गुनिला अनुवादक- कोसेली - कान्तिपुर समाचार

गुनिला अनुवादक

कृष्णप्रकाश श्रेष्ठ अनुवाद साहित्यका कारण हामीमध्ये धेरैका निम्ति बाँचेका थिए र आफ्ना कृतिमार्फत सधैँ बाँचिरहनेछन् ।
विप्लव प्रतीक

पुस्तक पढ्ने मेरो बानी ‘कमर्शियल’ हिन्दी साहित्यबाट सुरु भएको हो । तिनबाट म हिन्दी जासुसी उपन्यासको कक्षामा उक्लिएँ । तर, साहित्यसागरको रसपान गर्ने मेरो यात्रा त्यत्तिकैमा सीमित रहेन । कुन्नि कुन स्रोतबाट हिन्दीमा अनुवादित रुसी साहित्यको निकट पुगेँ । निकोलाई आस्त्रोभ्स्की, टोल्सटोय, दोस्तोएभ्स्की, चेखभ, इभान तुर्गनेभ र पुश्किनका किताब पढेपछि मैले फर्केर पनि हेरिनँ ती जासुसी र सामाजिक भनिने हिन्दी उपन्यासतर्फ । तर, तिनले पढ्ने बानी लगाएको गुन भने अहिले पनि बिर्सिएको छैन ।

भावना, सोच र महसुस मातृभाषामा अभिव्यक्त जब गरिन्छ, त्यसको महत्त्व र अर्थ हृदयको बडो करिब पुग्छ । नेपाली भाषामा दर्द अभिव्यक्त गर्दा ‘आइया’ शब्दले पीडित व्यक्तिलाई पीडा कम जसरी गराउँछ र वरिपरि सुन्ने व्यक्तिलाई जसरी ध्यानाकृष्ट गर्छ, अङ्ग्रेजी भाषामा ‘आउच’ वा ‘इट हर्टस्’ ले गर्ला र भन्ने लाग्छ मलाई । त्यसैकारण बडो धनी साहित्यमध्ये एक रुसी साहित्य हिन्दीमा पढिरहँदा त्यो नेपाली भाषामा पढ्न पाए हुन्थ्यो भन्ने मलाई लाग्थ्यो ।

यदि कृष्णप्रकाशले रुसी साहित्यलाई नेपालीमा अनुवाद नगर्दा हुन् त मेरो मनसुवा कसले पूरा गर्थ्यो होला र ? अनुवाद गर्नु भनेको सजिलो काम होइन । जुन भाषामा अनुवाद भयो त्यही भाषामै लेखिएको झैँ लाग्नु र मौलिक लेखन जस्तो छ अनुवादमा पनि त्यही हुनु नै अनुवादका चुनौती हुन् । उनले त्यही चुनौती अँगालेर अनुवादकर्ममै आफ्नो जीवन उत्सर्ग गरे । मेरा निम्ति उनी त्यसैले पनि बडो श्रद्धेय छन् र उनको कर्म मेरा लागि बडो स्तुत्य छ ।

म साहित्य–संसारसँग जोडिनेछु भन्ने मैले मेरो किशोरवयमा कहिल्यै पनि कल्पना गरेको थिइनँ । आज जोडिएको छु, र साहित्य–संसारसम्मको मेरो यात्रामा केही सेतुमध्ये एउटा महत्त्वपूर्ण सेतुका रूपमा म श्रेष्ठलाई हमेसा याद राख्नेछु । बौद्ध दर्शनमा कतै भनिएको छ– हामी अर्काका निम्ति बाँचेका हुन्छौँ । कृष्णप्रकाश पनि अनुवाद साहित्यका कारण हामीमध्ये धेरैका निम्ति बाँचेका थिए र आफ्ना कृतिमार्फत सधैँ बाँचिरहनेछन् ।

प्रकाशित : चैत्र २१, २०७७ १०:१०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बिछोड : एक व्यग्रता

हिमांशु

म छुबिछोडको सँघारमा अब मैले जानैपर्छ ...

यी निर्जीव भव्य महलका इँटाहरुमा

भेट्दिनँ म

इँटा बनाउने

ससाना केटाकेटीप्रति स्नेह


अहँ, भेट्दै भेट्दिनँ

इँटा ओसार्ने

ज्यामी दिदीप्रति आदर

गारो लगाउने

डकर्मी दाइप्रति प्रेम

ढलान गर्ने

मजदुर भाइप्रति कृतज्ञता


शोषणको यो

बान्ता छुटाउने दुर्गन्धमा

म कसरी लिऊँ

प्रेम र संवेदनाको सुगन्ध ?


यी लासजस्ता अरट्ठा पर्खालहरुलाई

न कसैको हाँसोको पर्वाह छ, न रोदनको

भड्किलो सजावटमा डुबेका

भावना–रिक्त कोठाहरुका

आँखीझ्यालहरुबाट

अविराम बहिरहन्छन् खेतालाका

थकानका सुस्केराहरु


हरबखत यी सुस्केराहरु

अँठ्याइरहन्छन् मेरो घाँटी


म यदाकदा भौंतारिन्छु

दरबारमार्गको मुख्य सडकमा

भरियाहरु एडिडास, नाइक

र पुमाका जुत्ताको पहाड बोकेर

हतार–हतार हिँडिरहेका हुन्छन्

साहुजीको गोदामतिर

तिनका खुट्टाले धारण गरेका

चप्पलका आर्तनादलाई

गिज्याइरहन्छन् बहुराष्ट्रिय कम्पनीका

ट्रेडमार्कहरु ।


महलका भान्छाहरुमा

मग्मगाउँछ बासमती चामलको भात

व्यञ्जन थरीथरी

स्वाद थरीथरी

डाइनिङ टेबल

ज्युनारकर्ताको प्रतीक्षामा छ

मलाई थाहा छ

बासमती फलाउने किसानलाई

यसको बास्ना लिने हक हुँदैन


कहिलेकाहीं

बासमतीको बास्नाले पनि चिढाउँछ

नपत्याए सोध

एकाबिहानै म्यानहोल पसेका सफाइकर्मीलाई


छुट्नु छ मलाई

यी सारा–सारा शोषणका बास्नाहरुबाट

बिछोडिनु छ मलाई

कठोर जन्जिरबाट

र, फेर्नु छ आजादीको सास


छुट्नु छ कुण्ठित मनोगीतबाट

र, मिसिनु छ दुःखीहरुको सङ्गीतमा

थप्नु छ आफ्ना पाइला

ती नांगा पाइलाहरुमा

जो समानताका जुत्ता

खोज्न युद्धमा हिँडेका छन् ।

प्रकाशित : चैत्र २१, २०७७ १२:५२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×