विद्यालय खुले, विद्यार्थीले पढ्नै भुले- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

विद्यालय खुले, विद्यार्थीले पढ्नै भुले

‘हामीले विद्यार्थीका कमजोरी पत्ता लगाउँदै पढाइमा सहजीकरण गरिरहेका छौं’
तृप्ति शाही

बैतडी — कोरोना संक्रमण जोखिमका कारण लामो समय बन्द विद्यालय सञ्चालनमा आएका छन् । जिल्लाको पञ्चेश्वर, शिवनाथ, सुर्नया, डिलासैनी गाउँपालिका र दशरथचन्द, मेलौली, पाटन नगरपालिकाले विद्यालय सञ्चालनमा ल्याइसकेका छन् ।

पुर्चौडी नगरपालिका, सिगास र दोगडाकेदार गाउँपालिकाले भने सञ्चालनको तयारी थालेका छन् । लामो समयसम्म बन्द रहेका विद्यालय सञ्चालनमा आएसँगै विद्यार्थीहरू हौसिएर विद्यालय पुग्ने गरेका छन् । शतप्रतिशत विद्यार्थी विद्यालय आउने गरेको विद्यालयहरूले जनाएका छन् । विद्यार्थीहरूले पढाइ भने भुलेको शिक्षकहरूको अनुभव छ ।

लामो समयपछि विद्यालय पुगेका उनीहरूले पढेका कुरा भुलेर आएको पाटन नगरपालिका–९ को ज्ञानेश्वर माविका सहायक प्रधानाध्यापक धनबहादुर महराले बताए । ९/१० मै पढ्ने विद्यार्थीलाई पनि आधारभूत कुराहरू सिकाउनपर्ने अवस्था रहेको उनले सुनाए । उनले भने, ‘घरायसी काम र धेरै समयसम्म विद्यालयमा अनुपस्थित हुँदा विद्यार्थीहरूले पढाइ भुलेका छन् । हामीले उनीहरूका कमजोरी पत्ता लगाउँदै पढाइमा सहजीकरण गरिरहेका छौं ।’

अगाडि पढाइएका विषयलाई अहिले फेरि सुरुबाटै पढाइरहेको सहायक प्रधानाध्यापक महराले बताए । आधारभूत कुराहरू सिकाएर कक्षा लिन सुरु गरिएको उनको भनाइ थियो । पाठ घण्टी पनि बढाएको उनले बताए । घरायसी काम र धेरै लामो समय विद्यालय आउन नपाउँदा विद्यार्थीहरू अलमलमा रहेका र धेरै विषयवस्तु भुलेर आएका उनले बताए । आइतबारबाट सञ्चालन भएको विद्यालयमा कक्षा लिन जाँदा कहाँबाट पढाउने भन्नेमै कक्षा सकिएको दशरथचन्द नगरपालिका–५ स्थित दशरथचन्द मावि सुन्दरखालीका शिक्षक भवानीदत्त भट्टले बताए । ‘कक्षामा धेरै जनालाई सोधियो २/३ जनाले मात्र भन्न सके,’ उनले भने, ‘ठूलो कक्षाकाले भन्दा सानो कक्षाका विद्यार्थीले पढेका धेरै कुराहरू बिर्सिएको पाइयो ।’ सुरुमा पढेको कुराबाटै पढाइको सुरुवात गर्नुपर्ने अवस्था रहेको उनको भनाइ थियो ।

नियमित रूपमा विद्यालय जान नपाउँदा पढाइमा गाह्रो भइरहेको वीरेन्द्र उच्च मावि शाहीलेककी विद्यार्थी सम्झना गुरुङले बताइन् । उनले भनिन्, ‘घरमा हुँदा पढाइमा ध्यान भएन । अहिले विद्यालयमा त पढेको कुरा फेरि पढ्नु परिरहेको छ । सबै साथीहरूले पढेका कुराहरू भुलेका छन् । शिक्षकहरूले सम्झाइरहनुभएको छ । विस्तारै पुरानो अवस्थामा फर्किहाल्छौं होला ।’

