सरकारको नीतिमै सीमित सुदूरपश्चिमका सपना

मोहन बुढाऐर

धनगढी — संघीय सरकारको यसपालिको नीति तथा कार्यक्रममा पनि सुदूरपश्चिम प्रदेशमा वर्षौंदेखि थाती रहेका योजना समेटिएका छन् । तर सुदूरपश्चिमवासी ती योजनालाई पूरा हुन नसक्ने सपना ठान्न थालेका छन् ।

उद्योग वाणिज्य महासंघ सुदूरपश्चिम प्रदेशका अध्यक्ष शंकर बोगटीले कोभिड–१९ महामारीको बेला पनि सरकारले सुदूरपश्चिमेली जनतालाई सपना देखाएको बताए । ‘पञ्चेश्वर र पश्चिम सेती सपनाका योजना भइसकेका छन्,’ उनले भने, ‘पञ्चेश्वरको चर्चा सुरु भएको तीन पुस्ता बितिसक्यो । पश्चिम सेती हाइड्रोपावर ३० वर्षदेखि जहाँको त्यहीँ छ ।’

सरकारले अहिलेको अवस्था र आवश्यकतालाई निर्दिष्ट गर्ने नीति तथा कार्यक्रम ल्याउन नसकेको बोगटीले आरोप लगाए । ‘सुदूरपश्चिममा कोभिड–१९ ले भोकमरी र बेरोजगारीको समस्यालाई विकराल रूपमा ल्याउनेछ,’ उनले भने, ‘सरकारको नीति र कार्यक्रम बेरोजगारी समस्या र उत्पादन क्षेत्रसँग सम्बन्धित आउनुपर्थ्यो ।’ लकडाउनपछि धेरै उद्योग बन्द हुने अवस्थामा पुगेको भन्दै उनले यो क्षेत्रलाई पनि राहत दिनुपर्ने माग गरे ।

बोगटीका अनुसार यति बेला भारतलगायत विभिन्न देशमा रोजगारी गर्न गएका ठूलो संख्याका नेपाली घर फर्केका छन् । उनीहरूलाई तुरुन्तै रोजगारी सिर्जना गर्ने खालका योजना ल्याइनुपर्थ्यो । सुदूरपश्चिमबाट मात्र ६ लाखभन्दा बढी जनशक्ति भारतमा काम गर्न गएको एक अध्ययनले लेखाएको छ । ‘पर्यटन, होटल व्यवसाय, उद्योगधन्दा र निर्माणको कामले रोजगारी सिर्जना गर्न सक्छ,’ उनले भने ।

हराउँदै–ब्यूँतिँदै औद्योगिक क्षेत्र

कैलाली उद्योग वाणिज्य संघका पूर्वअध्यक्ष दिनेश भण्डारीका अनुसार सुदूरपश्चिममा औद्योगिक क्षेत्र स्थापना गर्ने कुरा विगत १५ वर्षदेखि सरकारको नीति–कार्यक्रममा समेटिँदै आएको छ । तर कार्यान्वयन पक्ष शून्य हुँदा सुदूरमा एउटा पनि औद्योगिक क्षेत्र छैन ।

यसपालि पनि नीति तथा कार्यक्रममा दुई ठाउँमा औद्योगिक क्षेत्र र एक स्थानमा व्यापार विशेष क्षेत्र स्थापना गर्ने उल्लेख छ । कैलालीको गोदावरी हरैयामा व्यापार विशेष र लम्कीको डुडेझाडीमा औद्योगिक क्षेत्र स्थापना गर्ने जनाइएको छ । सरकारको नीतिमा औद्योगिक क्षेत्र कहिले कुनै ठाउँबाट हराउने त कहिले कुनै ठाउँमा ब्युँतिने गरेको भण्डारीले बताए ।

