कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मुख्यमन्त्रीसँग ‘हाम्मा कुडा’

लामा बस्तीमा तारेचुक पेल्ने मेसिनदेखि भाषा–संस्कृति संरक्षणको नीति ल्याउन माग
छपाल लामा

हुम्ला — जनताका कुरा सुन्न गाउँ पुगेका कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीलाई स्थानीय लामा समुदायका अगुवाले सरकारको अनुभूति हुने गरी काम गर्न सुझाव दिएका छन् । उनीहरूले विकास निर्माणका साथै भाषा, संस्कृतिको संरक्षण गर्न सरकारलाई आग्रह गरे ।

मुख्यमन्त्री शाही ‘हाम्मा कुडा, हाम्मा मुख्यमन्त्री’ कार्यक्रमका लागि सिमकोट गाउँपालिका–४, बुरौसे पुगेका थिए । कर्णाली प्रदेश सरकारले १० वटै जिल्लाका स्थानीय र मुख्यमन्त्रीबीच प्रत्यक्ष अन्तरसंवाद गर्ने गरी यो कार्यक्रम तय गरेको छ । मंगलबार आफ्नो घरआँगनमै आइपुगेका मुख्यमन्त्रीसँग स्थानीयले लामा बस्तीको आर्थिकस्तर बृद्धि गर्न सडक निर्माण, प्रत्येक गाउँमा होमस्टे स्थापना, कृषिजन्य सामग्रीको बजारीकरण र रोजगारीको व्यवस्था गर्न माग गरे । ‘संघीय व्यवस्था आयो, हाम्रा दुःख उस्ताका उस्तै छन्,’ स्थानीय अगुवा पदम लामाले भने, ‘सबै सरकार हाम्रा आधारभूत आवश्यकता पूरा गर्न कहिले गम्भीर बन्ने होलान् ?’


बुरौसेको दुध्यदहताललाई पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा विकास गर्न स्थानीय बाक्ली लामाले माग गरिन् । ‘गाउँसम्म सडक निर्माण गरे ताललाई पर्यटकीय गन्तव्य बनाउन सजिलो हुन्थ्यो,’ उनले भनिन्, ‘प्रदेश सरकारले लामा संस्कृति जोगाउने गरी कार्यक्रम सञ्चालन गर्न जरुरी छ ।’ उनले गाउँमै सहज उपचारको व्यवस्थाका लागि पर्याप्त औषधि, उपकरण र स्वास्थ्यकर्मीको व्यवस्था गर्न आग्रह गरिन् ।


बुरौसेमा तारेचुकको खेती हुने भएकाले बजारीकरणमा सहयोग गर्न स्थानीय पेमा लामाको आग्रह थियो । मेसिन नहुँदा चुक पेलेर बजार पुर्‍याउन नसकिएको उनले बताइन् । गाउँलाई तारेचुकको पकेट क्षेत्र घोषणा गरी खेतीदेखि बजारीकरणसम्म प्रदेश सरकारले सहयोग गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ । उनले विकासको पहिलो आधार सडक भएकाले आसपासका गाउँसम्म सडक विस्तार गर्नुपर्ने उनको माग छ ।


स्थानीय अगुवा तारासिंह लामाले परापूर्वकालदेखि लामा समुदायमा चल्दै आएका विभिन्न संस्कृतिको भेषभुषा संरक्षणको माग गरे । लामा संस्कृति, नाच, बाजा, भेषभूषा र रहनसहन संरक्षण गर्न तीनै तहका सरकार गम्भीर बन्नुपर्ने उनको माग थियो । ‘हामीले हाम्रो संस्कृति सबैलाई देखाउने वातावरण बनाइयोस्,’ उनले भने, ‘उनबाट उत्पादन हुने कपडा र पोशाक बजार पुर्‍याउन सरकारले सहयोग गरोस् ।’ उनले गाउँसम्म बिजुली पुर्‍याए आफूहरूले विकासको अनुभूति गर्ने बताए । जनतासँग गरेका बाचा पूरा गर्न पनि उनले मुख्यमन्त्रीको ध्यानाकर्षण गराए ।


जनताको घरदैलोमा पुगी जनताको अवस्था, समस्या र माग बुझ्न हुम्ला आइपुगेको मुख्यमन्त्री शाहीले बताए । ‘बुरौसीबासीको समस्या सुन्न पाउँदा निकै खुसी छु, उहाँहरूका माग क्रमशः सम्बोधन हुनेछन्,’ उनले भने, ‘कर्णालीलाई सुखी र समृद्ध प्रदेश बनाउन प्रदेश सरकार लागिपरेको छ ।’ उनले लामाबस्तीमा पुगेर लामा भेषभुषामै सजिएर स्थानीयका माग सम्बोधन गर्ने प्रतिबद्धता जनाए । सामाजिक विकासमन्त्री दल रावलले बिरामीलाई गुणस्तरीय उपचार प्रदान गर्ने गरी गाउँमा स्वास्थ्यचौकी स्थापना गरिने प्रतिबद्धता जनाए ।


