व्यासमा छैन सुरक्षा पोस्ट

‘साताअघि नै व्यासको छांगरुमा रहेका सीतापुल प्रहरी चौकी व्यास गाउँपालिका २, दुम्लिङ झरेपछि व्यास क्षेत्र सुरक्षाविहीन भएको हो’
मनोज बडू

(दार्चुला) — देशकै सर्वाधिक चर्चाको विषय बनिरहेको कालापानी र यहाँको व्यास क्षेत्र सुरक्षाविहीन अवस्थामा छ । सरकारले यस क्षेत्रमा सशस्त्र प्रहरी सीमा सुरक्षा पोस्ट राख्न तत्काल पहल गर्ने भने पनि सुरक्षा पोस्ट हालसम्म पनि स्थापना हुन सकेको छैन । व्यासमा रहेका नेपाल प्रहरीका दुई चौकीमा तैनाथ प्रहरीहरू चिसोमा बस्न नसक्ने भन्दै बेंसी झरेपछि व्यास क्षेत्र सुरक्षाविहीन हुन पुगेको हो । 

ZenTravel

एक साताअघि नै व्यासको छांगरुमा रहेका सीतापुल प्रहरी चौकी व्यास गाउँपालिका २, दुम्लिङ झरेपछि व्यास क्षेत्र सुरक्षाविहीन भएको हो । भौगोलिक रुपले विकट मानिएको व्यास क्षेत्रका स्थानीय चिसो छल्न वेसी पुगेपछि उक्त क्षेत्र अहिले मानवविहीन अवस्थामा रहेको स्थानीय बताउछन् । सीतापुल प्रहरी चौकी व्यास छोडेर ६५ किमि वरै दुम्लिङ्मा बसेको छ । विगतमा पनि व्यासको प्रहरी चौकी हिउँदको समयमा दुम्लिङ्मै आएर बस्ने गरेको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ । प्रहरी नायव निरीक्षकको कमाण्डमा अस्थाई प्रहरी चौकी दुम्लिङ्बाट एक दिनमा जतिसम्म जान सकिन्छ । त्यहीसम्मको भूभागको निगरानी गरिने प्रहरीको भनाई छ । दुम्लिङबाट साविकको व्यासमा पुग्न दुई दिन लाग्छ ।

Meroghar

सामरिक महत्वको क्षेत्रमा राज्यले अहिलेसम्म बलियो सुरक्षा उपस्थित गराउने सोचसम्म बनाउन सकेन् । ‘व्यास क्षेत्रमै रहेका बेला सितापुल र तिंकर प्रहरीले व्यास क्षेत्रको सुरक्षा निगरानी गर्न सक्दैन्थे । तर, दुम्लिङबाट व्यास क्षेत्रमा पुग्नै सक्दैन’ व्यास गाउँपालिका २ का रामसिंह धामीले भने, ‘व्यासको सुरक्षामा राज्यले नै ध्यान पुर्‍याउन चाहेको देखिदैन ।’ यसपाली पनि न्यानोको समयमा व्यास क्षेत्रमा खटिने सितापुल चौकीका प्रहरी भारतीय भूभाग प्रयोग गरी दुम्लिङ् झर्नुपर्ने बाध्यता रहेको उनको भनाई छ । जनतासंग सधै निकट रहने नेपाल प्रहरी छ महिना तिंकरको छायालेक र छाङ्गरुको सीतापूल बस्ने गर्छ ।

प्रहरीको काम नियमित सञ्चार सम्पर्कमा बस्नुपर्ने हो । त्यहाँ भएको गतिविधिबारे जानकारी गराउने हो । तर यो क्षेत्र (तिंकर छायालेकमा) बस्ने प्रहरीको सञ्चार सम्पर्क हुँदैन् । कहिलेकाहि हप्तौ दिनसम्म सम्पर्क हुन सक्दैन् ।

१० महिना अघि जिल्ला सुरक्षा समितिले त्रिदेशीय सीमा क्षेत्र सीतापूलमा सशस्त्र प्रहरीको बोर्डर आउट पोस्ट (विओपी) राख्न जिल्लाबाट सिफारिस गरेको थियो ।

