पहिरोको त्रास

अत्यधिक वर्षा भएमा वर्षौंअघि निर्माण भएका कमजोर अवस्थाका कार्यालय भवन भत्किएलान् भन्ने सरकारी कर्मचारीलाई डर
तृप्ति शाही

बैतडी — वर्षा सुरु भएसँगै जीर्ण अवस्थामा रहेका सरकारी कार्यालयका कर्मचारी त्रसित छन् । अत्यधिक वर्षा भएमा वर्षौअघि निर्माण भएका कमजोर अवस्थाका कार्यालय भवन भत्किएलान भन्ने डर उनीहरूमा छ ।

०४० सालमा निर्माण भएको डिभिजन सहकारी कार्यालयको भवनमा बसेको सशस्त्र प्रहरी गुल्मको कार्यालय पहिरोको उच्च जोखिममा छ । ‘आम नागरिकलाई सुरक्षा प्रदान गर्नुपर्ने निकायका हामी आफै कार्यालय भवनमा ज्यानको बाजी राखेर बस्न बाध्य छौ,’ गुल्मका प्रमुख डिएसपी दुर्गादत्त पन्तले भने ‘जताततै बाढीपहिरो छ । ठूलो पानी परे आफु बसेकै कार्यालय भत्केला भन्ने डर छ ।’

एउटा ९ कोठे र अर्को २ कोठे गरी २ वटा भवन र ३ वटा शौचालय भत्किनसक्ने जोखिममा छन् । अधिकृतसहित १ सय प्रहरीहरू यिनै जीर्ण भवनभित्र बस्दै आएका छन् । ‘अन्यत्र बस्ने ठाउँ छैन, जोखिम मोलेर यहीँ बसेका छौ’ डिएसपी पन्तले भने ‘भारी वर्षा भएको रात निदाउनै गाह्रो हुन्छ ।’

त्यसैमा भवन तलतिर पहिल्यैदेखि सुख्खा पहिरो खसिरहेको थियो । हाल आएर दशरथचन्द नगरपालिकाले नगरभित्रका सडक स्तरोन्नती गर्ने क्रममा डोजर चलाएपछि पहिरोको जोखिम झन बढेको छ । सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागको आयोजना कार्यालय धनगढीले सुरु गरेको उक्त कामले जोखिम बढाएपनि पहिरो रोकथामको लागि कुनै प्रयास नभएको गुल्मले जनाएको छ । आयोजनाका सव–इन्जीनीयर नारायण बुढामगरले नालीको जग खन्नेक्रममा पहिरो जाने जस्तो भएको बताउँछन् । प्रहरी बसेको भवनलाई असर नपर्ने गरी काम गर्ने प्रयास गरिरहेको उनले बताए ।

डिभिजन वन कार्यालयको भवन ०३० सालमा निर्माण भएको हो । कार्यालय बसेको ६ कोठे भवन, तालिम हलसँगै कर्मचारी निवासका भवनहरू पनि पुराना र जीर्ण छन् । हलुका वर्षामा पनि भवन चुहिएर भित्र पानी आउने गरको कर्मचारीहरू बताउँछन् । डिभिजन प्रमुख केशव पराजुलीले भन्छन् ‘साँघुरा कोठाहरू छन्, वर्किनफर्किन पनि कठिनाई हुन्छ ।’

यस्तै, ०३८ सालमा बनेको कृषि ज्ञान केन्द्रको भवन पनि जीर्ण छ । त्यही भवनलाई रङरोगन गरेर कर्मचारीहरू बसिरहेका छन् । पानी पर्दा चुहिन्छ । लगातार केहि दिन ठुलो वर्षा हुँदा कर्मचारीहरू डराउँछन् । ज्ञान केन्द्रका निमित्त प्रमुख कर्ण बहादुर चन्दले वर्षा सुरु भएसँगै जीर्ण र चुहिने भवन भएकाले भत्किने जोखिम रहेको बताए । उनले नयाँ निर्माण गर्न मन्त्रालयमा प्रस्ताव गरेको जानकारी गराए ।

प्रकाशित : श्रावण २, २०७६ ०९:३३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सडक संरचनाले बढ्यो जोखिम

मेनुका ढुंगाना

अछाम — टोलटोलमा सडक पुर्‍याउने होडवाजीले जति फाइदा गरेको छ, त्योभन्दा धेरै ज्यानको जोखिम बढाएको छ । जथाभावी डोजर चलाएर बनाइएका सडकमा तलमाथिबाट आउने पहिरो, जमेको पानीले दुर्घटना बढाएको छ । 

