पलातामा आफ्नै यातायात

तुलाराम पाण्डे

(कालीकोट) — पलाता गाउँपालिकाले आफ्नै यातायात सञ्चालनमा ल्याएको छ । एक करोड रुपैयाँमा चार यात्रुबाहक जिप खरिद गरेर बिहीबारदेखि सेवा सुरु गरेको हो । 

‘साझा यातायात’ नाम दिइएका चार गाडीमध्ये दुई कर्णालीपारि कर्णाली करिडोरको घाटपारीचौरबाट जीते बजारसम्म सञ्चालन गरिनेछ । कर्णाली नदी तारेर पारि पुर्‍याइएका दुई गाडी थिर्पूदेखि धौलागोहको राडुनेटासम्म सञ्चालन हुने गाउँपालिका अध्यक्ष लक्षमण बमले बताए । उनका अनुसार कर्णाली राजमार्ग हुँदै ल्याइएका गाडी नेपाली सेनाले बनाएको फेरीमा तारेर चौर पुर्‍याइएको थियो । त्यहाँबाट नदी तार्ने फेरी र पुल नहुँदा स्थानीयले डिजेल र पेट्रोल राख्ने ड्रमलाई ग्याबिन तारले बाँधेर त्यसमाथि काठका फल्याक, प्लाइउड र काठका कडीले बाँधेर अस्थायी फेरी बनाएका थिए ।


अध्यक्ष बमले गाडी पारी लैजान हेलिकप्टर खोजे पनि उपलब्ध हुन नसकेपछि स्थानीय प्रविधिको प्रयोग गरेर नदी तारिएको जानकारी दिए । गाउँपालिकाले गाडी कर्णाली तारेपछि २ हजार बढी स्थानीयबासी नदी किनारमा पुगेका थिए । बर्षौपछि घर नजिकैबाट गाडी चढ्ने धोका पूरा भएपछि स्थानीयले जिपलाई फूलमालाले स्वागत गरे ।


३ घण्टा ओरालो झरेर नदी किनार पुगेका पलाता–७, पारौटीका ७५ वर्षीय बीज विष्टले जीवनमा पहिलोपल्ट गाडी देखेको बताए । ‘मर्नुअघि गाडी हेर्ने धोको थियो, पूरा भयो,’ उनले भने, ‘गाउँमा गाडीसँगै विकास भित्रियो ।’ थिर्पू झरेकी धौलागोह–२, लार्फकी बिउरी विश्वकर्माले गाडी आउँदा सपनाजस्तै लागेको बताइन् । ‘सपनाजस्तो लाग्याको छ,’ स्थानीय लवजमा उनले भनिन्,‘ हाम्मो पालामा गाडी पुल्गान् सुच्याकै छियौंन (थिएनौं) ।’


गाउँपालिकामा एक वर्षअघि झोलुंगे पुलबाट मोटरसाइकल थिर्पूसम्म ल्याइए पनि यात्रुबाहक गाडी पुगेको पहिलोपटक हो । गाडी पुगेको खुसीयालीमा स्थानीयले नदीको किनारामै बाजागाजासहित नाचगान गरे । गाडीलाई स्वागत गर्न आएका स्थानीयले सरस्वती माविमा बिहीबार दिनभर उत्सवका रुपमा रमाइलो गरेको निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत राजबहादुर बमले बताए ।


यसरी तारियो कर्णालीमा जिप

गाउँपालिकाले खरिद गरेका गाडी कर्णाली नदी तार्न हेलिकप्टर वा नदीमा फेरी नभएर असम्भवजस्तै थियो । अध्यक्ष बमले हेलिकप्टर कम्पनीसँग समन्वय गर्दा पनि उपलब्ध हुनसक्ने अवस्था देखिएन ।


स्थानीयले नयाँ जुक्ति लगाएर गाडी नदी तार्ने योजना बनाए । माघ २९ गते रातभर लगाएर पलातमा डुंगा तयार पारे । फागुन १ गते बिहान पहिलोपटक गाडी त्यसैमा चढाइयो । गाडी चढ्ने क्रममा प्लाइउड भाँचिएर गाडी झण्डै नदीमा खसेन । ३० वटा ड्रममाथि बलियो काठ बाँधेर काठको फेरी तयार गरिएको थियो । काठको फेरी तयार भएपछि ५० युवा माथि चडेर नदीमा गए । नडुबेपछि त्यसैमा गाडी तारिएको हो । डोरीले तान्दै गाडी नदीपारि पुर्‍याइएपछि स्थानीयले पञ्चेबाजाले स्वागत गरे । ‘गेजमा लामो डोरी बाँधेर नदीको दुवैतर्फ युवालाई परिचालन गरियो,’ अध्यक्ष बमले भने, ‘युवाको अथक प्रयासले गाडी नदीपारि पुर्‍याउन सफल भइयो ।’ गाउँपालिकाले बेल्कढुंगा–मोहर–पुलाहादेखि राडुनेटासम्म २२ किलोमिटर सडकको ट्रयाक खोलेपछि स्थानीयको सडक सपना पूरा भएको हो ।


पलाता गाउँपालिकाले खरिद गरेको जिप कर्णाली नदीमा ड्रमको सहायताले तारिँदै ।फाइल तस्बिर : कान्तिपुर प्रकाशित : फाल्गुन ४, २०७६ ०९:४५

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

सोलारले उज्यालियो नरहरिनाथ

गाउँपालिकाले ४२ सय घरपरिवारलाई अनुदानमा सोलार उपलब्ध गराइसकेको छ । त्यसबाट पाँचवटासम्म बत्ती बाल्न पुग्छ । स्थानीय बासिन्दाले अब गाउँमै बसेर मोबाइल, रेडियो र टिभी चलाउन पाएका छन् ।
तुलाराम पाण्डे

