चेलीबेटी बेचबिखन बढ्दै

निर्मला खडायत

(धनगढी) — गतसाता जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलालीले बेचबिखनमा परेकी ४ युवतीको त्रिनगर नाकाबाट उद्धार गर्‍यो । बेचबिखनमा संलग्न चितवनकी ३९ वर्षीया सपना प्रजापतिसमेत पक्राउ परिन् ।

सपनाले ४ युवतीलाई फेसबुकबाट राम्रो रोजगारीको प्रलोभनमा पारेर बेचबिखनका लागि भारत लैजादै गर्दा प्रहरीले पक्राउ गरेको हो । सुदूरपश्चिम प्रदेशमा मानव बेचबिखनका घटना बर्सेनि बढिरहेको प्रहरीले जनाएको छ । दलालहरूले नयाँनयाँ उपाय अपनाएर महिलाहरूलाई फसाउने गरेका छन् ।

चेलीबेटी बेचबिखन नियन्त्रण गर्न वर्षौं अघिदेखि विभिन्न सरकारी तथा गैरसरकारी निकायहरू अभियान सञ्चालन गर्दै आएका भएपनि बेचविखनको क्रम भने घट्नुको सट्टा बढ्दै गएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलालीका अनुसार पछिल्लो समय पढेलेखेका शिक्षित युवतीहरू पनि बेचबिखनमा पर्ने गरेका छन् । कार्यालयका अनुसार चालु आवको ४ महिनामा कैलालीको त्रिनगर नाकाबाट ७ महिलाको उद्धार गरिएको छ ।

पछिल्ला ३ वर्षयता ८८ महिला तथा बालबालिकाको उद्धार गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलालीका डीएसपी दक्षकुमार बस्नेतले बताए । ‘बर्सेनि यो संख्या कम हुनुको साटो बढ्दै गएको छ,’ उनले भने, ‘महत्त्वकांक्षी महिलाहरू बेचबिखनको चपेटामा पर्ने गरेको देखिएको छ । दलालहरूले विभिन्न प्रलोभन देखाएर फसाउने गरेका हुन् ।’

मानव बेचविखन तथा ओसारपसारविरुद्ध कार्य गर्दैर् आएको माइती नेपाल कैलाली प्रमुख शिवचरण चौधरीले चालु आवको पछिल्लो ४ महिनामा त्रिनगर नाकाबाट मात्रै ६६ महिलाको उद्धार गरिएको बताए । उनले हरेक वर्ष दलालहरूले नयाँ तरिका अपनाएर चेलीबेटीलाई सीमा कटाउने भएकोले पक्राउ गर्न समस्या हुने गरेको बताए । ‘पहिले नपढेकाहरू मात्रै बेचबिखनमा पर्ने गर्थे । अहिले बढिजसो पढेलेखेका महिला तथा बालिकाहरू रोजगारीका नाममा बेचिने गरेका छन्,’ चौधरीले भने, ‘बढि महत्त्वकांक्षी भएका महिलाहरू छिटै नै धनी हुने लोभमा बेचबिखनमा पर्ने गरेका छन् ।’

माइती नेपाल कैलालीका अनुसार गत आव ०७५/७६ मा त्रिनगर नाकाबाट १ सय ५० महिला तथा बालिकाको उद्धार गरिएको छ । ०७४/७५ मा गौरीफन्टा सीमा नाका भएर भारततर्फ लैजादै गरेका १ सय १९ जनाको उद्धार गरेको छ । ०७३/७४ मा भने भारततर्फ लैजादै गरेका ८६ जनाको उद्धार गरिएको थियो ।

प्रकाशित : कार्तिक २७, २०७६ १०:२४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

डिग्रे मेलामा लाठी नाच

हरि गौतम

(रुकुम पश्चिम) — कर्णाली प्रदेशको प्रसिद्ध धार्मिक डिग्रे साईकुमारी मेलामा करिब डेढ लाख सर्वसाधारण सहभागी भएका छन् । मन्दिर व्यवस्थापन समितिका अनुसार ५ दिन चलेको मेला तथा पूजाअर्चनामा झन्डै डेढ लाख भक्तजनले मेला भरेका हुन् । 