रामारोशन गाउँपालिका ७ सुतारमा ३ वर्षको अवधिमा नयाँ निर्माण गरिएका सडकमा आएको पहिरो सडकको खाल्डाखुल्डीमा जमेको पानीमा परेर हालसम्म ६ बालबालिकाको मृत्यु भइसकेको छ । ०७४ मा सुतारको किम्तोलामा ७ वर्षीया बालिका रंगी भण्डारीको सिँचाइ पोखरीमा डुबेर मृत्यु भयो । ०७५ जेठयता अन्य ४ बालबालिकाले ज्यान गुमाए ।

यीमध्ये स्थानीय कृष्णसिंह की ५ वर्षीया छोरी पूजा सिंहको सडकमा आएको पहिरोसँगै खसेको ढुंगा लागेर ज्यान गयो । स्थानीय मानसिंह अयडीकी ४ वर्षीया छोरी निर्मला अयडीको सडकमा पानी जमेको खाल्डोमा डुबेर मृत्यु भएको थियो । ती सबै घटना सडक बनाउँदा उपभोक्ता समितिले सम्भावित जोखिमलाई ख्याल नगरेकाले हुन गएको स्थानीय बताउँछन् ।

३ वर्ष नपुग्दै एकै गाउँमा ६ बालबालिकाको ज्यान जानुमा निर्माण हुने विकास संरचना र राज्यका निकायको पनि उत्तिकै दोष रहेको स्थानीय एकेन्द्र साउँदले बताए । ‘गाउँमा सडक खन्छन्, त्यो पनि पहिरोले बगाएर लान्छ । गाडी कहिल्यै गुडैनन् । बरु त्यही कारणले ज्यान गुमाउनु पर्ने अवस्था आइलाग्छ’ उनले भने ।

वर्षर्नेी गाउँमा बनाइएका संरचनाले ज्यान गइरहेको सुनिँदै आएको भएपनि औपचारिक रुपमा कार्यालयमा जानकारी भने नआएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रमुख जनकबहादुर शाहीे बताउँछन् । ‘प्रक्रिया झन्झटिलो मानेर प्रहरीलाई खबर नगर्ने प्रवृत्ति छ,’ उनले भने, ‘घटनापछि हामीले प्राप्त गर्ने खबरमा पनि ज्यान गुमाउनेको संख्या वर्षेनी बढै छ ।’ स्थानीय तहमा भरखरै सम्पन्न भएका नगर तथा गाउँसभाले प्राथमिकतामा सडक निर्माणलाई राखेका छन् । तर कुनैपनि स्थानीय तहले मापदण्ड भने बनाएका छैनन् ।

स्थानीय तहमा उपभोक्ता समिति र दलका कार्यकर्ताहरूको इच्छाअनुसार सडक निर्माण भइरहेको स्थानीयको भनाइ छ । मापदण्डविपरीत बनाइएका सडक र संरचनामा जोखिम बढेपछि सतर्कता अपनाइएको रामारोशन गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष सरस्वती रावल बताउँछिन् । ‘सुतारमा सडकमा जमेको पानीमा डुबेर मृत्यु हुँदा र सडकमै पहिरो गएर ज्यान गएपछि हामीले सुधार गर्दै संरचना बनाइरहेका छौं,’ उनले भनिन्, ‘सबैको उद्देश्य संरचना बनाउने र गाउँमा सडक पुर्‍याउने छ ।’

उपाध्यक्ष रावल डोजर चालक नै प्राविधिक भएर काम हुने गरेको बताउँछिन् । स्थानीयले नयाँ सडक बनाउनुको सट्टा बनेका ग्रामिण सडकको मर्मत गर्न जोड दिनुपर्ने उनले बताइन् । ‘गाउँका जान्ने बुझ्नेहरू नै आफ्नो घरछेउमा सडक लैजाने खोज्छन्’ सुतारका स्थानीय लाल चदाराले भने, ‘डोजर प्रयोगमा कडाइ नगरेसम्म विकासको बदला विनाश मात्र हुने देखिन्छ ।’

जनप्रतिनिधिले मापदण्ड नबनेका सडक योजनाको नयाँ ट्र्याक खोल्न रोक्नुपर्ने इन्जिनियर माधव अधिकारी बताउँछन् । निरन्तर वर्षा भएपछि अछामका ग्रामीण सडक र गोरेटो बाटो अवरुद्ध भएका छन् । वर्षामा कच्ची सडक भत्किएर हिलाम्मे भएकाले अधिकांश सडकमा यातायातसेवा अवरुद्ध भएको छ । कतिपय ठाउँ गोरेटो बाटो भएकै ठाउँमा डोजर प्रयोग गर्दा झन् सास्ती भएको गाउँलेहरू बताउँछन् ।

प्रकाशित : श्रावण २, २०७६ ०९:३१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×