दैलेखमा गिट्टी–ढुंगाको अवैध उत्खनन बढ्दै- कर्णाली - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

दैलेखमा गिट्टी–ढुंगाको अवैध उत्खनन बढ्दै

ज्योति कटुवाल

दैलेख — कोरोना कहरको मौका छोपी जिल्लाका विभिन्न खोलामा डोजरमार्फत अवैध उत्खनन गर्न थालिएको छ । यहाँका झण्डै २ दर्जन खोलामा डोजर लगाइ जथाभावी उत्खनन गर्ने क्रम बढेको हो ।   

लकडाउन र निषेधाज्ञाको समयमा स्थानीय सरकारको अनुगमन फितलो भएपछि नदीजन्य सामग्री निकाल्ने क्रम बढ्दै गएको छ । नारायण, दुल्लु र डुगेश्वरको दोभानमा रहेको त्रिवेणीखोलामा बीएनपी कन्स्ट्रक्सन र डीसी निर्माण सेवाले मनपरी रुपमा नदीजन्य सामग्री निकाल्दै आइरहेका छन् ।

‘संक्रमणको मौका छोपी ठेकेदारले जथाभावी गिट्टी–बालुवा निकालिरहेको छन्,’ स्थानीय विभुषण रानाले भने, ‘पालिका र स्थानीय प्रशासनमा पटकपटक रोक्न आग्रह गरे पनि बेवास्ता भइरहेको छ ।’ उनले जनप्रतिनिधि र ठेकेदारको मिलोमतोमा अवैध उत्खनन भइरहेको आरोप लगाए । उनका अनुसार खोलाको बीच भागमा डोजर लगाइँदा विभिन्न प्रकोपको जोखिम बढेको छ ।

भैरवी, महाबु गाउँपालिका र नारायण नगरपालिकाको दोभानस्थित छामघाटखोला पुल नजिकै गिट्टी–बालुवा निकालिँदै । तस्बिर : ज्योति कटुवाल/कान्तिपुर

पुलको ५ सय मिटर नजिकबाट नदीजन्य सामग्री निकाल्न नमिल्ने भए पनि विभिन्न निर्माण कम्पनीले जथाभावी डोजर लगाइरहेको स्थानीयको गुनासो छ । नारायण नगरपालिका–२ स्थित छामघाटखोलाको पुल मुनिबाट ठेकेदारले निर्माण सामग्री निकालिरहेको स्थानीय कमल केसीले बताए । ‘प्रहरीलाई खबर गरे पनि बेवास्ता भयो,’ उनले भने, ‘उल्टै ठेकेदारले गाउँलेलाई धम्क्याइरहेका छन् ।’ उनका अनुसार लोहोरे, कट्टी, दोभान, छाम्घाट, ताराघाटलगायत खोलामा रात–दिन दोहन बढेको छ ।

माथिल्लो र तल्लो डुगेश्वरस्थित कर्णाली नदीको रामघाटमा पनि विभिन्न निर्माण कम्पनीले ढुंगा–गिट्टी निकालिरहेका छन् । खोला र नदीबाट निर्माण सामग्री चोरेर ठेकेदारहरुले महँगो मूल्यमा बिक्री गर्ने गरेको केसीले बताए । उनका अनुसार महाबु र भैरबी गाउँपालिकाले खोलाहरुको एकमुष्ट ठेक्का मध्यपहाडी लोकमार्गका ठेकेदारलाई दिए पनि अन्य ठेकेदारले समेत मनपरी गरिरहेका छन् ।

सबै पालिकालाई प्रारम्भीक वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (ईआईए) गरेर मात्र नदीजन्य सामग्री उत्खनन् गर्न आग्रह गरे पनि बेवास्ता भएको जिल्ला समन्वय समिति प्रमुख प्रेम थापाले बताए । ‘सबै पालिकामा नियमविपरित काम भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘अनुगमनमा कडाइ नहुँदा खोला र नदीहरुमा ठेकेदारको मनपरी बढ्यो ।’

