‘अमेरिका जिम्मेवार बन्नुपर्छ’ 

(एजेन्सी)

न्युयोर्क — संयुक्त राष्ट्रसंघका लागि चिनियाँ आवासीय प्रतिनिधिले व्यापार दुई देशबीच जारी व्यापार विवाद अन्त्य गर्न अमेरिका जिम्मेवार बन्नुपर्ने बताएका छन् । 

राष्ट्र संघको मुख्यालयमा अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारकर्मीसँगको कुराकानीमा शुक्रबार जाङ जुनले भने, ‘चीन–राष्ट्रसंघ सहयोग, बेल्ट एन्ड रोड अवधारणा, चीन–अमेरिका व्यापार द्वन्द्व तथा हङकङ समस्यालगायत विषयमा चीनको प्रस्ट नीति छ ।’ उनले चीनले संयुक्त राष्ट्र संघको भूमिकालाई उच्च महत्त्व दिइरहेको बताउँदै बहुपक्षीयता, राष्ट्रसंघ केन्द्रित अन्तर्राष्ट्रिय कानुन तथा प्रणालीमा आधारित परिपाटीको दृढ समर्थन गर्ने दाबी गरे । जाङले भने, ‘आफ्नो आधारभूत हितका विषयमा चीन पछि हट्दैन र चीनले चाल्ने कदम आफ्नो देशको हितका लागि मात्र नभई खुला, पारदर्शी र सम्मानपूर्वक बहुपक्षीय व्यापार प्रणालीको संरक्षणका लागि पनि हो ।’

चीनले व्यापार विवादबारे मतभिन्नता समाधान गर्न चाहेको चाङको भनाइ छ । ‘व्यापार विवादका सन्दर्भमा आपसी समानता र विश्वासका आधारमा बेइजिङ र वासिङ्टन अघि बढ्न सक्छन्,’ जाङले भने, ‘तर यसका लागि अमेरिकाले सेप्टेम्बरदेख लागु गर्न लागेको कर वृद्धिको निर्णयबाट अमेरिका पछि हट्नु वाञ्छनीय हुने छ ।’

सुरक्षा परिषद्को स्थायी सदस्यका नाताले चीनले जिम्मेवार तथा रचनात्मक भूमिका खेल्ने चाङको भनाइ छ । ‘चीनले जिम्मेवारी तथा रचनात्मक धारणा लिएर अन्तर्राष्ट्रिय समाज सहयोगले विश्वव्यापी चुनौतीको सामना गर्दै दिगो विकास २०३० को कार्यान्वयनलाई अघि बढाउँदै जाने छ,’ जाङले भने । अमेरिकाले सेप्टेम्बर १ देखि चीनबाट निर्यात हुने ३ खर्ब अमेरिकी डलर बराबर उत्पादित वस्तुमाथि थप १० प्रतिशत भन्सार कर असुल्ने घोषाणा गरिसकेको छ । त्यसबारे सोधिएको प्रश्नमा चाङले भने, ‘चीन–अमेरिका व्यापार विवाद कम गर्न अमेरिकाले चालेका कदम गलत भएको र यसका लागि अमेरिका ‘सही बाटोमा’ आउनुको विकल्प छैन ।’

उनले हङकङ, सिन्च्याङ, तिब्बत तथा ताइवान समस्या उछालेर चीनको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गर्ने छुट कुनै पनि मुलुकलाई नहुने भन्दै यसबारे ‘अनर्गल प्रचार’ रोक्न अमेरिका र उसका सहयोगी राष्ट्रहरूलाई आग्रह गरे । हङकङ समस्या समाधान गर्न कानुनको सहारा लिइने उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : श्रावण १९, २०७६ ०९:१३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

'चीनलाई समेटेर नयाँ सन्धि’

सन्धि अन्त्यसँगै अमेरिका, रुस र चीनबीच हतियारको दौड सुरु हुने चिन्ता 
(एजेन्सी)

वासिङटन — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो देशसहित रूस तथा चीनलाई समेटेर नयाँ परमाणु सन्धि गर्नुपर्ने आवश्यकता भएको बताएका छन् । अमेरिका र रूसबीचको एक मुख्य सन्धिबाट अलग भएको घोषणाको भोलिपल्ट ट्रम्पको यस्तो प्रतिक्रिया सार्वजनिक भएको हो । 

अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पियोले शुक्रबार शीतयुद्धकालीन छोटा तथा मध्यम दूरीका परमाणु हतियारसम्बन्धी सन्धि इन्टरेडिएट रेन्ज न्युक्लियर फोर्सेस (आईएनएफ) बाट अमेरिका अलग भएको बताएका थिए । उक्त सन्धिले ५ सय देखि ५ हजार किलोमिटरसम्मका परमाणु हतियारको उत्पादन तथा फ्रयोगमा रोक लगाएको थियो ।

