संसार हेर्ने धोको- सुदूरपश्चिम - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

संसार हेर्ने धोको

वसन्तप्रताप सिंह

बझाङ — बझाङ साइपाल गाउँपालिकाकी दृष्टिविहीन एक किशोरीले उपचार पाउन सकेकी छैनन् । जिल्लाको अन्तिम मानव बस्तीको रुपमा रहेको साइपाल गाउँपालिका–४ धुलीकी पिउली कुमारी रोकाया आर्थिक अभावमा उपचारबाट वञ्चित भएकी हुन् ।

दुई वर्षको उमेरमा आँखाको ज्योति गुमाएकी उनी अहिले १४ वर्षकी भइन् । झाडापखालाबाट सिकिस्त भएकी उनले दुई महिनापछि तंग्रिँदा आँखाको ज्योति गुमाएको बुबा गंगारामले बताए । ‘हामीले त अब बाँच्दिन भनेर माया मारिसकेका थियौं,’ उनले भने ‘बाँच्न त बाँची, तर आँखा देख्न नसक्ने भई ।’

छोरीले दृष्टि गुमाएपछि गंगारामले थुप्रै पटक स्थानीय वैद्य र धामी झाक्रीकहाँ पुर्‍याएर उपचारको प्रयास नगरेका पनि होइनन् । ‘भएको जग्गा जमिनसमेत बेचबिखन गरेर मन्दिरमा बोका चढाएँ । जति गर्दा पनि निको भएन,’ उनले भने । अत्यन्तै कमजोर आर्थिक अवस्था भएका र निरक्षर रोकाया परिवारले छोरीको सुविधायुक्त अस्पतालमा उपचार गराउन सकेनन् । पीउलीले १४ बर्षसम्म अन्धकारमा जिन्दगी बिताउनु पर्‍यो । गाँउका जान्नेसुन्ने र स्थानीय स्वास्थ्यकर्मीहरूले सुविधायुक्त अस्पतालमा उपचार गरे उनको आँखाको ज्योति फर्कने सल्लाह त दिन्थे, तर गंगारामसँग उपचार गराउन खर्च जुटाउने उपाय थिएन ।


गत वर्ष गाउँपालिकाले २५ हजार सहयोग गरेको थियो । त्यसैमा केही रकम ऋण खोजेर उनले छोरीलाई गेटा आँखा अस्पताल पुर्‍याए । २०७५ पुसमा उनको दुवै आँखाको शल्यक्रिया पनि भयो । तर चिकित्सकले उनलाई निरन्तर दुई वर्षसम्म महिनाको एक पटक अस्पतालमा आएर फलोअप उपचार गरेपछि मात्र दृष्टि फर्कने बताए ।


बझाङको साइपालदेखि धनगढी आउन जान ५० हजार जति खर्च लाग्ने भएकाले गंगारामलाई त्यो सम्भव भएन । केही महिनासम्म धनगढी गएर जँचाए । तर डाक्टरले भनेअनुसार निरन्तर गर्न नसकेर बीचैमा छोडेका छन् । ‘दुई तीन महिनासम्म गाउँले दाजुभाईले चन्दा उठाएर पैसा जुटाएर दिए । तर लामो समयसम्म चलेन ।


‘अहिले अँध्यारो र उज्यालो छुट्याउन सक्ने त भएकी छे,’ गंगारामले भने, ‘सधैं धनगढी जान पैसा भएन । गाउँमा कसैले ऋण पत्याउन सक्ने मेरो हैसियत पनि छैन । त्यसैले उपचार छोडेको हुँ,’ खर्च अभावका कारण उपचार रोकिएको भए पनि छोरीले गर्ने प्रश्नले बेचैन हुने गरेको उनले बताए । ‘बुवा आमाको अनुहार कस्तो छ ? रातो कस्तो हुन्छ ? गाडी कस्तो हुन्छ ? भनेर सोधी राख्छे,’ उनले भावुक हुँदै भने, ‘यसलाई संसार हेर्ने रहर छ । गरिबीले मैले बाबु हुनुको कर्तव्य पूरा गर्न सकेको छैन । कोही किन्ने मान्छे भेटिए मेरै किड्नी बेचेर पनि यसको उपचार गर्ने थिएँ ।’ उपचार सम्भव भए पनि खर्च व्यहोर्न नसकेकाले मनकारीहरू समक्ष उनले सहयोगको लागि अनुरोध गरे ।

प्रकाशित : फाल्गुन १४, २०७६ ०८:५७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जागिरको प्रलोभनमा ठगी

भारतको नेटवर्किङ कम्पनीमा जागिर लगाइदिने भन्दै प्रतिव्यक्ति ६० हजार भारु उठाइएको छ
शंकर आचार्य

