स्थानीयको सक्रियताले घट्दै संक्रमण- गण्डकी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

स्थानीयको सक्रियताले घट्दै संक्रमण

प्रकाश बराल

बागलुङ — तीन साता अघिसम्म कोरोनाले ग्रसित ताराखोला गाउँपालिकामा अहिले सक्रिय संक्रमित ३ जना मात्रै छन् । सामान्य अवस्थाका उनीहरू गाउँपालिकाको आइसोलेसनमा छन् ।

केही दिनमै उनीहरू डिस्चार्ज हुने स्वास्थ्य शाखा प्रमुख उदित थापाले बताए । गाउँपालिकाको तीन सातासम्मको कठोर परिश्रमले यो उपलब्धि पाएको उनको भनाइ छ ।

‘हामीले संक्रमितलाई घरमा पनि बस्न दिएनौं, संस्थागत आइसोलेसनमा पनि दैनिक उपचार सेवा दिएर सुरक्षित बनायौं । व्यापक कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ गरेर एक–दुई दिनमै संक्रमित नभएकाबाट अलग्यायौं,’ थापाले भने, ‘यो कामले छिट्टै चेनब्रेक भयो ।’ जनप्रतिनिधि र स्वास्थ्यकर्मीको निरन्तर खटाइले लहरो रोक्न सकेको अध्यक्ष प्रकाश घर्तीले बताए । ‘सबैको साझा प्रयास भयो, घरघरमै शंकास्पद संक्रमित खोज्यौं,’ घर्तीले भने, ‘अहिले पनि गाउँ प्रवेशद्वारमा कडाइ गरेका छौं ।’ बाहिरबाट आएकालाई अनिवार्य क्वारेन्टाइनमा राख्ने योजना रहेको उनले सुनाए । यहाँ एक महिनामा डेढ सय बढी संक्रमित निको भएका छन् ।

संस्थागत संरचनामा क्वारेन्टाइन बनाएर शंकास्पदलाई राख्दा छिटो चेनब्रेक भएको घर्ती बताउँछन् । ‘हामीले कुनै पनि घरमा खोजी अभियान बाँकी राखेनौं, त्यसैले सफलता मिल्यो,’ घर्तीले भने, ‘दैनिक को भित्रियो भन्ने तथ्यांक राख्न थालेका छौं ।’ गाउँपालिकाले बनाएको सभाहलमा शौचालय, खानेपानी, सरसफाइ र नियमित परीक्षणसहितको क्वारेन्टाइन सञ्चालन गरिएको छ ।

क्वारेन्टाइन र आइसोलेसन बसेकालाई स्थानीय आमा समूहले दैनिक खाना खुवाएको स्थानीय भवीकला रोकाले बताइन् । जौको सातु, सागपात र ग्रामीण क्षेत्रमा उत्पादित अन्य खाद्यान्न खुवाउँदा संक्रमित छिटो निको भएको रोकाको अनुभव छ । ‘पारिवारिक रूपमा स्याहार गर्ने, अर्गानिक र तागतिलो खाना खुवाउने कार्यले सोचेभन्दा छिटो संक्रमित निको भए,’ उनले भनिन्, ‘कोही पनि जटिल समस्यामा परेनन् ।’ संक्रमणको पहिलो चरणमा यहाँकी एक जनप्रतिनिधिको मृत्यु भएको थियो । घरमै रोगले च्याप्दा सिकिस्त बनेकी वडा ३ की सदस्य तेजुमाया भण्डारीको धौलागिरि अस्पताल लगेको तेस्रो दिनमा निधन भएको थियो । उक्त घटनापछि तर्सेका जनप्रतिनिधि र स्वास्थ्यकर्मीले चौबिसै घण्टा खटिएर गाउँपालिकालाई शून्य संक्रमित बनाउन सकेको बताए ।

बागलुङ–११ को रायडाँडामा पनि संक्रमित शून्य छन् । कडा निगरानी, होम आइसोलेसनमा स्वास्थ्य मापदण्ड पालना र नियमित उपचार सेवामा स्वास्थ्यकर्मी खटिँदा यो सफलता पाएको वडाध्यक्ष ज्ञानेन्द्र गौतमले बताए । ‘एकैपटक १२ जनामा संक्रमण देखिँदा आत्तिएका थियौं, तर अहिले वडा संक्रमण शून्य छ ।’ स्वास्थ्य शाखा प्रमुख केयरसिंह थापाको नेतृत्वमा उपचारमा खटिँदा बिरामी भएर कोही पनि अस्पताल जान नपरेको उनले बताए ।