२०६६ सालमा हरैयामा औद्योगिक क्षेत्र स्थापनाको काम सुरु भएको थियो । ‘२०६९ सम्म बजेटसमेत आएर डीपीआरलगायत काम भयो,’ उनले भने, ‘त्यसपछि बीचमा हरायो । यो वर्ष फेरि त्यहाँ व्यापार क्षेत्र स्थापना गर्ने कुरो नीतिमा राखिएको छ ।’

सरकारले बझाङ, बैतडी, दार्चुलालगायत जिल्लामा चुनढुंगा, फलाम, पेट्रोलियम पदार्थको अन्वेषण, उत्खनन योजना अघि बढाउने पनि जनाएको छ । रोजगारी र उत्पादनका क्षेत्रमा कार्यक्रम चाहिएका बेला खानीमा लगानी गर्ने सरकारी सोच सही नभएको भण्डारीले बताए ।

संघीय सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा दोधारा–चाँदनी सुक्खा बन्दरगाह, डडेल्धुराको उपक्षेत्रीय अस्पताललाई विशेषज्ञ सेवासहित स्तरवृद्धि, रानी जमरा सिँचाइ योजनाका शाखा नहर निर्माण गरी १४ हजार ३ सय हेक्टर जमिन सिँचाइ तथा ७.७ मेगावाट विद्युत् उत्पादन र खुटिया–दिपायल सुरुङमार्ग पनि समेटिएका छन । ‘यी सुदूरपश्चिमका सपनाकै योजना हुन्,’ भण्डारीले भने, ‘सरकारको नीतिमा मात्र आउने यी सपना कहिले साकार हुने ?’

प्रकाशित : जेष्ठ ४, २०७७ १०:३४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बाँकेको क्वारेन्टाइनमा २५ वर्षीय युवकको मृत्यु

२ घन्टासम्म भएको थियो बान्ता, कोरोना भए–नभएको रिपोर्ट आउन बाँकी
मधु शाही

नेपालगन्ज — बाँकेको नरैनापुर गाउँपालिकामा क्वारेन्टाइनमा रहेका एक जना २५ वर्षीय युवकको आइतबार बिहान ४ बजे मृत्यु भएको छ । गाउँपालिकाको मटैया-५ स्थित दिपेन्द्र प्राविको क्वारेन्टाइनमा बस्दै आएका उनको शनिबार मात्रै स्वाब संकलन गरी कोरोनाको लागि पीसीआर परीक्षण गर्न लगिएको थियो ।

नतिजा आइनसकेकाले उनको मृत्यु कोरोना भाइरसले भएको हो या होइन भन्नेमा पृष्टि भइनसकेको बाँकेका जनस्वास्थ्य फोकल पर्सन नरेश श्रेष्ठले बताए ।

क्वारेन्टाइनका इन्चार्ज प्रेम बुढाका अनुसार मृतकलाई राति अचानक बान्ता आएपछि जीवनजल खान दिइएको थियो । जीवनजल खाएको दुई घन्टासम्म पनि उनको बान्ता नरोकिएको र उनको मृत्यु भएको बुढाले जानकारी दिए ।

दिपेन्द्र प्राविको क्वारेन्टाइनमा रहेका चार जनामा यसअघि कोरोना संक्रमण पुष्टि भइसकेको छ । बान्ता भएकै कारण युवकको मृत्यु भएकाले क्वारेन्टाइनमा रहेका २ सय ३ जनासहित स्वास्थ्यकर्मी र सुरक्षाकर्मीसमेत त्रासमा रहेको बुढाले बताए ।

मृतक युवक भारतको महाराष्ट्रदेखि आएका थिए । हिँडेरै आएका उनी सीमामा हप्तौ बसेको इन्चार्ज बुढाले जानकारी दिए । नरैनापुर गाउँपालिकामा भारतदेखि आएका ५ सयभन्दा बढीलाई क्वारेन्टाइनमा राखिएको छ । जसमध्ये पीसीआर परीक्षणबाट ८ जनालाई कोरोना भाइरस संक्रमण देखिएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ४, २०७७ १०:३२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×