जिल्लाको लामो मेला बर्सेनि हरिबोधनी एकादशीदेखि पूर्णिमासम्म लाग्छ । पूर्णिमाको दिन पूजाअर्चनाको साथै मेला भर्नेहरू धेरै आउँछन् । ‘विगतका वर्षभन्दा यो वर्ष झक्तजन तथा मेला भर्ने बढे,’ मन्दिर व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष लालबहादुर केसीले भने, ‘करिब डेढ लाखले मेला भरेको अनुमान गरेका छौं ।’ यस वर्ष मेलाका लागि सवारी साधनका रुट एकतर्फी कायम गरिएको थियो । भगवती देवीको मागअनुसारै डिग्रेमा पूजाअर्चना तथा धार्मिक मेला लाग्न सुरु गरेको विश्वास गरिन्छ ।

परापूर्वकालमा थर्पुका गौतमहरूले चराउन जंगल लिएका गाई देवीकै कारण घर आउन मानेका थिएनन् र देवीले गाईको दूध चढाउन आग्रह गरेकी थिइन् । गाईको दूध चढाइएपछि गाईलाई घर ल्याउन सकिएको किंवदन्ती छ । हरेक दिन गाईको दूध देवीका लागि चढाउनुपर्ने र हरेक वर्ष देवीको बहान बाघका लागि बोकाको बलि दिनुपर्ने जनविश्वास छ । देवीको सुरक्षाका लागि जनजातिले लाठी नाच नाच्ने चलन छ । पूर्णिमाको दिन मन्दिर परिसरमा गरिने लाठी नाच देवीको सुरक्षाका लागि भएको जनविश्वास छ । विशेषगरी साँख गाउँका जनजातिले पूर्णिमाको दिन लाठी नचाउने र लाठी समाएका एक अर्कामाथि लाठी बर्साउने गरिन्छ । यो मेलाको प्रमुख आकर्षण मानिन्छ ।

धन, जन र अन्न वरदानको विशेषता डिग्रे मन्दिरले बोकेको मन्दिरका प्रमुख पुजारी रामप्रसाद गौतमले बताए । मनले चिताएको पूरा हुने तथा सन्तान प्राप्तिको धार्मिक विश्वासका साथ भक्तजनको संख्यामा वृद्धि उनी बताउँछन् । डिग्रे धार्मिक मेला सुरु भएको आधिकारिक जानकारी कतै छैन । तर मन्दिरमा १६४१ सालको घण्ट छ । यद्यपि मन्दिरमा पूजा, दर्शन तथा मेला भर्ने कार्य भने त्यो अघिदेखि नै भएको मानिन्छ ।

व्यवस्थापन समिति सचिव चूडामणि गौतमले मन्दिरमा दैनिक पूजाआजा हुने गरेको जनाए । उनका अनुसार बर्सेनि कार्तिक शुक्ल एकादशीदेखि पूर्णिमासम्मको तिथिमा विशेष महत्त्व साथ देशका विभिन्न भूभागबाट मन्दिर दर्शन तथा मेला भर्न भक्तालु आउँछन् । विशेषगरी मन्दिरमा शान्तिका लागि परेवा उडाइन्छ भने भाकल गरेका तथा मागेको पुगेकाले बलि चढाउने गर्छन् । मन्दिरको नाममा रहेको गुठीको जग्गा र हरेक वर्षको मेलामा दर्शनार्थीबाट चढाइएको भेटीबाट मन्दिर सञ्चालन हुन्छ ।

मेला भर्न रुकुमका साथै सल्यान, रोल्पा, डोल्पा, जाजरकोट, सुर्खेत, दाङ, बाँके, कपिलवस्तु, नवलपरासी, रुपन्देही, काठमाडौंको साथै भारतका केही ठाउँबाट पनि दर्शनार्थी आएको समितिले जनाएको छ ।

प्रकाशित : कार्तिक २७, २०७६ १०:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×