बाबुको संगीत छोरीको स्वर- कला - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

बाबुको संगीत छोरीको स्वर

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — ‘मातृ देवो भव !
पितृ देवो भव !
गुरु देवो भव...!’ अर्थात् संसारमा जन्म दिने आमा, बुबा र शिक्षा दिने गुरु भगवान् सरह हुन्छन् भन्ने गहन भाव अहिलेका नयाँ पुस्तामा हराउँदै गएको जब उनले महसुस गरे, तब त्यसलाई संगीतमा उतार्ने जमर्को गरे । उनको त्यही प्रयासमा तयार भएको छ, गीत ‘मिसले सोध्नु भो ।’

कांग्रेसका प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्माले संसारका महान् पात्रहरू आमा, बुबा र गुरुलाई समर्पित गर्दै ‘मिसले सोध्नु भो’ बोलको गीत सार्वजनिक गर्दै छन् । नयाँ वर्षका अवसर पारेर वैशाख २ गते आफ्नो युट्युब च्यानलबाट गीत सार्वजनिक गरिने शर्माले बताए । गीतमा शब्द तथा स्वर शर्माकी छोरी स्वीकृति शर्माको छ । कक्षा १० मा अध्ययनरत स्वीकृतिले ‘फूलबुट्टे सारी’ लगायतका कभर गीतहरू गाएकी छन् भने संगीत शिक्षक प्रभुराज ढकालसँग संगीत प्रशिक्षण लिइरहेकी छन् ।

छोरी स्वीकृतिले सुरुमा कविताका रूपमा कापीमा उतारिएका शब्दहरूलाई नै संगीत कम्पोज गरिएको शर्माले सुनाए । उनका अनुसार गीतमा सामान्यतया विद्यालयमा शिक्षकशिक्षिकाले बालबालिकाहरूलाई भविष्यमा के बन्छौ जस्ता प्रश्न गर्ने गर्दा

भगवान्लाई चिनाउने क्रममा आमा, बुबा र गुरु नै भगवान् हुन् भन्ने भाव बुझाउन खोजिएको छ । ‘छोरीले उनकी आमाले बोल्ने बोलीचालीकै भाषामा कविता लेखेकी रहिछिन्,’ शर्माले भने, ‘केही शब्दहरू परिमार्जन गरेर मैले कम्पोज गरेको हुँ ।’ गीतको संगीत संयोजन मनोहर सुनामले गरेका छन् । उनका अनुसार औपचारिक रूपमा सार्वजनिक हुन लागेको स्वीकृतिको यो पहिलो गीत हो ।

नवल नेपालको निर्देशनमा गीतमा म्युजिक भिडियोका लागि उपत्यकाकै केही विद्यालयमै सुटिङ गरिएको शर्माले बताए । मदन काश्यप घिमिरेको छायांकन रहेको भिडियो सम्पादन जीवन थापाले गरेका छन् । गीतमा स्वीकृतिसँगै गीता रिजाल, शारदा लुइँटेल, गोपाल घिमिरेलगायत कलाकारहरूको अभिनय छ ।

हाल मानिसहरू आधुनिकतासँगै संयुक्तबाट एकल परिवारमा जाने क्रम बढ्दो छ । पारिवारिक विगठन तथा प्रविधिसँग नजिक भइरहेका अहिलेका नयाँ पुस्तालाई गीतले परिवार र अग्रज सदस्यहरूको महत्त्व बुझाउन सहायता पुर्‍याउने शर्माको बुझाइ छ । उनले भने, ‘आमाबुबा र गुरुलाई भगवान् रूपमा पुजिने हाम्रो संस्कृति तथा समाजको नियमलाई गीतको भावले छोएको छ ।’

प्रकाशित : वैशाख १, २०७८ ०८:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नौमती जोगाउने जमर्को

झापामा रहेको पूर्वेली नौमती बाजा महिला समूहलाई बिहेका लागि धमाधम अर्डर आउन थालेको छ 
पर्वत पोर्तेल

बिर्तामोड — झापा आन्दोलनका योद्धा सहिद रामनाथ दाहालकी जेठी छोरी ६३ वर्षीया शान्ता दाहाल दमाहा बजाउँछिन् । साइँली ५४ वर्षीया शोभा दाहालको गलामा ट्याम्को झुन्डिएको छ । अनि ५२ वर्षीया कान्छी सुशीलाचाहिँ दुवै गाला फुलाउँदै सहनाई फुक्दै छिन् । 


