पलातामा आफ्नै यातायात

तुलाराम पाण्डे

(कालीकोट) — पलाता गाउँपालिकाले आफ्नै यातायात सञ्चालनमा ल्याएको छ । एक करोड रुपैयाँमा चार यात्रुबाहक जिप खरिद गरेर बिहीबारदेखि सेवा सुरु गरेको हो । 

‘साझा यातायात’ नाम दिइएका चार गाडीमध्ये दुई कर्णालीपारि कर्णाली करिडोरको घाटपारीचौरबाट जीते बजारसम्म सञ्चालन गरिनेछ । कर्णाली नदी तारेर पारि पुर्‍याइएका दुई गाडी थिर्पूदेखि धौलागोहको राडुनेटासम्म सञ्चालन हुने गाउँपालिका अध्यक्ष लक्षमण बमले बताए । उनका अनुसार कर्णाली राजमार्ग हुँदै ल्याइएका गाडी नेपाली सेनाले बनाएको फेरीमा तारेर चौर पुर्‍याइएको थियो । त्यहाँबाट नदी तार्ने फेरी र पुल नहुँदा स्थानीयले डिजेल र पेट्रोल राख्ने ड्रमलाई ग्याबिन तारले बाँधेर त्यसमाथि काठका फल्याक, प्लाइउड र काठका कडीले बाँधेर अस्थायी फेरी बनाएका थिए ।


अध्यक्ष बमले गाडी पारी लैजान हेलिकप्टर खोजे पनि उपलब्ध हुन नसकेपछि स्थानीय प्रविधिको प्रयोग गरेर नदी तारिएको जानकारी दिए । गाउँपालिकाले गाडी कर्णाली तारेपछि २ हजार बढी स्थानीयबासी नदी किनारमा पुगेका थिए । बर्षौपछि घर नजिकैबाट गाडी चढ्ने धोका पूरा भएपछि स्थानीयले जिपलाई फूलमालाले स्वागत गरे ।


३ घण्टा ओरालो झरेर नदी किनार पुगेका पलाता–७, पारौटीका ७५ वर्षीय बीज विष्टले जीवनमा पहिलोपल्ट गाडी देखेको बताए । ‘मर्नुअघि गाडी हेर्ने धोको थियो, पूरा भयो,’ उनले भने, ‘गाउँमा गाडीसँगै विकास भित्रियो ।’ थिर्पू झरेकी धौलागोह–२, लार्फकी बिउरी विश्वकर्माले गाडी आउँदा सपनाजस्तै लागेको बताइन् । ‘सपनाजस्तो लाग्याको छ,’ स्थानीय लवजमा उनले भनिन्,‘ हाम्मो पालामा गाडी पुल्गान् सुच्याकै छियौंन (थिएनौं) ।’


गाउँपालिकामा एक वर्षअघि झोलुंगे पुलबाट मोटरसाइकल थिर्पूसम्म ल्याइए पनि यात्रुबाहक गाडी पुगेको पहिलोपटक हो । गाडी पुगेको खुसीयालीमा स्थानीयले नदीको किनारामै बाजागाजासहित नाचगान गरे । गाडीलाई स्वागत गर्न आएका स्थानीयले सरस्वती माविमा बिहीबार दिनभर उत्सवका रुपमा रमाइलो गरेको निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत राजबहादुर बमले बताए ।


यसरी तारियो कर्णालीमा जिप

गाउँपालिकाले खरिद गरेका गाडी कर्णाली नदी तार्न हेलिकप्टर वा नदीमा फेरी नभएर असम्भवजस्तै थियो । अध्यक्ष बमले हेलिकप्टर कम्पनीसँग समन्वय गर्दा पनि उपलब्ध हुनसक्ने अवस्था देखिएन ।


