वर्षाले गहुँबाली भित्र्याउन समस्या

मनाेज बडु

दार्चुला — यतिबेला किसानलाई हिउँदे बाली भित्र्याउने चटारो छ । चैतको दोस्रो सातादेखि हिउँदे बाली भित्र्याउन सुरु भए पनि बेमौसमी वर्षाका कारण अप्ठ्यारो भएको किसानहरू बताउछन्  ।

‘खेतमा पाकेको गहुँ भित्र्याउने समय भएदेखि मौसममा बदली आएको छ,’ लेकम गाउँपालिका ६ तिउनेगाउँका तिलक नाथले भने, ‘मौसमका कारण पाकेको गहुँ काट्न अप्ठ्यारो परेको छ । असिना पानीले पाकेको बाली सखाप होला भन्ने डर पनि उत्तिकै छ ।’ ३/४ दिनदेखि दिनहुँ पानी परेकोले गहुँ काट्नै समस्या भएको उनले बताए । जिल्लाका महाकाली र चौलानी क्षेत्रमा गहुँबाली पाकिसकेको छ । यो वर्ष ढिलै भए पनि हिउँदमा धेरै वर्षा भएका कारण सिं“चाइ सुविधा उपलब्ध नभएका ठाउ“हरूमा पनि गंहुको राम्रो उत्पादन भएको नाथले बताए ।


पानी परेर भित्र्याउन नसकेपछि मालिकार्जुन गाउँपालिका ५ लिमामा पाकेको गहुँ खेतमै कुहिन थालेको स्थानीय अमृत गिरीले बताए । ‘गहुँ पाकेपछि काटेका छौं । ‘दिनहु वर्षा र बादल लाग्दा थ्रेसिङ गर्न सकिएको छैन,’ उनले भने, ‘पाकेको गहुँ खेतमै ढलेर कुहिन थालेको छ ।’ गाउँका धेरै किसानले पाकेको गहुँ काटेर खेतमा जम्मा गरेका छन् । मौसमले साथ नदिदा खेतमै कुहिन थालेको उनको भनाइ छ । निरन्तर वर्षा भएकाले पाकेको गहुँ काट्न पनि किसानहरू डरारहेका छन् ।


महाकाली किनार क्षेत्रका लाली, बाकु, उकु, जौलजिवी, दत्तु, धाप, किम्तडी, श्रीबगड लगायत क्षेत्रमा गहु“बाली राम्रो फल्ने गर्छ । अन्य ठाउँको तुलनामा समथर खेत र थोरै मात्रामा सि“चाइको व्यवस्था हु“दा वर्षा राम्रो भएको वर्ष बाली सप्रने गरेको मालिकार्जुन गाउ“पालिका ६ बाकुका नवीन चन्दले बताए ।


त्यस्तै चौलानी किनारको लटिनाथ, बारिल, देथला, गोकुलेश्वर, सर्मोली, तेलीगाउँ लगायतका ठाउँहरूमा हिउँदे बाली राम्रो फल्ने जिल्ला कृषि ज्ञान केन्द्रले जनाए । महाकाली र चौलानी तटीय क्षेत्रमा असिना पानीबाट जोगियो भने गहुँ लगायतको हिउँदे बालीले राम्रै उत्पादन दिने गर्छ । अपी हिमालबाहेकका सबै स्थानीय तहका बेंसी क्षेत्रमा लगाएको गहुँ, जौंलगायत हिउँदे बाली केही ठाउँमा पाकिसकेको र केहीमा पाक्ने क्रममा छ ।

प्रकाशित : वैशाख १०, २०७६ १२:२८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

उपचारको पर्खाइमा बालबालिका

कान्तिपुर संवाददाता

बैतडी — दशरथचन्द नगरपालिका २ देहीमाडांैमा एकै घरका ३ बालबालिका अपांगता भएका छन्  । पूर्णबहादुर बोहरा र देवकी बोहराका ४ मध्ये १ छोरा र २ छोरी गरी ३ सन्तान हिंडडुल गर्न सक्दैनन्  । जन्मिदा केही समस्या नभए पनि हुर्कंदै गएपछि विस्तारै शरीर नचल्ने समस्या रहेको पूर्ण बहादुरले बताए ।

सुरुमा जेठो छोरीलाई समस्या देखिएको थियो । पछि अरूलाई पनि उस्तै भएको उनले बताए । ‘७ वर्षका भएपछि समस्या सुरु भएको हो,’ उनले भने । बोहरा दम्पतीका २३ वर्षीया छोरी हीरा, १५ वर्षीया छोरी करिश्मा, १० वर्षीय छोरा जयन्त अपांगता भएका छन् । उनीहरूलाई दिन प्रतिदिन समस्या बल्झिने गरेको हो । विस्त्ँँरै शरीरका अंगहरू चल्न छाडेका छन् ।


नेपालका स्थानीय अस्पतालसँगै सीमावर्ती भारतका अस्पतालहरूमा उपचार गराउन लैजादा पनि रोग पत्ता लाग्न नसकेको उनको भनाइ छ । पूर्णबहादुरले भने, ‘आर्थिक अवस्था कमजोर भएकाले राम्रो ठाउँमा उपचार गर्न सकिएन ।’ आफूहरूले किन्न सकेको औषधि मात्र सेवन गराइरहेको देवकीले बताइन् । ‘सुविधासम्पन्न अस्पतालमा लिएर उपचार गराउन पाए सञ्चो हुन्थ्यो कि भन्ने लाग्छ, तर आर्थिक अवस्था छैन,’ उनले भनिन् ।


अहिलेकै औषधि किन्न पनि रकम जुटाउन धौधौ हुने उनको भनाइ छ । सानो पसल गरेर सबै खर्चको जोहो गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको बताउंदै उनले भनिन्, ‘अरू काममा हुदा छोराछोरीको स्याहार गर्दिने कोही हुँदैन । उनीहरू आफैं राम्रोसँग हल्लिन पनि सक्दैनन् ।’ अपांगतामैत्री घर नहुँदा थप समस्या रहेको उनी बताउछन् ।

प्रकाशित : वैशाख १०, २०७६ १२:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्