एकै घरका ४ सहित १० जनाको मृत्यु भएको बडिगाड गाउँपालिकाले पनि शून्य संक्रमणको तयारी गरेको छ । घरघरमा संक्रमितको खोजपडताल गरेर एन्टिजेन परीक्षणमार्फत चेनब्रेकको तयारी भएको स्वास्थ्य कार्यालय बागलुङका कोभिड फोकल पर्सन देवप्रकाश घिमिरेले बताए । ‘पीसीआरको मात्रै भर परेको भए संक्रमण बढिरहने थियो, एन्टिजेनले ठूलो सहयोग भयो,’ उनले भने, ‘साता दिनसम्म रिपोर्ट नआएपछि गाउँ डुल्ने, स्वास्थ्य मापदण्ड पालना नहुने कारणले संक्रमण बढेको रहेछ ।’

१० मिनेटमै रिपोर्ट आएपछि संक्रमितलाई आइसोलेसनमा लगेपछि दुई सातामै चेनब्रेकको तयारी भएको उनले बताए । स्थानीय राजन पाइजाले युवा समूह बनाएर घरघरमा पुग्ने, सामान्य लक्षण देखिए परीक्षण गर्ने र पोजिटिभ देखिएकाको घरका सबै सदस्यको एन्टिजेन गरेपछि फैलावट थामिएको बताए । पालिका तहबाट सक्रियता देखाएका गाउँमा साताभित्रै ७ हजार एन्टिजेन गरिएको घिमिरेले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २६, २०७८ १२:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हट्यो अक्सिजनको पिरलो

दीपक परियार

पोखरा — कोभिड वार्डमा बेड भरिएर इमर्जेन्सीमा समेत संक्रमितलाई राख्नुपरेको दृश्य अचेल पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पतालमा देखिँदैन । दुईवटा अक्सिजन नियन्त्रण कक्षमा टनाटन सिलिन्डर छन् । अक्सिजन सकिएला भन्ने पिरलो छैन । बरू अक्सिजन घटबढ गर्ने कर्मचारी छैनन्, सुरक्षा गार्ड छन् ।

पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानअन्तर्गत पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पतालको अक्सिजन नियन्त्रण कक्षमा सुरक्षा गार्ड अनील गुरुङ । तस्बिर : दीपक /कान्तिपुर

चार महिनादेखि पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको अस्पतालमा सुरक्षागार्डका रूपमा खटिएका पोखरा छोरेपाटनका अनील गुरुङ सोमबार अक्सिजन सिलिन्डर जोड्दै गरेको भेटिए । अस्पतालमा कर्मचारीको अभाव भएकोले सुरक्षा गार्ड नै अक्सिजन कक्षमा खटिन्छन् । ८/८ घण्टामा एक/एक जना पालो गर्छन् ।

अस्पतालमा कोभिडको बिरामी नराख्दै उनी सुरक्षा गार्डकै रूपमा बढी खटिन्थे । वैशाखको तेस्रो सातादेखि संक्रमितको उपचार सुरु भएदेखि उनीसहित अन्य सुरक्षागार्ड पनि अक्सिजन कक्षमा खटिएका छन् । सुरक्षा गार्डले नै अक्सिजन कक्ष चलाउँछन् । अक्सिजन ग्यास कम्पनीसँग सम्पर्क गर्छन् । कहिलेकाहीं आफैं अक्सिजन उद्योगमा पुग्छन् । ‘बिरामी र अस्पतालको अवस्था हेरेर देखेको सबै काम गर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘यस्तो अवस्था देख्दादेख्दै मेरो काम होइन भनेर हात बाँधेर बस्न पनि भएन ।’ सुरक्षा गार्डलाई अस्पतालकै कर्मचारीले सेन्ट्रल सप्लाई सिस्टममा अक्सिजन सिलिन्डर जोड्न, घटबट गर्न सिकाएका हुन् ।