विद्यालय नगएको बेला घरमा बालबालिकाहरूले पढ्नै मन नगरेपछि पढेको धेरै विषय भुलेका दशरथचन्द नगरपालिका–१० की बिना बुडालले बताइन् । उनले भनिन्, ‘मेरा दुई बच्चाले पनि पढाइ बिगारी सकेका छन् । स्कुल जान नपाउँदा यो अवस्था आयो । घरमा भनेकै मान्दैनन् ।’

शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रले पालिकाले निर्णय गरेर वैकल्पिक माध्यमबाट विद्यालय खोल्न सकिने परिपत्र गरेको थियो । विद्यालय खोल्दा स्वास्थ्यका मापदण्ड पूर्ण रूपले अपनाएर मात्र विद्यालय खोल्न भनेको थियो । तर जिल्लामा विद्यालय खुले पनि स्वास्थ्यका मापदण्ड अपनाइएको छैन । विद्याथीहरू बिनामास्क विद्यालय जाने गरेका छन् । विद्यालयले पनि यसको व्यवस्था गर्न सक्ने अवस्था छैन । सेनिटाइजर प्रयोग गर्ने त कुरै भएन । भौतिक दूरी पनि विद्यालयले कायम गर्न सकेका छैनन् ।

विद्यालयमा स्वास्थ्यका मापदण्ड अपनाउन सकिने अवस्थै नरहेको शिवनाथ गाउँपालिका–२ शर्मालीको नागार्जुन माविका प्रधानाध्यापक महामलसिंह धामी बताउँछन् । उनले भने, ‘पहाडमा स्वास्थ्यका मापदण्डको पालनै छैन । विद्यार्थीले सिकेकै छैनन् । विद्यालयमा सिकाउँदा–सिकाउँदा हैरान भइसकियो सम्भवै भएको छैन । विद्यार्थी धेरै छन् ।’ सुरुका केही दिन विद्यालयले मास्क वितरण गरे पनि विद्यार्थीहरूले फेरि प्रयोगमा नल्याउने गरेको उनले बताए । सधैं वितरण गर्न सकिने अवस्था पनि नरहेको उनको भनाइ थियो ।

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७८ १०:४९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बजार अनुगमन गर्दैनन् स्थानीय तह

चार महिनाको एक पटक बजार अनुगमन गर्नुपर्ने प्रावधान छ
तृप्ति शाही

बैतडी — संघीय संरचनामा बजार अनुगमन गर्ने जिम्मा स्थानीय तहको हो । चार महिनाको एकपटक स्थानीय तहले बजार अनुगमन गर्नुपर्ने प्रावधान छ । स्थानीय तहका उपाध्यक्ष र उपप्रमुखलाई अनुगमन प्रमुखको जिम्मेवारी पनि तोकिएको छ । तर बैतडीका स्थानीय तहले भने बजार अनुगमन गर्दैनन् ।

६ गाउँपालिका र ४ नगरपालिका गरी १० वटा स्थानीय तह रहेको जिल्लाका कुनै पनि पालिकाले बजार अनुगमनमा चासो देखाएका छैनन् । वर्षको एकपटक पनि यहाॅका पालिकाले बजार अनुगमन गरेका छैनन् । आजभोलि बजार अनुगमन गर्न नसकिएको दोगडाकेदार गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष पार्वती कार्कीले बताइन् । वर्षको एक/दुई पटक मात्र अनुगमन गर्न सकिने अवस्था रहेको उनले बताइन् । उनका अनुसार पालिका स्थापना भइसकेपछि पालिकाकै आयोजनामा अहिलेसम्म बजार अनुगमन गरिएको छैन ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट आएको टोलीसँग संयुक्त रूपमा २ पटक मात्र अनुगमन गरिएको उनको भनाइ थियो । आफ्नै गाउँको बजारमा अनुगमन गर्न जनप्रतिनिधिहरूले अप्ठेरो मान्ने गरेका छन् । तिनै जनताले दिएको भोटबाट निर्वाचित भएकोले उनीहरूकै पसलहरू अनुगमन गर्न गाह्रो हुने गरेको उनीहरू बताउँछन् ।