जिल्ला वन कार्यालयले एक हजार रुपैयाँ मात्र जरिवाना गरी ठेकेदारलाई छुट दिँदा मनोबल बढेको उनको भनाइ छ । जिल्लामा सञ्चालित ४ क्रसर उद्योग पनि मापदण्ड विपरित चलिरहेको उनको दाबी छ । प्रमुख जिल्ला अधिकारी सन्तबहादुर सुनारले सबै स्थानीय तहका विभिन्न खोला र नदीमा अनुगमन गरिने बताए ।

प्रकाशित : आश्विन २८, २०७७ १६:१४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पुल निर्माण ठप्प, बेलीब्रीजले जोखिम बढायो 

हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — मुसीकोट नगरपालिका–४ सोलाबाङ र १२ नम्बर वडाको बैरागीठाँटी जोड्न राप्ती लोकमार्गस्थित साँखखोलामा निर्माणाधीन पुलको काम रोकिएको ७ महिना बित्यो । त्यसको विकल्पको रुपमा रहेको बेलीब्रीज जीर्ण बनेपछि जिल्ला भित्रने सयौं यातायातका साधन जोखिम मोलेर वारपार गराउनुपर्ने बाध्यता छ । 

जीर्ण बनेको बेलीब्रीज राप्ती लोकमार्गको ट्रयाक खोल्ने क्रममा २०६२ सालमा निर्माण गरिएको थियो । बेलीब्रीजमा जडान गरिएका फलामका पाताहरु टुक्रिएर झरेका छन् भने केही पाता उप्किएका छन् । बेलीब्रीज जीर्ण बनेपछि खोलामा पक्की पुल निर्माण थालिएको थियो । ‘अर्को विकल्प छैन, जोखिम उठाएरै गाडी गुडाइरहेका छौं,’ चालक लोकबहादुर बुढाथोकीले भने, ‘कुन दिन गाडी खोलामा खस्ने हो टुंगो छैन ।’ रुकुम पश्चिम र रुकुम पूर्वबाट दाङ, नेपालगन्ज, बुटबल र काठमाडौं जाने अर्को सडक नहुँदा जोखिम उठाउनुको विकल्प नभएको उनले गुनासो गरे ।

भएको पुल जीर्ण बन्दा र बन्न लागेको पुल अलपत्र हुँदा यात्रा जोखिमपूर्ण बनेको स्थानीय शिक्षक लोकबहादुर केसीले बताए । ‘पुल निर्माण र बेलीब्रीजको अवस्थाबारे सबैतिर जानकारी गराउँदा पनि बेवास्ता भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘बेलीब्रीजकै कारण ठूलो दुर्घटना निम्तिने जोखिम छ ।’

जीर्ण बनिसकेको बेलीब्रीज विस्थापित गर्ने गरी सूर्यलाइट जेभीले पुल निर्माणको जिम्मा लिएको छ । २०७७ साउन महिनामै निर्माण सक्ने सम्झौता गरेको ठेकेदार कम्पनीले पुलको आधा काम पनि गरेको छैन । २ वर्षअघि ठेकेदार कम्पनीले सडक विभागको वैदेशिक महाशाखाअन्तर्गतको आरएसडीपी परियोजनासँग पुल निर्माणको सम्झौता गरेको थियो । विश्व बैंकको ८ करोड रुपैयाँ सहयोगमा सल्यानको पटारेसहित साँखखोलामा पुल निर्माण गर्न लागिएको हो । पटारे पुल निर्माणको जिम्मा पनि यही कम्पनीले लिएको छ ।

पुलको लम्बाई झण्डै ३५ मिटरको छ । पुल निर्माणमा ढिलाइ भएको र बेलीब्रीज पनि मर्मत नभएको गुनासो बढेपछि सर्वपक्षीय बैठक गरेर आवश्यक निर्णय लिन लागिएको मुसीकोट नगरपालिका प्रमुख देवीलाल गौतमले बताए । नगरपालिकाको प्राविधिक शाखाका अनुसार अहिलेसम्म पुल निर्माणको ४० प्रतिशत काम मात्र पूरा भएको छ ।


प्रकाशित : आश्विन २८, २०७७ १६:१४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×