रूसमा निर्मित त्रुज क्षेप्यास्त्रले आईएनएफ सन्धि उल्लंघन गरेको अमेरिकी ठहर छ । यद्यपि, उक्त आरोप रूसले खण्डन गरेको छ । आईएनएफ सन्धिबाट अलग भएको अवस्थामा दुई देशबीचको परमाणु हतियारको दौड कसरी अन्त्य हुन्छ त ? भन्ने प्रश्नको जवाफमा राष्ट्रपति ट्रम्पले ‘हृवाइटहाउस प्रशासनले रूससँग नयाँ सम्झौताबारे कुराकानी गरिरहेको’ दाबी गरे । उनले भने, ‘हामीले निश्चय नै कुनै बिन्दुमा चीनलाई पनि समावेश गर्ने छौं ।’ राष्ट्रपति ट्रम्पले नयाँ सम्झौता ‘विश्वका लागि ठूलो उपलब्धि हुने’ दाबी गरे । ‘चीन र रूस दुवै यसबारे कुरा गर्न निकै उत्साहित थिए । त्यसैले पनि हामी कुनै बिन्दुमा सहमति पहिल्याएर नयाँ सन्धि गर्ने छौं,’ ट्रम्पले संवाददाताहरूसँग भने ।
शुक्रबारका अमेरिकी निर्णबारे प्रतिक्रिया जनाउँदै रूसले ‘सन्धिबाट अलग भएको घोषणा गर्नु अमेरिकाको ठूलो गल्ती’ भएको बताएको छ ।

रूसी विदेश मन्त्रालयले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै ‘अमेरिकाले एमके–४१ लन्चरहरू युरोपेली भूमिमा राखेर आईएनएफ सन्धिको उल्लंघन गरेको’ दाबी गरेको छ । मन्त्रालयले उक्त कदम नसच्चाए ‘विश्व समुदायमा बढ्ने तनावका लागि अमेरिकी जिम्मेवार हुने’ चेतावनीसमेत दिएको छ ।

अमेरिकाले ‘एएससी–८’ का नामले समेत चिनिने ‘९एम७२९’ क्षेप्यास्त्र परिचानल गरेर रूसले आईएनएफ सन्धि उल्लंघन गरेको दाबी गरेको हो । अमेरिकी दाबीलाई नेटो राष्ट्रहरूले समर्थन जनाएका छन् । ‘९एम७२९’ अमेरिका तथा उसका मित्रशक्ति राष्ट्रहरूका लागि टाउको दुखाइको विषय भएको विश्लेषकको भनाइ छ ।

नेटो महासचिव जेन्स स्टोलटेनबर्गले ‘नेटोले हतियारको नयाँ दौड नचाहेको’ बताएका छन् । उनले नेटो आवद्ध देशहरूले युरोपमा क्षेप्यास्त्र परिचालन गर्ने कुनै पनि योजना नरहेको प्रस्ट पारेका छन् । उनले गतमहिना ‘रूसी क्षेप्यास्त्रहरू परमाणु शक्तिसम्पन्न, प्रतिरोध गर्न निकै कठिन र केही मिनेटमै युरोपका मुख्य सहरमा पुग्ने क्षमताका रहेका’ बताएका थिए ।

‘सन्धिको अस्तित्व सकिनुमा पूर्णरूपमा रूस जिम्मेवार छ,’ अमेरिकी विदेशमन्त्री पोम्पियोले शुक्रबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । फेब्रुअरीमा ट्रम्पले ‘अमेरिका र नेटोको माग अनुसार रूस नचले परमाणु सन्धिबाट अलग हुने’ भन्दै अगस्ट २ को समयसीमा तोकेका थिए । त्यसको केही समयमै रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले पनि सन्धिप्रति आफ्नो देशको नैतिक तथा कानुनी दायित्व अन्त्य भएको प्रतिक्रिया जनाइसकेका छन् ।
सन् १९८७ मा भएको आईएनएफ सन्धिले छोटो तथा मध्यम दूरीका परमाणु हतियार निर्माण रोक्ने व्यवस्था गरिएको थियो । सन्धिमा अमेरिकी राष्ट्रपति रोनाल्ड रेगन र तत्कालीन सोभियत संघका नेता मिखाइल गोर्भाचोभले हस्ताक्षर गरेका थिए ।

विश्लेषकहरूले सन्धिको अन्त्यसँगै अमेरिका, रूस र चीनबीच हतियारको दौड सुरु हुने चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । ‘सन्धिको अन्त्य भइसकेको छ । हामीले अब हतियारको विकास नै विकास देख्ने छौं,’ रूसी सैन्य विश्लेषक पाभेल फेल्गेनहृवेरले भने, ‘रूस पहिले नै तयार छ ।’

प्रकाशित : श्रावण १९, २०७६ ०९:१२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्