मुगुमा खाद्यान्नको माग बढ्यो, आपूर्ति घट्यो- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार

मुगुमा खाद्यान्नको माग बढ्यो, आपूर्ति घट्यो

राजबहादुर शाही

मुगु — जिल्लामा खाद्यान्नको माग बढे पनि आपूर्ति घटेको छ । खाद्य व्यवस्था व्यापार कम्पनीबाट दैनिक १ सय क्विन्टल बढी खाद्यान्न बिक्री हुने गरे पनि सोहीअनुसार आपूर्ति नहुँदा समस्या भएको द्ध । आपूर्ति दैनिक घट्न थालेपछि उपभोक्ता चिन्तित भएका छन् ।


गत आर्थिक वर्षको खाद्यको स्वीकृत कोटा सकिएको र चालु आर्थिक वर्षको कोटा नआउँदा समस्या भएको कम्पनीले जनाएको छ । कम्पनीका अनुसार यो वर्ष कोटा नै स्वीकृत नहुँदा टेन्डर प्रक्रियामा ढिलाइ भएको हो । कम्पनीको गोदाममा सस्तो र गुणस्तरीय चामल पाइने भएकाले विपन्न उपभोक्ताले खाद्य गोदामबाटै खाद्यान्न लिने गरेका छन् । कोटा निर्धारणमा ढिलाइ भएको कम्पनीका सूचना अधिकारी पुष्कर भामले बताए । उनका अनुसार अहिले समगढीस्थित खाद्य गोदाममा २ हजार क्विन्टल चामल मात्र बाँकी छ । ‘दैनिक एक सय क्विन्टल बढी चामल बिक्री हुन्छ,’ उनले भने, ‘तत्काल ढुवानी नभए १५/२० दिनमै गोदाम रित्तिन्छ ।’ गोदाममा छायानाथ राराका १४ वटै वडाका बासिन्दाको भीड बढेपछि वितरणमा समस्या भएको उनले बताए ।

अहिले खाद्यमा १० किलोको बोरा चामल सकिएको छ । नयाँ खाद्य कोटा स्वीकृत हुन कम्तीमा दुई साता लाग्ने कम्पनीले जनाएको छ । ‘वर्षा सुरु हुनुअघि एक सातामा सुर्खेत, नेपालगन्ज र राजापुरबाट दैनिक एक/एकवटा ट्रक आउँथे,’ भामले भने, ‘कोटा सकिएपछि ढुवानी ठप्प छ, बिक्री रोकिएको छैन ।

वर्षाका कारण सडक र हवाई सेवा अवरुद्ध हुँदा बजारमा पनि खाद्यान्न मौज्दात सकिन थालेको स्थानीय व्यापारीले जनाएका छन् । उनीहरूका अनुसार असार तेस्रो सातादेखि नै बजारमा खाद्यान्न अभाव देखिन थालेको थियो । कम्पनीका सोरुकोट, श्रीकोट, पुलु, कालै र रातापानी डिपोमा गोदाम रित्तिएको भामले बताए । उनका अनुसार चामल नभएपछि सदरमुकाम बाहिरका सबै डिपोमा ताला लागेको छ ।

गाउँका खाद्य डिपो खाली भएपछि बजारको महँगो चामल खरिद गरी उपभोग गर्नुपरेको मुगुमकार्मारोङ गाउँपालिकास्थित पुलुका छेवाङछेजुङ लामाले बताए । ‘घण्टौं हिँडेर डिपोमा चामल लिन गयो, कहिल्यै पाइँदैन,’ उनले भने, ‘डिपोमा चामल नपाइएपछि दोब्बर महँगोमा बजारको चामल लिनुपरेको छ ।’ उनका अनुसार सोरु र मुगुमकार्मारोङ गाउँपालिकामा खडेरीका कारण यो वर्ष गहुँ बालीको उत्पादन न्यून भयो । अहिले बजारको चामलको भरमा गुजारा चलाउनुपर्ने बाध्यता भएको उनले बताए ।

खाद्य गोदाममा चामल नभएपछि सोरु गाउँपालिकाको कालै, जिमा, पुरुमुरु, सोरुकोट, नार्थपु भिई र मुगुमकार्मारोङ गाउँपालिकाका १२ वटै बस्तीमा खाद्यान्न अभाव देखिएको छ । सरकारले छिटो नयाँ खाद्य कोटा स्वीकृत गरी चाँडो चामल ढुवानीको व्यवस्था मिलाउनुपर्ने मुगुमकार्मारोङ गाउँपालिका अध्यक्ष छिरिङक्याप्ने लामाले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण ८, २०७८ १०:१३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