गत चैतमा सार्वजनिक जग्गामा सशस्त्रलाइ पोस्ट राख्न दिने प्रकृया सुरु भएको हो । तर हालसम्म सशस्त्र प्रहरीकको पोस्ट राख्ने विषयमा मन्त्रालयबाट निर्णय भएको छैन् । सीमा क्षेत्र नजिक छाङ्गरुको गागास्थित सार्वजनिक जमिन सुरक्षा पोस्टका लागि उपलब्ध गराउनेबारे सरकारीस्तरबाटै ढिलाइ भएको स्थानीय बताउछन् । गत चैत ४ र ५ गतेको जिल्ला सुरक्षा समिति बैठकले जग्गा व्यवस्थापन गर्न सिफारिस गरेको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी टेकसिंह कुवरले बताए । जिल्लाबाट सबै प्रक्रिया पुर्‍याएर जग्गा प्राप्तिका लागि यो वर्षको सुरुमै हेड क्वाटरमा लेखापढी गरेर फाइल पठाएको सशस्त्र प्रहरी गुल्म दार्चुलाका डिएसपी डम्बरबहादुर बिष्टले बताए ।

उक्त फाइल गृह मन्त्रालय हुँदै वन मन्त्रालयमा पुगेको बुझिएको छ । सशस्त्र प्रहरीका प्रवक्ता डिआईजी सुरज श्रेष्ठका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको सुरुमै गृह मन्त्रालय हुँदै जग्गा प्राप्तिका लागि दार्चुलाबाट आएको फाइल वन मन्त्रालयमा पुगेको छ । व्यासमा सीमा सुरक्षा पोस्ट स्थापनाका लागि जग्गा प्राप्ति भएको छैन । बरु मन्त्रालयबाट एक करोड बजेट आएको छ । जग्गा प्राप्ति भएको भए अहिले अस्थायी रुपमा छाप्रो राखेर भएपनि छांगरुमा सशस्त्र प्रहरी राख्न सकिने डिआइजी श्रेष्ठले बताए ।

जग्गा पाएपछि उक्त क्षेत्रमा पहिलो पटक सशस्त्र प्रहरी राख्ने तयारी भएपछि स्थानीय समेत खुशी थिए । ‘व्यासको सीमा क्षेत्रमा सुरक्षा निकायको उपस्थिति अनिवार्य हुनु पर्ने हो’ व्यास गाउँपालिकाका अध्यक्ष दिलिपसिंह बुढाथोकीले भने, ‘भारतले नेपालतिरको प्राकृतिक स्रोत दोहन गरिरहेको छ, त्यसको संरक्षणका लागि पनि सुरक्षाकर्मी आवश्यक छ ।’

प्रकाशित : मंसिर २६, २०७६ १२:१६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

प्रदेश सरकारका योजना गुपचुपमै

कान्तिपुर संवाददाता

मुगु — कर्णाली प्रदेश सरकारका विकास निर्माणका योजना गुपचुपमै सञ्चालन हुन थालेको स्थानीयको गुनासो छ । स्थानीय तहसँग समन्वय नगरिँदा बजेटको दुरुपयोग बढ्दै गएको छ । 

अधिकांश योजना सञ्चालन गर्न प्रदेश सरकारले जिल्लामा विषयगत कार्यालयसमेत स्थापना गरेको छैन । उपभोक्ता समितिका पदाधिकारी योजना सम्झौताका लागि प्रदेश राजधानी वीरेन्द्रनगर धाउन बाध्य छन् । प्रदेशस्तरीय पूर्वाधारका योजना सञ्चालन गर्दा आमभेलाको आयोजना नगरिँदा उपभोक्ता समितिको मनोमानी बढिरहेको स्थानीय जनप्रतिनिधिले जनाएका छन् । प्रदेश सरकारका अधिकांश योजनामा २० लाखदेखि ३० लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ ।

