निर्मला खडायत

फोहोरले धनगढी दुर्गन्धित

उपमहानगरपालिकाले फोहोर ब्यवस्थापन गर्न नसक्दा धनगढी बजार दुर्गन्धित हुँदै गएको छ । फोहोर फाल्ने ठाउँ (डम्पिङ साइट) नभएपछि नगरवासीले सडक किनार र खोलानालामा फोहोर फाल्ने गरेका छन् । सडक किनारमा फालिएको फोहरसमेत उपमहानगरले नियमित नउठाउँदा समस्या बढेको हो । 

पहिले खलो, अहिले नगद

धनगढी - दुइवटा टाँक हराएको मैलो सेतो सर्ट  । तल पनि मैलो नै कालो रंगको हाफ पाइन्ट  । आरनको आगोका झिल्काले हाफ पाइन्टको पनि ठाउँ–ठाउँमा स सानो प्वाल पारेको छ । उमेरले ६५ नाघेका जोगी सुनार हातमा हथौडा लिएर हँसिया बनाउँदै थिए । १० वर्ष अघि गाउँमा खलो लिएर काम गर्ने उनी धनगढी सरेपछि अहिले ज्यालामा काम गर्न थालेका छन् ।

घट्यो सखिया नाचको रौनक

केही वर्ष अघिसम्म पनि दसैं सुरु हुनुअघि नै कैलाली कञ्चनपुरका थारू बस्तीमा सखिया नाचको रौनक सुरु हुन्थ्यो  । गाउँभरिका मानिसहरू जुटेर सखिया नाचको तयारी गर्न थाल्थे  ।

‘दसैं आयो, हर्ष न विस्मात’

टाउकोमा पुरानो रातो रुमाल । शरीरमा फाटेको चोलो अनि पुरानै सारी । कान खाली छन् । नाकमा भने सानो सुनको फुली छ । ७० कटेको उमेरमा उनलाई एउटा काठको लौरो मात्रै सहारा बनेको छ । हौंसा देबी ठकुल्ला, उनी आफ्नै घरमा रमाइलो गरेर बस्ने बेला आश्रममा आश्रय लिएर बसेकी छिन् ।

निर्मला खडायतका लेखहरु :

आफ्नै गाउँ फर्की आएँ...

पिठ्युँमा ठूलो झोला । हात र काँधमा झिटिगुन्टा । सोमबार बिहान ७/८ जनाको समूह कञ्चनपुरको गड्डाचौकी नाकाबाट हतार गर्दै अघि बढ्यो । त्यही टोलीमा थिए बैतडीका केशव विश्वकर्मा । ‘डेढ वर्षपछि घर फर्कंदै छु । कति बेला घर पुगूँ जस्तो भएको छ,’ भारत उत्तराखण्डको बद्रीनाथमा मजदुरी गरेर फर्केका उनले भने । 

सकियो अग्रिम टिकट

धनगढीमा बस्दै आएकी दार्चुलाकी संगीता पाल चन्द अग्रिम टिकट बुकिङ खुला भएको सुनेर मख्ख परेकी थिइन् । उनी दसैंमा घर जान अग्रिम टिकट बुकिङ गर्न धनगढी बसपार्क गइन् ।

विकराल बन्दै छाडा चौपाया

एक हात कम्मरमा, अर्को हातमा लौरी । नातिनातिना खेलाएर आराम गर्नुपर्ने उमेरकी मनुरा कार्की हरेक साँझ खेतको आलीमा भेटिन्छिन् । पहेंलपुर धान पाक्ने सुरसारमा छ । ‘छाडा गाईगोरुले धान खाएर सखाप पारिसक्यो । 

स्वास्थ्य बिमाप्रति बढेन आकर्षण

कैलालीमा जनसंख्याको अनुपातमा स्वास्थ्य बिमा गराउनेको संख्या वृद्धि हुन सकेको छैन । बिमितहरूले स्वास्थ्य संस्थामा औषधि नपाउँदा बिमाप्रति आकर्षण नबढेको हो ।उपचारका लागि धनगढीस्थित सेती प्रादेशिक अस्पतालमा आएका धनगढी उपमहानगरपालिका १९ का समिर कुवँर फार्मेसीमा औषधि नपाएपछि निजी क्लिनिकतिर धाइरहेका थिए ।

भुवा नाचको रौनक : एक हातमा तरबार, अर्कोमा ढाल

नेपाली पोसाकमा सजिएका पुरुषहरू एक हातमा तरवार र अर्को हातमा ढाल समातेर मञ्च अगाडि आइपुगे । उनीहरू शुक्रबार धनगढीमा आयोजित संविधान दिवसको कार्यक्रममा सुदूरपश्चिमका पहाडी जिल्लामा खेलिने भुवा नाच प्रस्तुत गर्ने तयारीमा थिए ।