कोभिड वार्ड छिर्ने ढोकैनेर अक्सिजन कक्ष भएकाले पनि उनले त्यहाँ आउने सबैखाले संक्रमित देखेका छन् । धेरैजसो न्यून र मध्यम वर्गीय संक्रमित उपचारका लागि यहाँ आउँछन् । दुई साताअघि पूर्वी नवलपरासीबाट ३८ वर्षीया संक्रमित महिलालाई उनका श्रीमान्ले अस्पताल ल्याए । नवलपरासीमा सरकारी अस्पतालमा बेड नपाएको र निजीमा उपचार गर्न खर्चले नधानेपछि पोखरा ल्याएको ती महिलाका श्रीमानले बताएका थिए । श्रीमतीको अवस्था नाजुक हुँदा उनले अक्सिजनको फ्लो बढाइदिन अनीलसँग आएर बिलौना गरे 

श्रीमती बचाइदिन श्रीमान्ले गरेको बिलौना देखेर उनको पनि आँखाभरि आँसु भयो । गत साता ती महिलाको अस्पतालमै मृत्यु भयो । ‘बिरामीका कुरुवा यहाँ आएर अक्सिजन बढाइदिए आफ्नो आफन्त बाँच्छन् कि भनेर रोइकराइ गर्छन्,’ उनले भने, ‘हामीले मिल्नेसम्म गर्ने हो । बिरामी नबाँचेको देख्दा नरमाइलो लाग्छ ।’

अक्सिजन अभावमा जेठ १३ र १४ मा यस अस्पतालमा ८ जनाले ज्यान गुमाउँदा उनको ड्युटी परेको थिएन । ‘उद्योगबाटै अक्सिजन आउन ढिला भएको रहेछ,’ उनले भने, ‘त्यो घटनापछि यहाँ अक्सिजनको अभाव भएको छैन । उद्योगबाट पर्याप्त आएको छ ।’

गण्डकीमा घट्दै संक्रमण दर

अस्पतालका कोभिड फोकल पर्सन डा. शरद बराल पछिल्लो दिनमा संक्रमितको चाप घटेकाले पनि अक्सिजन प्रयोग कम भएको बताउँछन् । उनका अनुसार कोभिडका लागि छुट्याइएको झन्डै ८० बेड भरिँदा दैनिक ३ सय ६० देखि १ सय ७० सिलिन्डर अक्सिजन खपत हुन्थ्यो । हाल उक्त संख्या घटेर २ सय ५० देखि २ सय ७० पुगेको छ । ‘अहिले जिल्ला जिल्लामै अस्पतालमा अक्सिजन प्लान्ट सञ्चालनमा आएकाले यहाँ संक्रमितको चाप केही घटेको छ,’ उनले भने, ‘अहिले कोभिड बेडको पर्खाइमा इमर्जेन्सी वार्डमा राख्नुपर्ने अवस्था छैन ।’ अस्पतालमा जटिल संक्रमित आउने क्रम भने नघटेको उनले बताए ।

प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयको तथ्यांकअनुसार गएको दुई सातायता गण्डकीमा दैनिक थपिने संक्रमित र मृत्यु हुनेको संख्यामा कमी आएको छ । जेठ १३ मा ३ हजार ३ सय ९९ जनामा परीक्षण गर्दा १ हजार ७ सय ३३ जना (५१ प्रतिशत) मा संक्रमण देखिएको थियो । जेठ २० मा २ हजार ३ सय ११ जनामा परीक्षण गर्दा ९ सय ६ जना (३९ प्रतिशत) मा संक्रमण देखियो । सोमबार २ हजार ४ सय १५ जनामा गरिएको परीक्षणमा ७ सय ९१ जनालाई कोरोना पुष्टि भयो । यो दर झन्डै ३३ प्रतिशत हो ।

प्रदेशमा बेड अभाव हुने समस्या यतिखेर छैन । ५ सय ७० आइसोलेसन बेडमध्ये ४ सय १९ खाली छन् । २ सय १२ आईसीयू बेडमध्ये ८७ वटा खाली छन् । ४ सय ६४ एचडीयू बेडमध्ये २ सय १ खाली छन् । ७६ भेन्टिलेटरमध्ये ३६ वटा मात्रै प्रयोगमा छन् । बाँकी ४० खाली छन् । मृत्यु हुनेको संख्यामा समेत कमी आएको छ । सामेबार एकै दिन १ हजार ५ सय ३० निको भएका छन् । प्रदेशमा हाल ८ हजार ४ सय ४६ सक्रिय संक्रमित छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ २६, २०७८ १२:३५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×