निर्वाचित भइसकेपछि ३ पटक मात्र अनुगमन गर्न सकिएको मेलौलीकी उपप्रमुख राधा ओझा बताउँछिन् । उनले भनिन्, ‘हामीलाई अनुगमनको संयोजक तोकिदिएको छ । हाम्रो मात्र जिम्मा हो सोच्छन् अरूले । हामीले मात्र पनि त सम्भव छैन ।’ अनुगमन समिति खासै प्रभावकारी हुन नसकेको उनले बताइन् । समितिको बैठकै बस्न नसकिने अवस्था रहेको उनले सुनाइन् । उनले भनिन्, ‘अनुगमन समितिमा सबै स्थानीयस्तरमा काम गरिरहेकाहरू हुने भएकाले पनि काम गर्न सकिएको छैन । सबै चिनजानकै नजिकको भएकोले गाह्रो भएको छ ।’ आफूहरूले जनचेतना फैलाउने कार्य भने गरिरहेको उपप्रमुख ओझा बताउँछिन् ।

दुर्गममा रहेको सिगास गाउँपालिकाले पनि अनुगमनको कार्य गर्न सकेको छैन । शिवनाथ गाउँपालिकाको अवस्था पनि यस्तै छ । गत वर्षबाट अनुगमनको कार्य हुन नसकेको उपाध्यक्ष कुश्मा चन्दले बताइन् । ‘हाम्रो पालिकातिर धेरै ठूलो बजार पनि छैन । गुनासाहरू आएकाले एकपल्ट गरेका हौं । सानो र स्थानीय बजार भएकोले अनुगमन गर्नुपरेको छैन,’ उनले भनिन् ।

जिल्ला सदरमुकाममा रहेको दशरथचन्द नगरपालिकाले पनि बजार अनुगमनमा चासो देखाउँदैन । स्थानीय प्रशासन र खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण कार्यालयले गरेको अनुगमनका पालिकाकाले सहभागिता मात्र देखाउने गरेको छ । स्थानीय बजारमा अनुगमन नहुने भएकाले व्यापारीहरूको मनपरी हुने गरेको स्थानीय बताउँछन् । म्याद नाघेका सामग्रीहरू व्यापारीले बेच्ने गरेका दोगडाकेदार गाउँपालिका—७ का स्थानीय भुवन कार्कीले बताए ।

महँगोमा बेच्ने व्यापारीहरू पनि धेरै रहेका उनले बताए । जनप्रतिनिधिहरूको लापरबाहीले सेवाग्राहीहरू मर्कामा परेका उनको भनाइ थियो । सदरमुकाम क्षेत्रका बजारहरूमा प्रशासनले अनुगमन गर्ने गरेको भए पनि सबै पालिकाका बजारमा सम्भव नभएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी राजेन्द्रदेव पाण्डे बताउँछन् । उनले भने, ‘स्थानीय तहलाई पनि बजार अनुगमन गरेर नियमविपरीतको कार्य गरेको खण्डमा कारबाही र सिफारिस गर्ने अधिकार छ ।’

प्रशासनमा जनशक्ति कम भएकाले सबै पालिकाका बजारमा पुग्न नसकिने उनले बताए । गुनासाहरू आएको खण्डमा भने पुगेर अनुगमन गर्ने गरेको उनले बताए । पछिल्लो पटक यही जेठ ८ देखि १५ गतेसम्म जिल्लाका मुख्य बजारका १ सय २६ पसलमा अनुगमन भएको थियो । जसमा ५६ पसलले म्याद नाघेका सामानहरू बिक्री गर्ने गरेको पाइएको थियो । दर्ता नगरी व्यवसाय सञ्चालन गर्ने पसलहरू पनि १७ वटा भेटिएका थिए । यिनीहरू कसैलाई जरिवाना तिराएको र कसैलाई चेतावनी दिइएको प्रशासनले जनाएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७८ १२:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×