मनोज बडू

महाकाली तटबन्ध निर्माण ठप्प

महाकाली तटीय क्षेत्रमा निर्माणाधिन पक्की तटबन्धको काम वर्षातका कारण साउनयता ठप्प छ । महाकाली नदी नियन्त्रण आयोजनाले नदीको तटीय क्षेत्रमा पक्की र अस्थायी तटबन्ध निर्माण गर्दै आएको छ । 

चौलानी तटको बस्तीमा त्रास

काम र सुगम बसोबासको खोजीमा नदी किनारमा थातबास ल्याएकाहरू चौलानीको भेल हेर्छन् । नउर्लिएका रातमात्रै उनीहरू राम्ररी निदाउँछन् । चौलानी भनिने चमेलिया नदी वर्षासँगै उर्लिएर आउँछ, पानी पर्न रोकिएपछि शान्त हुन्छ । केही दिनदेखि यतिबेला भेल उर्लिएको छ । स्थानीय डराएका छन् । 

पहिरोले आउजाउमै जोखिम

पहिरोले अहिले जिल्लाका विभिन्न क्षेत्रमा सडक अवरुद्ध भएका छन् । दार्चुला–तिंकर खण्डको पनि विभिन्न ठाउँमा पहिरो खसेपछि यातायात ठप्प भएका छन् । यातायात सेवा अवरुद्ध भए पनि दुहु र व्यास गाउँपालिकाका बासिन्दा सदरमुकाम आवतजावत गर्ने वैकल्पिक बाटो नभएकाले पहिरोको जोखिम मोलेर हिँड्नुपर्ने बाध्यता छ । 

अझै घोडा र खच्चडकै भर

सडक सञ्जालको विस्तारसँगै समान ढुवानीमा प्रयोग हुँदै आएका घोडा, खच्चड विस्थापित भए । पहिलेका तुलनामा यसको प्रयोग पनि कम हुन थाल्यो । तर, बर्खामा यहाँका अधिकांश सडक अवरुद्ध भएपछि भने ढुवानीका लागि घोडा र खच्चडको विकल्प हुँदैन ।

चमेलियाको बिजुली बल्ल दार्चुलामा

चमेलिया जलविद्युत् आयोजनाले विद्युत् उत्पादन सुरु गरेको डेढ वर्षपछि बल्ल दार्चुलाका स्थानीयले उज्यालो देख्न पाएका छन् । महाकाली नगरपालिका ७ स्थित थालिगाडमा निर्माण भएको सबस्टेसन चार्ज भएपछि सोमबारदेखि दार्चुला सदरमुकाममा चमेलियाको विद्युत् सेवा उपलब्ध गराइएको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको दार्चुला वितरण केन्द्रले जनाएको छ । 

मनोज बडूका लेखहरु :

गौराले बढ्यो व्यापार

ऐतिहासिक महत्त्व साथ मनाइने गौरा पर्वको चहलपहल सुरु भएको छ । यही पर्वको मौकामा जिल्लाका ग्रामीण क्षेत्रमा किनमेल पनि बढेको छ । अन्य पर्वभन्दा भव्यसाथ मनाइने गौरामा स्थानीय बासिन्दाले नयाँ कपडा र गहना किन्ने चलन छ ।

महाकाली किनारमा पक्की तटबन्ध बने पनि जोखिम उस्तै

दार्चुलातर्फ महाकाली किनारमा पक्की तटबन्ध बने पनि भारतीय क्षेत्रको खोतिला पहिरोका कारण सदरमुकाम क्षेत्र अझै असुरक्षित छ  । नेपालतर्फ पक्की तटबन्ध निर्माणको काम अन्तिम चरणमा पुगे पनि भारतीय पक्षले पहिरो व्यवस्थापन गर्न सक्रियता नदेखाउँदा जोखिम कायमै छ  ।

समयमै बनेन थालीगाड सबस्टेसन

थालीगाड सबस्टेसनको निर्माण अझै पूरा भएको छैन । चमेलियामा उत्पादित विद्युत् दार्चुलाका विभिन्न ठाउँमा वितरण गर्न सबस्टेसन निर्माण सुरु भएको हो । काममा ढिला हुँदा चमेलियामा उत्पादन भएको विद्युत् स्थानीय उपभोग गर्नबाट वञ्चित छन् ।

परदेशको सीप गाउँमै

उमेरले ५५ नाघेका मालिकार्जुन २, भगवतीका भानसिंह धामीलाई व्यावसायिक तरकारी खेती सुरु गरेको अढाइ दशक हुँदै छ । सानैमा भारतको सिमला पुगेका उनले आफ्नो घरमा पनि सिमलाकै जस्तो हावापानी र मौसम भएकाले व्यावसायिक खेतीको जमर्को गरेका थिए ।