मनै लोभ्याउने गाजा दह- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार

मनै लोभ्याउने गाजा दह

बाह्रैमास सफा पानी हुने यो दह धार्मिक गन्तव्यसमेत हो
प्रकाश बराल

बागलुङ — समुद्र सतहदेखि २ हजार ५ सय मिटर उचाइको गाजाको धुरीमा अनौठो पोखरी छ ।

बागलुङको पर्यटकीय गाजा दह । पर्यटकीय सम्भावना भएर पनि यो क्षेत्र ओझेलमा परेको छ । तस्बिर : प्रकाश/कान्तिपुर

यो न हिउँदमा सुक्छ । न त वर्षायाममा धमिलिन्छ । सदरमुकामदेखि २४ किमि पश्चिमको यात्राबाट पुगिने गाजाको दह पर्यटकीय र धार्मिक गन्तव्यसमेत हो । जैमिनी–३ मा पर्ने यो दहले गलकोट–१ काठेखोला–७ र बरेङ–२ को सिमाना समेत छुट्टयाउँछ । दहमा पुग्दा अन्नपूर्ण र धौलागिरि हिमशृंखला पनि देखिन्छ । हिउँद, वर्षायाममा पानी सफा र उत्तिकै रहने स्थानीय बताउँछन् । दहमै हिमाल र गाउँबस्तीको छायाँ तैरिन्छ । यहाँबाट बागलुङसहित पर्वत, गुल्मी, म्याग्दी र स्याङ्जाका धेरै क्षेत्र देखिन्छन् । कतिपय पैदलै यहाँ पुग्छन् ।

सडक अप्ठ्यारो भएकोले सहज आउजाउ हुने व्यवस्था मिलाउन स्थनीयले माग गरे । ‘घुम्न रमाइलो छ, तर सडक राम्रो बन्नुपर्छ’ बागलुङका सुसन श्रेष्ठले भने, ‘सहज अवस्था भएमा दैनिक सयौं पर्यटक भित्र्याएर आम्दानी लिन सकिने स्थान रहेछ ।’ यहाँ बराहथान पनि छन् । बालाचतुर्दशीमा सतबिज छरिन्छ । पूर्णिमा मेला र विभिन्न चाडपर्वमा भक्तजन पुग्छन् ।

धार्मिक र पर्यटकीय स्थान भएकोले पर्यटकीय क्षेत्र घोषणा गरी सोहीअनुसार संरचना बनाउनु पर्ने स्थानीयको माग छ । गण्डकी प्रदेश सरकारले दहलाई पर्यटन क्षेत्रमा सूचीकृत गरे पनि पूर्वाधार निर्माणमा बजेट नदिएको स्थानीय नरबहादुर थापाले बताए ।

‘पर्यटकीय क्षेत्र भनेका छन्, तर विकासमा एक रुपैयाँ पनि बजेटमा परेको छैन,’ थापाले भने, ‘कम्तीमा सडकमात्रै स्तरीय भएमा हामीले स्थानीय विकास गर्न सक्थ्यौं ।’ २४ किमि सडकमध्ये झन्डै १० किमि चिप्लो र जोखिमयुक्त छ । अन्य खण्ड पनि कच्ची हो । जिप भने जान्छन् । सिगानाको बौडेचउरदेखि गाजा पुग्ने झन्डै १० किमि खण्डमा फोरह्विल गाडीमात्रै लैजान सकिने स्थानीय तुलबहादुर पुनले बताए । पुनका अनुसार यहाँ मूल भएकाले कहिले पनि दह सुक्दैन भने भरिएर पानी बाहिर गएको समेत देखिँदैन । पुनले भने, ‘धार्मिक शक्तिले हो वा वातावरणले बीसौं वर्षदेखि सफा र देख्दै आएको छु ।’ यहाँ हिमपातसमेत हुन्छ ।

गाजा दहको आसपासमा मगर र छन्त्याल समुदायको बसोबास छ । उनीहरूले यहाँको मठमन्दिरमा पूजा गर्छन् । साथै मेलापर्व पारेर लोकदोहोरी, सोरठी, सालैज्यो र विनासालैज्यो जस्ता संस्कृतिसमेत देखाउँछन् । गाजा दह सामुदायिक होमस्टे पनि सञ्चालनमा ल्याइएको छ । यहाँका १० घरले होमस्टे सञ्चालन गरेकाले आएका पर्यटक राख्न सकिने स्थानीय यानुकला कालामगरले बताइन् ।

‘बाटो राम्रो भइदिए अझै २० घरले होमस्टे चलाउन खोजेका छन्,’ उनले भनिन्, ‘सामग्री ढुवानीमा समेत सास्ती भएको छ ।’ एक निर्वाचन क्षेत्र, एक सडकमा सूचीकृत गरेर स्तरीय बनाउने योजना राखे पनि सडकबारे नेतृत्वले चासो नराखेको वडाध्यक्ष वेदबहादुर छन्त्यालले बताए ।