झापामा कम्युनिस्ट आन्दोलनका अगुवा नेता दाहालका छोरीहरूको स्वभाव बाबुको झैं विद्रोही खालको छ । सधैं समानताको पक्षमा उभिन्छन् । जातले ब्राह्मण कुलका तीन दिदी–बहिनी समाजलाई चुनौती दिँदै नौमती बाजा संरक्षणमा जुटेका छन् । झापा बिर्तामोड–२ मा उनीहरूसहितको पूर्वेली नौमती बाजा महिला समूह छ । यसै समूहमार्फत उनीहरू नौमती बजाउँदै हिँड्छन् । ‘नौमती बजाउँदा जात कसरी जाँदो रहेछ हेर्दै छौं,’ विद्रोहीभावमा शान्ता भन्छिन् । महिला समूहलाई शनिबार बिर्तामोडस्थित आदर्श स्कुल अफ म्यानेजमेन्टले निम्त्याएको थियो । उनीहरूले शिक्षक, विद्यार्थी र अभिभावकसामु झ्याइँझ्याइँ नौमती घन्काए । यो देखेर सबै छक्क परे । समूहमा सबै गैरदलित महिलामात्रै छन् ।

नौमती बाजा संरक्षण गर्दै बजाउने जुक्ति निकालेकी हुन् मनीषा सिटौलाले । ‘पाँच वर्षअघिको सोचले बल्ल मूर्त रूप पायो,’ उनले सुनाइन्, ‘यसका लागि धेरै संघर्ष गर्नुपर्‍यो ।’ उनले समूह बनाएर काम गर्ने प्रयत्न थालिन् । तर घरपरिवारबाट सहयोग पाइनन् । समाजले ‘दमिनी’ को ट्याग झुन्ड्याइदेला भन्ने डर परिवारको थियो । त्यही कारण उनी अघि बढ्न सकिनन् । अन्ततः योजना तुहियो । केही वर्षअघि सहारा नेपाल नामक सहकारी संस्थाले नौमती संरक्षण गर्ने महिला समूहलाई वार्षिक अनुदान उपलब्ध गराउने सूचना निकाल्यो । तर, टिम नपुग्दा अनुदान रकम उम्कियो ।

‘वर्ष दिनअघि बल्लतल्ल दिदीबहिनीलाई मनाएर टिम बनाइयो,’ मनीषाले भनिन्, ‘तर, सहाराको परियोजना नै सकिएछ ।’

योजनाको फाइल बोकेर महिला समूह वडा २ कार्यालय गयो । योजना सुनेपछि वडाध्यक्ष नगेन्द्र संग्रौलाले बाजागाजा खरिदका लागि १ लाख रुपैयाँ सहयोग गर्ने निधो गरे । वडाको रकम लिन उनीहरू नगरपालिका कार्यालय पुग्यो । नगरले ‘महिलाहरूले यत्रो साहस गर्नुभएछ’ भनेर ३० हजार थपिदिएपछि उनीहरू अझ उत्साहित बने । गैरदलितले बजाउन हुँदैन, झन् महिलाले त हुँदै हुँदैन भन्ने गलत सोचलाई कसरी हटाउने र संगठित हुने भन्नेमा सुरुमा अन्योल थियो । उनीहरू पछि हटेनन् । स्थानीय सरकारबाट पाएको सहयोगले अघि बढ्न थप सहयोग मिल्यो ।

गत वर्ष बाजा किनेर सिक्न थालेको चार दिनमात्रै भएको थियो, लकडाउन भइदियो । योजना चौपट भयो । ‘बल्लबल्ल टिम बनाइएको थियो । बन्द भएपछि महिलाहरूले फेरि बजाउन मान्नुभएन,’ शान्ताले सुनाइन्, ‘७/८ महिना कोरोनाले खायो । फेरि जुटाउन खोजेको टिम नै तितरवितर भयो ।’ धेरै महिला आफन्तले गाली गरेको भन्दै पन्छिए । तेस्रो प्रयत्नपछि पुनः नयाँ टिम बनाइयो । यही टिम अहिले नौमती संरक्षणमा जुटेको छ ।

सहनाईमा मिरा चम्लागाईं, सुशीला दाहाल, निर्मला प्रसाइँ छन् । मनीषा सिटौला र चन्दा सिटौलालाई नरसिंहाको जिम्मेवारी छ । शोभा दाहाल टेम्को बजाउँछिन् भने दमाहामा शान्ता पौडेल र सिर्जना गौतम छन् । वामतालमा गोमा विमली र अन्जना अर्याल तथा ढोलकीमा कृष्णमाया बुढाथोकी, झ्याम्टामा मीना प्रसाइँ र सावित्रा शिवाकोटी छन् । दुर्गाप्रसाद ठटाल र अमृतबहादुर दर्नालले उनीहरूलाई नौमती बजाउन सिकाएका थिए । ‘नरसिंहा र सहनाई सिक्नचाहिँ एकदम गाह्रो भो,’ मनीषाले सुनाइन्, ‘अरू बाजा त सजिलै लाग्यो ।’ महिलाहरूको यो समूहलाई नौमती बाजाका लागि धमाधम बिहेको अर्डर आउन थालेको छ ।

प्रकाशित : वैशाख १, २०७८ ०८:२०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×