(पर्सा) — खोटाङ बाह्रपोखरी गापा–२ सुन्तलेकी २८ वर्षीया राधा थापा (नाम परिवर्तन) र २९ वर्षीय अशोक कुमार (नाम परिवर्तन) लाई माइती नेपालका सीमा पहरेदारले मंगलबार वीरगन्जस्थित सीमाबाट उद्धार गरे । इटहरीका सुनिल प्रधानले भारतमा मासिक भारु २५ हजार तलब पाइने जागिर लगाइदिने प्रलोभन दिएपछि उनीहरू भारतको खुसीनगर जान रक्सौल नाका पुगेका थिए । 

भारतको ‘अरेन्ज नेटवर्किङ’ कम्पनीमा राम्रो जागिरको प्रलोभनमा भारत जाँदा जोखिममा पर्ने सम्भावना देखेर माइती नेपालले दुवैलाई जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा बुझायो । प्रहरीले उनीहरूका आफन्त बोलाई जिम्मा लगाउने प्रक्रिया अघि बढाएको छ । फागुन २ गते पनि माइती नेपालले नेटवर्किङ कम्पनीमा काम गर्न भनी हिँडेका तीन जनाको उद्धार गरेको थियो । तीमध्ये मोरङका दुई र नुवाकोटका एक जना थिए ।

चालु फरवरी महिनामा मात्र यो नाकाबाट भारतीय नेटवर्किङ कम्पनीमा रोजगारीका लागि भनी जाँदै गरेका आधा दर्जनको उद्धार गरिएको माइती नेपाल आवधिक गृहकी प्रमुख संगीता पुरीले बताइन् । भारतीय नेटवर्किङ कम्पनीहरूले आकर्षक कमाइको प्रलोभन दिएर दुई वर्षयता नेपाली युवायुवतीबाट मोटो रकम ठग्ने गरिरहेको उनले जानकारी दिइन् । ‘यो समस्या दैनिक बढ्दो छ,’ उनले भनिन्, ‘नेटवर्किङ व्यवसायबारे थाहा नभई लहलहैमा असुरक्षित रुपमा भारत जाने गरेका छन् ।’ जोखिमपूर्ण रुपमा चेलीबेटीहरू भारत जाने भएकाले यो राष्ट्रिय स्तरकै समस्या भइसकेको उनले बताइन् ।

उक्त गृहले सन् २०१९ मा वीरगन्ज नाका हुँदै नेटवर्किङ व्यवसायमा संलग्न हुन भनी भारत जाँदै गरेका २६ जनाको उद्धार गरेको थियो । तीमध्ये आधा दर्जन पुरुष र बाँकी महिला थिए । दलालमार्फत अधिकांश चेलीहरू भारत जाने र दलालीमा अधिकांश महिला नै संलग्न हुने गरेका छन् । टाठाबाठा महिलाहरू तथा विगतमा आफै नेटवर्किङ व्यवसायमा संलग्न भइसकेकाहरूले सोझासाझा चेलीहरूलाई ‘पैसाले पैसा तान्छ’ भन्दै नेटवर्किङ व्यवसायमा लाग्न उत्प्रेरित गर्ने गरेको पुरीले बताइन् । उनका अनुसार लगानी गरेको रकमभन्दा १० गुणा बढीसम्म आम्दानीको प्रलोभन दिने गरिएको छ ।

सोझासाझा महिलासँग ५० देखि ६० हजार भारुसम्म लिने गरेको पाइएको छ । वीरगन्ज नाकाबाट विशेषगरी भारत बनारसको आइकोन र गोरखपुरको बिडी नेटवर्किङ कम्पनी जाने नेपाली धेरै छन् । ती कम्पनीमा पूर्वी नेपालका विराटनगर, झापा, धनकुटा, संखुवासभा, धरान, इटहरी क्षेत्रका महिलाहरू बढी जाने गरेका छन् । यसरी जानेमा विगतमा अधिकांश दलित, जनजाति र सामान्य साक्षर युवायुवती मात्र थिए । पछिल्लो समय शिक्षित युवायुवती पनि दलालको पासोमा परेर जोखिमपूर्ण रुपमा भारत जाने गरेको माइती नेपालले जानकारी दिएको छ । नेपालबाट भारत जाने चेलीबेटीहरू असुरक्षित हुने सम्भावना रहेको पुरीले बताइन् ।

जिल्ला प्रहरीका प्रवक्ता डीएसपी वीरेन्द्रबहादुर शाहीले नेटवर्किङ कम्पनीमा जागिर पाउने आशमा भारत जान लागेका थुप्रै युवायुवतीको उद्धार गरिरहेको बताए । तर भारतका नेटवर्किङ कम्पनीहरुको जालो नेपालसम्मै फैलिएको हुन सक्ने उनको भनाइ छ । सोही कारण विभिन्न कम्पनीको नेपालभित्रको गतिविधिमाथि अनुसन्धान भइरहेको उनले जानकारी दिए । ‘मुख्य व्यक्तिसम्म पुग्न मात्र बाँकी छ,’ उनले भने, ‘केही दिनमै यस्तो गैरकानुनी काममा संलग्नलाई समात्छौं ।’

प्रकाशित : फाल्गुन १४, २०७६ ०८:५७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×