‘यो सडक स्तरीय बन्यो भने पर्यटन मात्र नभई गाजा आसपास र बरेङ गाउँपालिकाभरका कृषि उत्पादनको बजारीकरणसमेत सम्भव छ,’ छन्त्यालले भने, ‘दर्जन बढी कृषि फर्मसमेत बढ्ने थिए ।’ गाजालाई पर्यटन क्षेत्र बनाउन दशकअघि तत्कालीन जिल्ला परिषद्ले पनि माग गरेको थियो । पर्यटन मन्त्रालयमा समेत यसको महत्त्व र आवश्यकताबारे पत्र पठाएको तर अहिलेसम्म चासो नदेखाइएको पुनले बताए ।

प्रकाशित : पुस ९, २०७८ ११:२१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हाँडीकोट बन्यो नयाँ गन्तव्य

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँबागलुङ — सूर्योदय हेर्ने उद्देश्यले जैमिनी नगरपालिका–१० को हाँडीकोटमा दैनिक आन्तरिक पर्यटकको चहलपहल बढ्न थालेको छ । यसअघि पैदलै यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यता हटेर सडकले जोडिएपछि हाँडीकोटमा नियमितरुपमा पर्यटक पुग्न थालेका हुन् । दक्षिणमा गुल्मी, पूर्वमा पर्वत, उत्तरतर्फ धौलागिरि र अन्नपूर्ण हिमशृंखला देखिन्छ ।

वडा १० को राङखानीदेखि कोटसम्म पुग्न नगरपालिकाको लगानीमा सडक खुलेपछि जिपमा यात्रा गर्न सकिन्छ । व्याडथला र डाँडाखानीबाट २ हजार २ सय मिटर अग्लो हाँडीकोट उक्लेपछि वरपरका सबै बस्तीसमेत देखिन्छ । पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्यले हाँडीकोटमा लगानीसमेत भएको छ । कोटमा मन्दिर, भ्युटावर र अन्य संरचना बन्दै छन् । नजिकका डाँडाखानी र व्याडथलामा सामुदायिक होमस्टे संचालनमा छ ।

गण्डकी प्रदेशको पर्यटन मन्त्रालयले १०/१० लाख रुपैयाँ दिएर होमस्टे प्रवर्द्धनको कार्यक्रम चलाएको छ । कोटमा निर्माण गर्न लागिएको पूर्वाधारमा पनि प्रदेश सरकार र नगरपालिकाले लगानी बढाएका हुन् । ‘यहाँ झन्डै एक करोडको पूर्वाधार निर्माण हुँदै छ,’ स्थानीय लालबहदुर पुनले भने, ‘यो बनिसकेपछि पर्यटक अझै बढ्नेछन् ।’ यहाँ दैनिक १ सय जनासम्म पर्यटक जान थालेका हुन् । ‘पाहुनालाई खुवाउने र राख्ने चलन थिएन, पर्यटन प्रवर्द्धन भन्ने जानेकै थिएनौं, हाँडीकोटमा सडक पुगेपछि मात्रै हामीले होमस्टे खोल्यौं,’ राङखानी सामुदायिक होमस्टेका अध्यक्षसमेत रहेका पुनले भने, ‘गाउँमा आर्थिक क्रियाकलाप पनि बढेको छ ।’

हाँडीकोट चौबिसे राज्यको पालामा रहेको भुरेटाकुरेमा गनिन्छ । त्यसैले यहाँ पुरातात्त्विक महत्त्वका क्षेत्र पनि छन् । भुरेटाकुरे राजारजौटाले प्रयोग गरेका कतिपय सामग्री यहाँ संग्रह गरेर राखिएको छ । ‘अहिले भवन बन्दै छ, त्यसैले सामान पोको पारेर राखिएको छ,’ हाँडीकोट युवा क्लबका अध्यक्ष नगेन्द्र थापाले भने, ‘पुरानै मोडलको भवन बनाएर सामान प्रदर्शनीमा राख्ने योजना छ ।’ पुरातात्त्विक सामान तथा यहाँ निकालिएका पुराना तामाका धाउसमेत संग्रह गर्ने योजना उनले सुनाए ।

नगरपालिकाले पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि लगानी बढाएको नगरप्रमुख इन्द्रराज पौडेलले बताए । यहाँ टावर निर्माण गर्न नगरपालिकाले २१ लाख रुपैयाँ लगानी गरेको छ । त्यस्तै गण्डकी प्रदेशको पर्यटन मन्त्रालयले १३ लाख रुपैया लगानी गरेर शिवमन्दिर निर्माण भैरहेको छ । साथै कोटको वरिपरि तारबार लगाएर संरक्षणको कामसमेत गर्न लागिएको हो । व्याडथलादेखि झन्डै १ किमि लामो पदमार्ग पनि निर्माण गरिएको छ । पर्यटकहरू पैदलयात्रा गरेर पनि हाँडीकोट पुग्न थालेका छन् ।

प्रकाशित : पुस ९, २०७८ ११:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×