तुलाराम पाण्डे

तुलाराम पाण्डेका लेखहरु :

संक्रमण बढ्यो, सतर्कता छैन

गत वर्ष वैशाख मध्यतिर पहिलो कोरोना संक्रमित भेटिएको कालीकोटमा यो वर्ष भने अवस्था भिन्न छ । पछिल्लो एक सातामा जिल्लामा १८ जनामा संक्रमण पुष्टि भइसकेको छ ।

९२ प्रतिशत बालविवाह आफैं मिलेर

खाँडाचक्र नगरपालिका–२ धैनेडीकी १४ वर्षीया बालिकाले ३ वर्षअघि पञ्चदेवका एक युवासँग विवाह गरिन् । एक वर्षअघि छोरी जन्माएकी उनी अहिले श्रीमान्ले अर्की ल्याएको भन्दै न्याय खोजिरहेकी छन् ।

फर्कियो आँखाको ज्योति

पलाता–७ पारौटीका ८२ वर्षीय चक्र खत्रीले आँखा देख्न छाडेको ७ वर्षपछि आँखाको ज्योति पाएका छन् । नातिको सहारामा मान्म पुगेका उनी मोतीबिन्दुको शल्यक्रिया गरेपछि लौरो टेक्दै घर फर्किए । सान्नीत्रिवेणी–९ की ९३ वर्षीया गोमा केसीले पनि ३ वर्षपछि फेरि संसार देख्न पाएकी छन् ।

अपांगता भएकालाई घरमै शिक्षा

घरको आँगन कट्न नसक्ने तिलागुफा–८ ओखरभित्ताका १७ वर्षीय शंकर न्यौपानेले अहिले घरमै पढ्ने सुविधा पाएका छन् । ५ वर्षको उमेरमा खुट्टा पोलिएर अपांगता भएका उनले पहिलोपटक घरमै अक्षर चिन्ने र लेख्ने मौका पाएका हुन् ।

बेलिब्रिज चार वर्षदेखि अलपत्र

कर्णाली राजमार्गअन्तर्गत सुर्खेत–जुम्ला सडकस्थित तिला नदीमाथिको पान्तडी बेलिब्रिज चार वर्षदेखि अलपत्र छ । पुल निर्माणका लागि चार वर्षअघि ठेक्का भए पनि स्टिलपार्टमा समस्या आउँदा पुल निर्माणको काम रोकिएको हो ।

गाउँमा भिडियो एक्स–रे सुविधाले महिला खुसी

तीन वर्षअघि पहिलो बच्चा जन्माउने क्रममा जटिलता आएपछि खाँडाचक्र–५ दाहाँकी भावना शाहीलाई सुर्खेत लगिएको थियो । त्यसबेला अस्पतालको खर्चका लागि ४० हजार रुपैयाँ ऋण लिनुपरेको थियो । करिब एक महिनाको सुर्खेत बसाइपछि आमाबच्चा दुवै सकुशल घर फर्किए ।

कर्णाली नदीमा डिजाइनविपरीत पुल

कर्णाली करिडोरअन्तर्गतको खुलालुस्थित कर्णाली नदीमा डिजाइन स्टिमेटविपरीत पुल निर्माण थालिएको छ । नदीमा ‘ग्याबोनाइज’ (जिंक कोटेड) नगरेरै पुल निर्माण हुन थालेको हो । ‘ग्याबोनाइज’ नहुँदा फलामे पातमा छिटो खिया लाग्ने र पुल टिकाउ नहुने भन्दै स्थानीयले विरोध गरिरहेका छन् ।

सरकार-चन्द समूह सहमतिपछि कालीकोटवासी भन्छन्- ‘शान्तिको आशा पलायो’

नेत्रविक्रम चन्द समूह र सरकारबीच भएको तीनबुँदे सहमतिपछि कालीकोटवासी खुसी भएका छन् । १० वर्षे द्वन्द्वका क्रममा कालीकोटका मात्रै करिब ६ सय बासिन्दाले ज्यान गुमाएका थिए । पुनः चन्द समूहले हिंसात्मक गतिविधि सञ्चालन गर्न थालेपछि कालीकोटवासी त्रसित बनेका थिए ।

कर्णाली करिडोरले बढायो चहलपहल

कालीकोटको रास्कोट–६ शान्तिघाटका ७८ वर्षीय अज फर्सालको दैनिकी अहिले फेरिएको छ । ५ वर्षअघिसम्म तरकारी बेच्न झन्डै ३ घण्टा हिँडेर जिते र लालीघाट पुग्ने उनी अचेल घरबाटै तरकारी बिक्री गर्छन् । उनको बारीको तरकारी गाडीबाट पचालझरनाको जारकोट, भुराबगर, पलाताको बाख्रेबजारलगायत ठाउँ पुग्छ ।

कर्णालीमा कुपोषण भयावह

खाँडाचक्र नगरपालिका–५, राताडाबका जुम्ल्याहा बालिका झाडापखालाले बिरामी भएपछि एक साताअघि दाहाँ स्वास्थ्यचौकी पुर्‍याइयो । उनीहरूमा कडा कुपोषण देखिएपछि स्वास्थ्यचौकीले जिल्ला अस्पताल रेफर गर्‍यो । दुई दिनअघि मात्र कुपोषणग्रस्त खाँडाचक्र–२ की १० महिने बालिकालाई पनि अस्पतालमा भर्ना गरिएको छ ।