भारतबाट ऋण बोकेर घरतिर

तुलाराम पाण्डे

कालिकोट — मजदुरीका लागि दुई छोरासहित कात्तिक अन्तिमतिर भारत गएका पलाँता गाउँपालिका–२, धौलागोहका परजित विक फागुन १० गते घर फर्किए । यसअघिका वर्ष तीन बाउछोराले कम्तीमा ७० हजार रुपैयाँ कमाएर ल्याउँथे । यसपालि मुस्किलले १२ हजार बचाएर ल्याए । ‘बर्खाको व्यापार भर्खर सुरु हुन लागेको थियो, कोरोनाले घरतिर खेद्यो,’ ५१ वर्षीय उनले भने, ‘ज्यान जोगाउनु कि पैसा ल्याउनु ?’

कालिकोटका विभिन्न गाउँपालिकाबाट भारत गएका स्थानीय यसपटक कोरोनाको त्रासले रित्तो हात घर फर्किएका छन् । पलाँता गाउँपालिकाका अध्यक्ष लक्ष्मण बमका अनुसार त्यहाँका २ हजार ७ सय घरमध्ये करिब २ हजार घरका एकदेखि तीन जना कमाउन भारत जान्छन् । ‘अधिकांशले भारतमा मजदुरी गरेर जीवन धान्ने गर्छन्,’ उनले भने, ‘तर यसपटक भनेजस्तो कमाइ नहुँदा उनीहरु निराश भएर घर फर्किएका छन् ।’


गरिबी निवारण कोषले केही वर्षअघि सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार कालिकोटका २३ हजार घरधुरीमध्ये आधाजसो घरमूली कमाउन भारत जाने गर्छन् । उनीहरू मौसमी व्यापार, मजदुरी र रोजगारीका लागि दिल्ली, मुम्बई, पटना, नैनीताल, देहरादुनलगायत ठाउँ जान्छन् । यसपटक कोरोना त्रासले बीचमै घरतिर हिँड्नुपरेपछि सोचेअनुसार कमाइ नभएको उनीहरूको भनाइ छ ।


पलाँता–२, बन्जाडाका बिर्ख सेजुवाल रित्तो हात घर फर्किए । उनका तीन बाउछोरा कपडा बेच्न भारत गएका थिए । ‘कोरोना फैलियो भनेपछि कसैले कपडा किन्नै नमान्ने, व्यापार त चौपट भयो,’ उनले भने, ‘ऋणसापट गरेर एकसरो कपडा ल्याएर घर फर्कियौं ।’ भारतमा रहँदा रोगले मर्ने डर लागेको र अहिले भोकले मर्ने डर लागेको उनले बताए ।


बिर्खले भनेझैं मान्छेहरू घर फर्किएपछि गाउँमा खाद्यान्न अभावसमेत देखिन थालेको छ । रास्कोट नगरपालिकाले गरेको अनुगमनमा स्थानीय बजारमा ८० क्विन्टल चामल र १० क्विन्टल दाल मात्र मौज्दात छ । स्थानीय बासिन्दाका घरमा पनि खाद्यान्न पर्याप्त नरहेको नगरप्रमुख काशीचन्द्र बरालले बताए । उनका अनुसार नगरपालिकाका करिब ३ सय परिवारलाई घरको उब्जनीले वर्षमा मुस्किलले तीन महिना खान पुग्छ ।


विपद् व्यवस्थापन समितिका अनुसार चैत १० यता ३ हजार २८ व्यक्ति भारतबाट गाउँ प्रवेश गरेका छन् । तीन जना कतारबाट र एक जना मलेसियाबाट आएको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी युवराज गुरागाईंले बताए । उनका अनुसार विभिन्न पालिकाले भारतबाट मजदुरी गरेर फर्किएकामध्ये १ सय ६७ जनालाई क्वारेन्टाइनमा राखेका छन् ।


विकास कार्यमा लगाइने

पलाँता गाउँपालिकाले भारतबाट फर्केका स्थानीयलाई विकास–निर्माणका काममा लगाउने भएको छ । लकडाउन खुलेपछि गाउँमा खाद्यान्न ढुवानी गर्ने, प्रदेश तथा संघ सरकारका खानेपानी, सिँचाइ योजनामा काम दिने तयारी भइरहेको अध्यक्ष बमले बताए । उनका अनुसार गाउँपालिकामा प्रदेशद्वारा सञ्चालित १० करोड लागतको खिन–धौलागोह बृहत् खानेपानी आयोजना, ४० लाखको दैनिकर सिँचाइ आयोजना र ६ करोड लागतको सडक निर्माण आयोजना छन् । ‘यी आयोजनामा भारतबाट रोजगारी र मजदुरी गुमाएर आएकालाई पहिलो प्राथमिकता दिने गरी योजना बनाएका छौं,’ उनले भने, ‘यसले केही मात्रामा भए पनि राहत दिने विश्वास लिएका छौं ।’


तिलागुफा नगरपालिकाले पनि भारतबाट आएका व्यक्तिलाई कृषि कार्यमा जोड्न योजना बनाएको छ । नगरप्रमुख रतनबहादुर शाहीले व्यावसायिक कृषि गर्न अनुदान दिने र विकास–निर्माण कार्यमा पनि लगाइने बताए । ‘सधैंभरि भारतमा मजदुरी गर्नुपर्छ भन्ने मानसिकतालाई पनि हामीले परिवर्तन गर्न खोजिरहेका छौं,’ उनले भने, ‘लकडाउन खुलेपछि विस्तृत योजना बनाई काम सुरु हुनेछ ।’

प्रकाशित : चैत्र २७, २०७६ १२:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

एपीएफ अस्पतालमा अब कोरोना संक्रमितको मात्रै उपचार हुने, आइसोलेसनमा ७ जना भर्ना

मातृका दाहाल

काठमाडौँ — सरकारले सशस्त्र प्रहरी बल (एपीएफ)को बलम्बुस्थित अस्पताललाई 'कोरोना डेडिकेटेड' अस्पतालका रुपमा तयार गरेको छ ।

राजधानीमा शुक्रराज ट्रोपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालबाट मात्रै हुँदै आएको कोरोना रोगको परीक्षण तथा उपचार अब एपीएफ अस्पतालबाट पनि थालिएको हो ।

एपीएफ अस्पतालमा पहिलो पटक ७ जनालाई आइसोलेसन वार्डमा भर्ना गरेर उपचार थालिएको छ । उपचारमा नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी, नेपाल प्रहरी र सरकारी चिकित्सकहरुको संयुक्त टोली खटिएका छन् । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले एपीएफ अस्पतालमा ७ जनालाई आइसोलेसन वार्डमा राखिएको जनाएको छ ।

चैत ८ गते उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलको अध्यक्षतामा बसेको उच्चस्तरीय समितिले एपीएफ अस्पताललाई कारोना उपचारका लागि ‘डेडिकेटेड’ अस्पताल बनाउने निर्णय गरेको थियो । सोही निर्णयपछि सशस्त्रले अस्पताल परिसरमा रहेका अन्य कार्यालय अन्यत्र सारेको थियो ।

१ सय १० शय्याको अस्पतालमा १० वटा आईसीयू कक्ष निर्माण गरिएको छ । त्यहाँ बेड भर्ना भएर बसेका २८ जना बिरामीलाई छाउनीस्थित सैनिक अस्पतालमा स्थानान्तरण गरिसकिएको छ

प्रकाशित : चैत्र २७, २०७६ १२:१७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×