्रो मान्दै दिन बिताउँछन् । खेतबारीमा उत्पादन नहुने अन्य रोजगारीका अवसर गाउॅ पाउन मुस्किल भएको भन्दै कोरानाको संक्रमणपछि महिलाहरू पनि भारततर्फ कामका लागि जान थालेका हुन् ।

छोरीको सहारामा बस्दै आएकि साँफेबगर नगरपालिका –११ डाॅडा गाउॅंकी ७६ वर्षीया धनी विक अब एक्लो कसरी बस्ने भन्ने चिन्तामा छिन् । एक मात्र छोरी भएकी धनी अब एक्लो भइन् । छोरीको घरमा बस्दै आएकी उनलाई अब सहारा पाउनै मुस्किल छ । ‘छोरी खिमा कामको खोजीमा भारत गइन् । उनका छोराछोरी गत पुसमा नै गइसके अब म एक्लो घरमा भए,’ गहभरि आँशु निकाल्दै धनीले भनिन्, ‘सन्तानको सुख सयलमा रमाउने रहर मेरो अधुरै रह्यो ।’ रातो रङमा चामल मुछ्दै छोरीको बिदाइका लागि अक्षता बनाउदासम्म उनका आँखाबाट आँसु बगिरहे । दसैंको बेला भारत जानेहरूलाई साँफेबगर बसपार्कसम्म पुर्‍याउनका लागि डाँडागाउँमा पुगेको जिपमा बिदाइ गर्दा आमा छोरी मात्र होइन अन्य यात्रुका आँखाबाट आँसु बग्दै थियो ।

सोहि गाउँकी रम्भा विकका छोरा, बुहारी, नातिनातिना सबै भारत गएका छन् । उमेरको उत्तरार्द्धमा छोराछोरी भारत लागेपछि उनी कष्टकर जीवन बिताउँदै आएकी छन् । दुई/तीन वर्षअघिसम्म खेतीपाती लगाउन दसैंको समयमा घर आउने उनका छोराबुहारी योपटक भने दसैंको बेला भारत गए ।

प्रकाशित : आश्विन २५, २०७८ १३:००
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दैनिक उपभोग्य वस्तुको भाउ बढ्यो

बजार भाउ बढेको गुनासो कतैबाट आएको छैन, आए तत्काल कारबाही गरिन्छ : प्रमुख जिल्ला अधिकारी
मनोज बडू

दार्चुला — दसैंमा जिल्ला सदरमुकाम खलंगाको बजारमा दैनिक उपभोग्य सामानको भाउ बढेको छ । गत वर्षको तुलनामा यसपालिको दसैंमा १० देखि २० प्रतिशत वस्तुको मूल्य थपिएको छ ।

मोटो चामल प्रतिकिलो ६० रुपैयाँ, मसिनोको ८० रुपैयाँ बिक्री भइरहेको छ । खानेतेलको २ सय ६० देखि ३ सय २० रुपैयाँ लिटरसम्म बिक्री भइरहेको छ ।

गत वर्ष दसैंमा मोटो चामल ५५, मसिनो चामल ७०, खानेतेल २ सय ४० देखि २ सय ८० रुपैयाँ थियो । अन्य दैनिक उपभोग्य वस्तुको बजार भाउ चर्को रूपमा बढेको उपभोक्ताहरू बताउँछन् । दैनिक उपभोग्य सबैजसो सामानको मूल्य थपिएको छ । सबैभन्दा बढी खानेतेलमा ५० रुपैयाँदेखि १२० रुपैयाँसम्म बढेको स्थानीय शेरसिह सामन्तले बताए । चिनीमा प्रतिकिलो २० रुपैयाँ बढेको छ । चिनी प्रतिकिलो एक सय १० रुपैयाँमा खरिएको उनको भनाइ छ ।

‘यहाॅंका व्यापारीहरूलाई यतिको मूल्य बढेको भन्दा माथिबाटै सामान महँगिएको बताउँछन् । शेरसिहले भने, ‘सदरमुकाममै दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्य यति धेरै बढेको छ । गाउॅंमा पसलहरूमा त ज्यादा महंगो छ ।’ यहाँबाट बोकेर लगेको हुनाले बढी मूल्यमा बिक्री गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको व्यास गाउॅंपालिका–५ का व्यापारी सुन्दरसिंह धामीले बताए । उनले नारीसम्म ट्याक्टरमा सामान ल्याइन्छ । त्यहाँबाट मान्छेबाट बोकाउनुपर्दा भाडा थपिएको र त्यसैअनुसार सामानमा वृद्धि गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको बताए ।

