नेपाली दर्शनका तीन कृति- साहित्य/विविध - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

नेपाली दर्शनका तीन कृति

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — अन्तर्राष्ट्रिय दर्शन दिवसका अवसरमा नेपाली दर्शनका तीन अनुसन्धानात्मक कृति सार्वजनिक भएको छ । नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान दर्शनशास्त्र विभागले गोपीरमण उपाध्यायको ‘वैदिक साम्यवाद र वैज्ञानिक समाजवादको तुलनात्मक अध्ययन’, अशोकविक्रम जिसी (समीर सिंह) को ‘साङ्ख्य दर्शन र माक्र्सवाद’ र प्रतिष्ठानकै ‘दर्शनावली भाग–८’ प्रकाशन गरेको हो । त्यसैगरी, साहित्यकार प्राडा. उषा ठाकुरको ‘नेपाली साहित्य सर्वेक्षण र समीक्षा’ समालोचना पनि सार्वजनिक गरिएको छ ।

बिहीबार आयोजित ‘वर्तमान सन्दर्भमा मानवतावादको महत्त्व’ विषयक विचार–गोष्ठीमा प्रतिष्ठानका कुलपति गंगाप्रसाद उप्रेतीले पुस्तक सार्वजनिक गरेका हुन् । कार्यक्रममा प्राध्यापक वीरेन्द्रकुमार मिश्रले वर्तमान युग मानवतावादको युग भएको बताए । ‘मानवतावादको मोटिभेसन करुणा हो,’ उनले भने, ‘हरेकलाई आफ्नो भाग्यरेखा कोर्ने, जीवनको अस्तित्व बचाउने वातावरण चाहिन्छ ।’ प्रतिष्ठानका सदस्यसचिव जगत्‌प्रसाद उपाध्यायले जयपृथ्वीबहादुर सिंहले नेपालमा मानवतावादी दर्शनको प्रवर्तन गरेको उल्लेख गरे । ‘सन् १९२३ मा जयपृथ्वीबहादुर सिंहले जातभात, छुवाछूतविरुद्ध बोल्नुभयो, लेख्नुभयो,’ उनले भने, ‘नेपालको सन्दर्भमा त्यो नै मानवतावादको पहिलो चरण थियो ।’

इतिहासविद् प्रा. दिनेशराज पन्तले नेपाली दर्शनका ग्रन्थ प्रकाशन भएसँगै नेपालले छुट्टै ‘दर्शन दिवस’ मनाउनुपर्ने आवश्यकता रहेको बताए । युनेस्कोले सन् २००२ मा विश्व दर्शन दिवस मनाउन प्रस्ताव गरेको थियो । महासभाले २००५ मा निर्णय गरेपछि हरेक वर्ष नोभेम्बर तेस्रो साताको बिहीबार यो दिवस मनाउने गरिएको छ । २०६६ सालमा दर्शन विभाग गठन गरेका प्रतिष्ठानले हालसम्म दर्शनावलीका आठ भाग प्रकाशन गरेको छ ।

प्रकाशित : मंसिर ९, २०७८ २१:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हेर्दाहेर्दै र निर्णय सुनाउने मिति तोकिएका मुद्दा पनि गोला प्रक्रियाबाट पेसी तोकिने

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सर्वोच्च अदालतको पूर्ण बैठक (फुलकोर्ट)ले यसअघि नै सुनुवाइ सुरु भएर हेर्दाहेर्दैमा रहेका र सुनुवाइ भइसकी निर्णय सुनाउने (निसु) मिति तय भएका मुद्दा पनि गोला प्रक्रियाबाट पेसीमा तोक्ने निर्णय गरेको छ । 

प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमशेर जबराको बाहेकका उपलब्ध १८ न्यायाधीशको फुलकोर्ट बैठकले बिहीबार उक्त निर्णय गरेको हो । फुलकोर्टले गरेको निर्णयमा प्रधानन्यायाधीश जबराले हस्ताक्षर गरेर कार्यान्वयनका लागि बाटो खोल्नेछन् ।

सर्वोच्च अदालतका एक न्यायाधीशले फुलकोर्टको निर्णयबारे भने, 'न्यायाधीशहरूका विभिन्न इजलासमा हेर्दाहेर्दैमा रहेका र सुनुवाइ सकेर निर्णय सुनाउने मिति तोकिएका मुद्दा पुनः सुनुवाइ हुनेगरी गोलाप्रथा प्रक्रियाबाट पेसी तोक्ने निर्णय भएको छ ।'

सर्वोच अदालतमा मंसिर १५ गते बुधबारदेखि गोला प्रक्रियाबाट इजलास तोक्ने निर्णय पनि पुर्ण बैठकले गरेको थियो । प्रधानन्यायाधीशको पेसी तोक्ने अधिकार कटौती गर्दै गोला प्रक्रियाबाट इजलास गठन र मुद्दाको पेसीको निर्णय भएको हो । सर्वोच्च अदालतका सूचना अधिकारी देवेन्द्र ढकालले सर्वोच्च अदालत दोस्रो संशोधित नियमावलीको प्रावधान अनुसार मंसिर १५ गतेबाट गोला प्रक्रियाबाट इजलास तोक्ने समय निर्धारण गरिएको जानकारी दिए ।

गोला प्रणालीबाट इजलास तोकिएसँगै कात्तिक ८ गतेदेखि इजलास बहिस्कार गर्दै आएका न्यायाधीशहरूले आगामी बुधबारबाट सबै प्रकारका मुद्दा हेर्ने भएका छन् । न्यायाधीशहरूले गोला प्रक्रियाबाट पेसी तोकिएपनि प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमशेर जबरासँग भने इजलासमा नबस्ने र उनलाई त्यस प्रक्रियामा सहभागी नहुन भन्दै आएका छन् । न्यायाधीशहरूले प्रधानन्यायाधीश जबरालाई राजीनामा गरेर न्यायालयलाई निकास दिन भनिसकेका छन् ।

प्रधानन्यायाधीशको राजीनामा र न्यायिक क्षेत्रमा सुधारको माग राखेर कात्तिक ९ गतेदेखि नेपाल बार एसोसिएसनले चरणबद्धरुपमा आन्दोलन गर्दै आएको छ । बिहीबार मात्रै प्रधानन्यायाधीश जबरलाई महाअभियाग लगाउन माग गर्दै नेपाल बारसहित विभिन्न पेसागत संगठन र बृहत नागरिक आन्दोलनले सर्वोच्च-बालुवाटार न्याय-मार्च गरेको छ ।

प्रकाशित : मंसिर ९, २०७८ २०:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×