(कोटवाडा, कालिकोट) — नरहरिनाथ–४ रुप्सा अदेलाका विष्णा सहकारीको घरमा सोलार जडान गरिएको दुई साता पुग्यो । ५० वाट क्षमताको सोलार ल्याएपछि उनले बाख्रा बेचेर जुटाएको रकमले गत साता रंगीन टेलिभिजन पनि जडान गरेकी छिन् । पाँचवटा बत्ती बल्नुका साथै मोबाइल चलाउन, रेडियो सुन्न र चर्को घाम लागेका दिन टिभी पनि हेर्न मिल्ने भएपछि परिवार दंग छ । उनका छिमेकी ७१ वर्षीय धनबहादुर सहकारीको घर पनि सातायता यसै गरी उज्यालिएको छ । 

कर्णाली राजमार्गबाट एक दिन हिँडेर पुगिने रुप्सालगायत गाउँ अहिले सोलारले झिलिमिली बनेका छन् । गाउँपालिकाले लालु, माल्कोट, रुप्सा, कुमालगाउँ र कोटवाडाका ४ हजार २ सय घरधुरीमा सोलार वितरण गरेको हो । वर्षौंदेखि सल्लाको दियालो र टुकीको भरमा रहेका विपन्न नागरिकले अनुदानमा सोलार पाएपछि घर मात्र होइन, मन पनि उज्यालिएको सहकारीले बताए । ‘हुने–खानेका घरमा त सोलारको उज्यालो थियो,’ चौथीकोटकी उज्जली दमाईले भनिन्, ‘यसपालि हामी गरिबले पनि सोलार बत्ती बाल्न पायौं ।’ उनले सोलार जोडेपछि रातको समयमा पनि सिलाइकटाइको काम गर्न सहज भएको सुनाइन् ।

उज्यालो गाउँपालिका बनाउन नरहरिनाथले गत वर्षदेखि विशेष अभियान सुरु गरेको थियो । यो वर्ष पनि गाउँपालिकाले अनुदानमा सोलार वितरण गरिरहेको छ ।

विद्युत् सुविधा पुग्न वर्षौं लाग्ने भएपछि सबै विपन्न घरपरिवारलाई अनुदानमा सोलार वितरण गरिएको गाउँपालिका अध्यक्ष धीरबहादुर विष्टले बताए । उनका अनुसार एक महिनाभित्रै औपचारिक कार्यक्रममार्फत उज्यालो गाउँपालिका घोषणा गर्ने तयारी छ । दुई साताअघि सम्पन्न गाउँसभाले नरहरिनाथलाई उज्यालो गाउँपालिका घोषणा गर्ने नीतिगत निर्णयसमेत पारित गरिसकेको छ । आर्थिक विपन्नताले अँध्यारोमा बसिरहेका घरपरिवार पहिचान गरी अनुदानमा सोलार वितरण गरिएको अध्यक्ष विष्टले जानकारी दिए । ‘घरघरमा सोलार वितरण गरेर उज्यालो गाउँबस्ती बनाइरहेका छौं,’ उनले भने, ‘दीर्घर्कालीन रूपमा गाउँ उज्यालो बनाउन धाचुखोला र उच्छवखोलामा विद्युत् उत्पादन गर्ने योजना छ ।’ रहगाडमा पावरहाउस स्थापना गर्ने गरी ४ सय ३६ किलोवाट क्षमताको धाचुखोला साना जलविद्युत् योजना निर्माण भइरहेको उनले जानकारी दिए ।

नरहरिनाथ गाउँपालिका कालिकोटको सबैभन्दा बढी द्वन्द्वप्रभावित क्षेत्र हो । गाउँपालिकामा दलित समुदायको बाहुल्य छ । साबिकका लालु, माल्कोट, कुमालगाउँ, कोटवाडा र रुप्सा गाविस मिलेर बनेको नरहरिनाथ जिल्लाकै सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको पालिका पनि हो । ४ हजार २ सय घरधुरीमा २४ हजार जनसंख्या बसोबास गर्ने नरहरिनाथका सबै घरमा सोलार जडान गरेर जिल्लाकै पहिलो उज्यालो स्थानीय तह बनाउन लागिएको वडा नं. ५ का अध्यक्ष गगनबहादुर फडेराले बताए । उनका अनुसार अति विपन्न, एकल महिला र सहिद परिवार पहिचान गरी गत वर्ष १ सय ६४ घरधुरीमा सोलार वितरण गरिएको थियो । बाँकी घरधुरीलाई यस वर्ष वैकल्पिक ऊर्जा प्रवर्द्धन केन्द्रको सहकार्यमा सोलार वितरण गरिएको उनले जानकारी दिए । केन्द्रले ५० वाटको सोलार सिस्टम प्रतिधरधुरी १० हजार रुपैयाँ अनुदानमा वितरण गरेको थियो जसमा ४ हजार रुपैयाँ घरधनीले बेहोरेका थिए ।

विपन्न परिवारका लागि आवश्यक रकम जुटाउन यस वर्ष ४२ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । गाउँपालिकाका अनुसार विपन्न समुदायका लागि यस वर्ष २ हजार ५ सय थान सोलार सदरमुकाम मान्म पुगिसकेको छ । ५० वाटको सोलारमार्फत ५ वटा बत्ती बाल्न सकिन्छ । यसबाट टेलिभिजन हेर्न, रेडियो सुन्न र मोबाइल चार्ज गर्नसमेत सकिने लालुका रमेश विष्टले बताए । उनले गत मंगलबार लालुमा एक हजार थान सोलार वितरण भइसकेको जानकारी दिए ।

प्रकाशित : माघ २६, २०७६ १०:०४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×