बजारमा पाइने दैनिक उपभोग्य वस्तुसहित अत्यावशक वस्तुहरूको मूल्य बढाएपछि उपभोक्ता मारमा परेका छन् । सदरमुकामकै बजारमा पहिलेको तुलनामा दैनिक उपभोग्य सामान धेरै मूल्य बढेको छ । ग्रामिण भेगमा त बोकेर लैजानुपर्ने हुँदा स्वाभाविक रूपमा बढ्ने गरेको दुहुका स्थानीय दीपक जोशीले बताए । बजार मूल्यजस्तै म्याद गुज्रेका वस्तु ग्रामीण भेगका बजारमा पाइने गरेका छन् । यसमा सम्बन्धित निकायको ध्यान समयमै पुग्नुपर्ने उनको भनाइ छ । ‘तराईबाट छोटो अवधिमै उपभोग्य म्याद सकिने वस्तुहरू व्यापारीहरूले पहाडी क्षेत्रमा पठाउने गरेका छन्,’ उनले भने, ‘सदरमुकाम र सडकको पहुँच भएका व्यापारीहरू पनि त्यस्तो ग्रामीण बजारमा पठाउने गर्छन् ।’

ग्रामीण बजारमा अनुगमन कम हुने हुॅंदा व्यापारीहरू त्यस्ता सामान दूरदराजका बजारतिर पठाउँछन् । खाद्यान्नलगायत अत्यावश्यक सामग्रीको थोक मूल्य बढेको दार्चुला उद्योग वाणिज्य संघका उपाध्यक्ष इन्द्रराज पन्तले बताए । ‘बजार भाउ केही मात्रामा बढेको छ,’ उनले भने, ‘यसको नियन्त्रण माथिबाट नै गर्नुपर्ने हो, तर कसैले चासो देखाएको छैन ।

प्रशासनको लिखित रूपमा बजार भाउ बढेको गुनासो नआएसम्म आखा खुल्दैन । सदरमुकामको बजारमा अनुगमन गर्छन् । असोजको सुरुमा सदरमुकाम विभिन्न पसलको अनुगमन गर्दा म्याद नाघेर वस्तु जफत गरी नष्ट गरिएको थियो । दुई व्यापारीलाई अनुगमनकै क्रममा कारबाही गरिएको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी ज्योत्सना भट्ट जोशीले बताइन् । जंक फुड र पेय पदार्थ थोरै मात्रामा उपभोग्य म्याद नाघेको भेटियो,’ उनले भनिन्, ‘बजार भाउ बढेको गुनासो कतैबाट आएको छैन । आए तत्काल कारबाही गरिन्छ ।’

स्थानीय तहहरूलाई बजार अनुगमन गर्न अनुरोध गरिएको जिल्ला प्रशासनले जनाएको छ । बजार मूल्य बढ्नुको कारण उपभोग्य वस्तु बिक्री गर्ने डिलरहरूले नै मूल्य बढाएका कारणले उपभोक्ताहरूलाई आफूले त्यही आधारमा बिक्री गर्नुपर्ने अवस्था आएको जिल्ला सदरमुकाम खलंगाका व्यापारी दीपक बडालले बताए । ‘उपभोग्य वस्तु बिक्री गर्ने डिलरहरूबाट हामी कहाॅं मूल्य बढेर सामान पुगेको छ,’ उनले भने, ‘मूल्य बढेका कारणले आजकाल उपभोक्ताहरू मूल्य किन बढेको भनेर प्रश्न गर्छन् ।’

बजार मूल्य बढेका कारणले स्थानीयस्तरमा पाइने तरकारीलगायतका वस्तुहरूको मूल्य पनि व्यापारीहरूले बढाएका छन् । स्थानीयस्तरमा उत्पादन हुने तरकारीको बजार मूल्य पनि अहिले समान्यतया प्रतिकिलोको १० देखि ४० रुपैयाँसम्म बढेको महाकाली नगरपालिकाका स्थानीय किरण जोशीले बताए । ‘सबै वस्तुको मूल्य बढेका कारणले अहिले बजारमा तरकारीको मूल्य पनि बढेको छ ।’ उनले भने, ‘आलुमै प्रतिकिलो ३०/४० रुपैयाँसम्म बढेको छ ।’

दसैं–तिहार सुरु भए पनि सस्तो पसल सञ्चालनको कुनै निकायबाट पहल हुन सकेको छैन । महँगो सामान किनेर खानुपर्ने बाध्यता छ । नोकरी भएको परिवारले जेनतेन गुजारा चलाएका छन् । आम्दानी नहुने परिवारलाइ जिउनै ग्राहो भएको जोशीको भनाइ छ ।

प्रकाशित : आश्विन २५, २०७८ १२:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×