ज्योति कटुवाल

ज्योति कटुवालका लेखहरु :

बाढीपहिरोमा मृत्यु भएकाको परिवारलाई कर्णाली सरकारले २ लाख रुपैयाँ दिने

कर्णाली प्रदेश सरकारले बाढी, पहिरो लगायतका विपद्‌मा परेर मृत्यु भएकाहरुको परिवारलाई दुर्घटना बिमा बापत २ लाख रुपैयाँ दिने निर्णय गरेको छ । प्रदेश सरकारको शुक्रबार बसेको प्रदेश विपद् व्यवस्थापन परिषद्को बैठकले यस्तो निर्णय गरेको हो । पछिल्लो पटकको बाढीपहिरोले कर्णालीमा ८ जनाको मृत्यु भएको छ भने ४ जना घाइते भएका छन् ।

राहत र उद्धारमा कमी हुँदैन : प्रधानमन्त्री

बेमौसमी वर्षापछिको बाढीपहिरोले पुर्‍याएको क्षति तथा पीडितको अवस्थाबारे बुझ्न बिहीबार कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका विभिन्न जिल्ला पुगेका प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले राहत र उद्धारमा कुनै कमी नहुने बताएका छन् । प्रधानमन्त्री देउवाले सुर्खेतमा कर्णाली प्रदेश प्रमुख, मुख्यमन्त्रीलगायतबाट प्रदेशमा बाढीपहिरोले पुर्‍याएको क्षतिबारे जानकारी लिएका थिए ।

कर्णालीका ८० कार्यालय निमित्तका भरमा

कर्णालीमा प्रदेश सरकार मातहतका ८० वटा कार्यालय निमित्तको भरमा छन् । माथिल्लो तहका कर्मचारी कर्णाली आउन नमान्दा अधिकांश कार्यालय निमित्तको भरमा भएका हुन् ।माथिल्ला तहका कर्मचारी नभएको फाइदा उठाउँदै केही कनिष्ठ कर्मचारीले पनि निमित्तको जिम्मेवारी लिइरहेका छन् । 

अपांगता भएका बालबालिका विद्यालय बाहिरै

रुकुम पश्चिमको मुसीकोट नगरपालिका–३ का १६ वर्षीय कमल केसीले अझैसम्म पनि विद्यालय देखेका छैनन् । जन्मजातै श्रवनशक्ति गुमाएका उनी पढ्नका लागि सुर्खेतसम्म आए तर कुनै पनि विशेष विद्यालयहरूले भर्ना नलिँदा पठनपाठनबाट वञ्चित भएका छन् । ‘सबैले १० जनाको मात्रै कोटा हो भन्दै भर्ना लिन मान्दैनन्,’ उनका बाबु दानबहादुरले भने, ‘छोराको पनि पढ्ने ठूलो इच्छा छ, तर पढ्नै पाएको छैन ।’

१० जिल्लामा कमान्ड सेन्टर

दसैंतिहार नजिकिएसँगै प्रदेश प्रहरी कार्यालयले १० वटै जिल्लामा कमान्ड सेन्टर स्थापना गर्ने भएको छ । जसमा ४ हजार ३ सय ५१ जना प्रहरी जनशक्ति खटाइनेछ । 

करार र छात्रवृत्तिका डाक्टरकै भर

गत वर्ष दैलेखको ठाटीकाँध गाउँपालिका–१ सिरागीकी २३ वर्षीया पार्वती शाहीलाई सुत्केरी बेथाले च्यापेपछि आफन्त र छिमेकीले लकान्लद्रास्थित प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र पुर्‍याए । केन्द्रमा डाक्टर नहुँदा उनले अकालमै ज्यान गुमाइन् । केन्द्र तीन वर्षदेखि डाक्टरविहीन छ । एक महिनाअघि डोल्पाको ठूलीभेरी नगरपालिका–६ दूरगाउँकी २४ वर्षीया आतमाया विकले पनि अत्यधिक रक्तस्रावकै कारण ज्यान गुमाउनुपर्‍यो ।

प्रदेशको चौथाइ भूभाग पहिरोको जोखिममा

कर्णाली प्रदेशको झन्डै २५ प्रतिशत भूभाग पहिरोको जोखिममा रहेको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ । नेपाल जलवायु परिर्वतन सहयोग कार्यक्रम (एनसीसीएपी–२) ले कर्णालीका २६ वटा स्थानीय तहमा गरेको स्थलगत अध्ययनका क्रममा २५ प्रतिशत भूभाग पहिरोको उच्च जोखिममा रहेको पाइएको हो ।

पालिकामा अझै बनेनन् इजलास

हुम्लाको चंखेली गाउँपालिका उपाध्यक्ष विमलाकुमारी शाहीको स्थानीय तहको कार्यकाल झण्डै ४ वर्ष बित्यो । तर उनीसँग न कानुनी सल्लाहकार छन् न इजलास नै ।

राउटेमाथि बढ्दै लगानी, घट्दै जनसंख्या

भदौ तेस्रो साता जनजाति प्रतिष्ठानले सुर्खेतको बोटेचौरमा बसिरहेका राउटे समुदायलाई १ लाख ५० हजार रुपैयाँ बराबरको खाद्यान्न, लत्ताकपडा वितरण गर्‍यो । राहत वितरणमा स्थानीय जनप्रतिनिधिदेखि प्रहरी प्रशासनको उपस्थिति थियो । प्रतिष्ठान पुग्नुअघि भदौ १३ गते राष्ट्रिय समावेशी आयोगका अध्यक्ष डा. रामकृष्ण तिमल्सिना नेतृत्वको टोलीले सुर्खेतको गुर्भाकोट नगरपालिकामा रहेको राउटे बस्तीको अनुगमन गर्‍यो । यो अनुगमनमा पनि प्रदेश सरकारका प्रतिनिधिदेखि स्थानीय तहका निर्वाचित अधिकारीसहितको टोली थियो ।

अटोमा मनपरी भाडा

पतेनीकी ५० वर्षीया मैनकला थापा आइतबार बिहान कालागाउँस्थित प्रदेश अस्पतालमा जान अटो रिक्सामा चढिन् । सुरुमा भाडा सोध्दा ‘पछि मिलाउँला नि’ भनेका अटो चालकले उनीसँग ३ सय ५० रुपैयाँ मागे । जबकि पतेनीदेखि कालागाउँसम्मको दूरी झन्डै २ किलोमिटर मात्र छ ।