प्रदेश सरकारले छायानाथरारा नगरपालिका ४, मा २० लाखको दोबाटो तटबन्ध, २० लाख रुपैयाँमा मालिका आधारभूत विद्यालय घेरबार, ३० लाख बजेटमा बुकाखोला तटबन्धलगायत योजना सञ्चालन गर्‍यो । सबै योजनामा एकलौटी रूपमा उपभोक्ता समिति गठन गरिएको वडाध्यक्ष विष्णुकुमार भामले बताए । ‘आमभेला नगरी वडाको सिफारिसबिनै असमावेशी उपभोक्ता समिति गठन गरियो,’ उनले भने, ‘स्थानीयको मागभन्दा कार्यकर्ताको स्वार्थमा ध्यान दिँदा सरकारी रकमको दुरुपयोग बढ्यो ।’

नगरको वडा १ मा पनि अल्कासाँघु सिँचाइमा ३० लाख र श्रीनगर खानेपानीमा ४० लाख रुपैयाँ खर्च गरिएको स्थानीयले जनाएका छन् । श्रीनगरका पदमराज मल्लले योजनाका रकम चोर बाटोबाटै खर्च भएको बताए । ‘सार्वजनिक लेखा परीक्षण नगरिँदा दुबै योजनामा अनियमितता भएको आशंका छ,’ उनले भने, ‘उपभोक्ता समितिमा एउटै पार्टीका कार्यकर्ता मात्र राखिँदा कसरी गुणस्तरीय कामको आशा गर्ने ?’

छायानाथरारा १३ मा थापगाउँ हुँदै गडुलानीसम्मको १५ लाखको कृषि सडक र लुमगाउदेखि गडुलानीसम्मको २५ लाख रुपैयाँको सडक पनि गुपचुपमै निर्माण गरिएको वडाध्यक्ष चक्र सावतले बताए । सदरमुकामकै योजना गुपचुपमा सञ्चालन गर्दा ग्रामीण क्षेत्रमा थप बजेट दुरुपयोग बढेको उनी बताउँछन् ।

सोरु र खत्याड गाउँपालिकामा पनि प्रदेश सरकारले गत वर्ष २ दर्जन बढी योजना सञ्चालन गर्‍यो । योजना निर्माण भएको सुइँकोसम्म स्थानीयलाई छैन । समुदायको आवश्यकता पहिचान नगरी भनसुनका आधारमा योजना ल्याउने क्रम बढिरहेको प्राविधिकहरू बताउँछन् । अधिकांश योजनाको अनुगमनसमेत नहुँदा उपभोक्ता समितिको मनपरी बढेको छायानाथरारा नगर प्रमुख हरिजंग शाहीले बताए । ‘न प्रदेश सरकारले योजनाको जानकारी दिन्छ, न उपभोक्ता समितिले नै,’ उनले भने, ‘कतिपय योजनाको निर्माण सकिएको स्थानीय बासिन्दालाई समेत जानकारी हुँदैन ।’ उनले ठूला योजनासमेत मन्त्री र मन्त्रालयका अधिकारी उद्घाटनमा आउँदा मात्र थाहा हुने गरेको सुनाए ।

हत्या आशंकामा आमा–छोरा पक्राउ
सुर्खेत (रासस)– प्रहरीले पूर्वी सुर्खेतको भेरीगंगा नगरपालिका २, मालनेटाबाट बाबुको हत्या आशंकामा आमा–छोरालाई पक्राउ गरेको छ । इलाका प्रहरी कार्यालय छिन्चुका अनुसार सोही ठाउँका ४७ वर्षीय लोकबहादुर बीसीको हत्या आशंकामा उनकी पत्नी सुमित्रा र छोरा कमललाई मंगलबार साँझ पक्राउ गरिएको हो ।

प्रहरी निरीक्षक नीरोज चौलागाईंका अनुसार लोकबहादुरको शव घरदेखि ५० मिटर टाढा गोरेटोनजिक सोमबार फेला परेको हो । ‘घरभित्र हत्या गरी बाहिर लगेर फालेको जस्तो देखिएको छ,’ उनले भने, ‘अनुसन्धानका लागि मृतककी पत्नी र छोरालाई नियन्त्रणमा लिएका छौं ।’

प्रकाशित : मंसिर २६, २०७६ १२:१२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×