यार्चा टिप्न प्रतिबन्ध

राजबहादुर शाही

मुगु — मुगुमकार्मारोङ गाउँपालिका–६, रिउसका ४९ वर्षीय कार्मा लामाले यो वर्ष यार्चा टिप्न पाएनन् । न उनी भोटमा लाग्ने अस्थायी हाटबजार नै गए । उनी मात्र होइन, मुगमकार्मारोङका अधिकांश बासिन्दाले यस वर्ष यार्चा टिप्न पाएनन् । 

स्थानीयले नेपाल–तिब्बत सीमामा लाग्ने अस्थायी हाटबजारमा गई यार्चालगायत जडीबुटी बिक्री गरेर वर्षभरि चाहिने खाद्यान्न, लत्ताकपडा र उपभोग्य सामान ल्याउने गरेका थिए । तिब्बत सरकारले बर्सेनि नेपाल–चीन सीमाको हयाजिमारमा १५ दिने अस्थायी हाटबजार लगाउने गरेको थियो । तर कोरोना कारण अस्थायी हाटबजार अनिश्चित बनेको छ । यार्चा टिप्न नपाउँदा परिवार पाल्न समस्या भएको लामाले बताए । ‘गाउँपालिकाले यार्चा टिप्न प्रतिबन्ध लगायो,’ उनले भने, ‘चीनमा पनि हाटबजार नलाग्ने भएछ ।’ उनका अनुसार हरेक वर्ष साउन १५ पछि अस्थायी हाट लाग्ने गरेको थियो ।

महामारीका कारण हाटबजार अनिश्चित बनेपछि मुगु, चितै, दाउरा, पुलु, माग्री, मह, कार्तिक, किम्री, डोल्फु, पुलु, रिउसलगायत गाउँबस्तीका बासिन्दा चिन्तित छन् । सन् १९८५ नेपाल–चीन सीमामा हाटबजार लाग्दै आएको महगाउँका छिरिङतोर्चे लामाले बताए । ‘पाटनको यार्चा पाटनमै कुहियो,’ उनले भने, ‘चौंरी लिएर सामान किन्न भोट जाने आशा थियो, त्यो पनि तुहियो ।’ उनका अनुसार २०५८ देखि मुगुका बासिन्दाले उक्त हाटबजारमा यार्चा बिक्री गरिरहेका थिए । भोटतिर बिक्री गर्नका लागि घरमा तयार गरेको जौ, सातु, उवा र केही जडीबुटी खेर गएको उनको गुनासो छ ।

भौगोलिक विकटता, भिरालो जमिन र सिँचाइ सुविधाको कमीका कारण मुगमकार्मारोङमा खाद्य उत्पादन न्यून हुन्छ । स्थानीयले पाटनको यार्चा र भोटको व्यापारले वर्षभरिको जीवन निर्वाह गर्दै आएको माग्रीगाउँका टाँसी लामाले बताए । ‘आफ्नै जिल्लाभित्रको खाद्यवस्तु लत्ताकपडा महँगो हुन्छ,’ उनले भने, ‘त्यसैले वर्षौंदेखि तिब्बती बजारको भर पर्दै आएका छौं ।’ कोरोनाका कारण गाउँपालिकाका झन्डै १३ सय परिवारलाई जीविकोपार्जनमा समस्या भएको मुगुमकार्मारोङ–२ का वडाध्यक्ष कार्मा लामा बताए । ‘विगत वर्षमा साउन १५ पछि तिब्बतमा सामान किन्न जानेको लर्को हुन्थ्यो,’ उनले भने, ‘अहिले सबैतिर सुनसान छ ।’ कोरोनाका कारण यस वर्ष हाटबजार नलाग्ने जानकारी आएको गाउँपालिका अध्यक्ष छिरिङक्याप्ने लामाले बताए । ‘पाटन र तिब्बत जान नपाएपछि स्थानीयवासी निराश छन्,’ उनले भने ।

प्रकाशित : श्रावण ७, २०७८ ०९:११
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×