मुख्यमन्त्री शाही अन्तरसंवादमा लामा पोशाकमै सहभागी भएका थिए । लामा गीतमा उनी स्थानीयसँग नाचमा समेत सामेल भएका थिए । प्रकाशित : फाल्गुन १४, २०७६ ०९:०१

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

संसार हेर्ने धोको

वसन्तप्रताप सिंह

बझाङ — बझाङ साइपाल गाउँपालिकाकी दृष्टिविहीन एक किशोरीले उपचार पाउन सकेकी छैनन् । जिल्लाको अन्तिम मानव बस्तीको रुपमा रहेको साइपाल गाउँपालिका–४ धुलीकी पिउली कुमारी रोकाया आर्थिक अभावमा उपचारबाट वञ्चित भएकी हुन् ।

दुई वर्षको उमेरमा आँखाको ज्योति गुमाएकी उनी अहिले १४ वर्षकी भइन् । झाडापखालाबाट सिकिस्त भएकी उनले दुई महिनापछि तंग्रिँदा आँखाको ज्योति गुमाएको बुबा गंगारामले बताए । ‘हामीले त अब बाँच्दिन भनेर माया मारिसकेका थियौं,’ उनले भने ‘बाँच्न त बाँची, तर आँखा देख्न नसक्ने भई ।’
छोरीले दृष्टि गुमाएपछि गंगारामले थुप्रै पटक स्थानीय वैद्य र धामी झाक्रीकहाँ पुर्‍याएर उपचारको प्रयास नगरेका पनि होइनन् । ‘भएको जग्गा जमिनसमेत बेचबिखन गरेर मन्दिरमा बोका चढाएँ । जति गर्दा पनि निको भएन,’ उनले भने । अत्यन्तै कमजोर आर्थिक अवस्था भएका र निरक्षर रोकाया परिवारले छोरीको सुविधायुक्त अस्पतालमा उपचार गराउन सकेनन् । पीउलीले १४ बर्षसम्म अन्धकारमा जिन्दगी बिताउनु पर्‍यो । गाँउका जान्नेसुन्ने र स्थानीय स्वास्थ्यकर्मीहरूले सुविधायुक्त अस्पतालमा उपचार गरे उनको आँखाको ज्योति फर्कने सल्लाह त दिन्थे, तर गंगारामसँग उपचार गराउन खर्च जुटाउने उपाय थिएन ।

गत वर्ष गाउँपालिकाले २५ हजार सहयोग गरेको थियो । त्यसैमा केही रकम ऋण खोजेर उनले छोरीलाई गेटा आँखा अस्पताल पुर्‍याए । २०७५ पुसमा उनको दुवै आँखाको शल्यक्रिया पनि भयो । तर चिकित्सकले उनलाई निरन्तर दुई वर्षसम्म महिनाको एक पटक अस्पतालमा आएर फलोअप उपचार गरेपछि मात्र दृष्टि फर्कने बताए ।

बझाङको साइपालदेखि धनगढी आउन जान ५० हजार जति खर्च लाग्ने भएकाले गंगारामलाई त्यो सम्भव भएन । केही महिनासम्म धनगढी गएर जँचाए । तर डाक्टरले भनेअनुसार निरन्तर गर्न नसकेर बीचैमा छोडेका छन् । ‘दुई तीन महिनासम्म गाउँले दाजुभाईले चन्दा उठाएर पैसा जुटाएर दिए । तर लामो समयसम्म चलेन ।

‘अहिले अँध्यारो र उज्यालो छुट्याउन सक्ने त भएकी छे,’ गंगारामले भने, ‘सधैं धनगढी जान पैसा भएन । गाउँमा कसैले ऋण पत्याउन सक्ने मेरो हैसियत पनि छैन । त्यसैले उपचार छोडेको हुँ,’ खर्च अभावका कारण उपचार रोकिएको भए पनि छोरीले गर्ने प्रश्नले बेचैन हुने गरेको उनले बताए । ‘बुवा आमाको अनुहार कस्तो छ ? रातो कस्तो हुन्छ ? गाडी कस्तो हुन्छ ? भनेर सोधी राख्छे,’ उनले भावुक हुँदै भने, ‘यसलाई संसार हेर्ने रहर छ । गरिबीले मैले बाबु हुनुको कर्तव्य पूरा गर्न सकेको छैन । कोही किन्ने मान्छे भेटिए मेरै किड्नी बेचेर पनि यसको उपचार गर्ने थिएँ ।’ उपचार सम्भव भए पनि खर्च व्यहोर्न नसकेकाले मनकारीहरू समक्ष उनले सहयोगको लागि अनुरोध गरे ।

प्रकाशित : फाल्गुन १४, २०७६ ०८:५७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×