स्थानीयले नयाँ जुक्ति लगाएर गाडी नदी तार्ने योजना बनाए । माघ २९ गते रातभर लगाएर पलातमा डुंगा तयार पारे । फागुन १ गते बिहान पहिलोपटक गाडी त्यसैमा चढाइयो । गाडी चढ्ने क्रममा प्लाइउड भाँचिएर गाडी झण्डै नदीमा खसेन । ३० वटा ड्रममाथि बलियो काठ बाँधेर काठको फेरी तयार गरिएको थियो । काठको फेरी तयार भएपछि ५० युवा माथि चडेर नदीमा गए । नडुबेपछि त्यसैमा गाडी तारिएको हो । डोरीले तान्दै गाडी नदीपारि पुर्‍याइएपछि स्थानीयले पञ्चेबाजाले स्वागत गरे । ‘गेजमा लामो डोरी बाँधेर नदीको दुवैतर्फ युवालाई परिचालन गरियो,’ अध्यक्ष बमले भने, ‘युवाको अथक प्रयासले गाडी नदीपारि पुर्‍याउन सफल भइयो ।’ गाउँपालिकाले बेल्कढुंगा–मोहर–पुलाहादेखि राडुनेटासम्म २२ किलोमिटर सडकको ट्रयाक खोलेपछि स्थानीयको सडक सपना पूरा भएको हो ।


पलाता गाउँपालिकाले खरिद गरेको जिप कर्णाली नदीमा ड्रमको सहायताले तारिँदै ।फाइल तस्बिर : कान्तिपुर प्रकाशित : फाल्गुन ४, २०७६ ०९:४५

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

प्रदेश सरकारका दुई वर्ष : मुख्य मुद्दा नटुंगिँदा उपलब्धि ओझेल

नाम र राजधानी टुंगो नलगाए पनि विकास र समृद्धिका आधार तयार पारेको सरकारले कृषिमा व्यवसायीकरण, रोजगार प्रवर्द्धनलाई जोड दिएको छ
घनश्याम गौतम

(रूपन्देही) — प्रदेश सरकार गठन भएको शनिबार दुई वर्ष पुरा भएको छ । शून्यबाट काम सुरु गरेको सरकारले मुख्य मुद्दा नाम र स्थायी राजधानी टुंगो लगाउन नसके पनि विकास र समृृद्धिका आधार तयार भने गरेको छ । अति आवश्यक कानुन निर्माण गरेर विकासको गतिमा अघि बढ्न थालेको संकेत देखिँदैछ । तर, सरकार विवादको भुमरीबाट उम्कन सकेको छैन । पहिलो वर्ष सवारी खरिद प्रकरण र दोस्रो वर्ष कृषि अनुदानको अनियमितताले सरकार सुशासनको पाटोमा चुकेको हो ।

सरकारले प्रदेशको भौगोलिक अवस्थाको विश्लेषण गर्दै कृषि, उद्योग र पर्यटनलाई प्राथमिकतामा राखेको छ । प्राथमिकताका योजना कार्यान्वयन गर्न प्रोफाइल तयार गरेर काम गर्दै छ । प्रादेशिक योजना आयोगबाट पाँचवर्षे आवधिक योजना तयार भई त्यसैअनुसार विकासका योजना र काम अघि बढ्दै छन् । प्रदेश विकास परिषद्ले प्रदेशको आवश्यकता पहिचान गरेर योजना छनोटमा सहयोग गर्दै आएको छ । सरकारको योजना कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पर्ने कानुन तयार भएका छन् । अहिलेसम्म ४८ कानुन तयार भएका छन् । तिनका ऐन र नियमावली बन्दैछन् ।

समग्रमा प्रदेश सरकार विकासको गतिमा अघि बढ्न थालेको सरकारका प्रवक्ता एवं भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री बैजनाथ चौधरीले बताए । ‘सरकार जनताले महसुस गर्ने गरी अघि बढेको छ,’ उनले भने, ‘अहिले धमाधम बजेट र योजना कार्यान्वयन हुन थालेका छन् ।’ उनका अनुसार सरकारले दुई वर्षको अवधिमा प्रदेशमा १ सय २० किलोमिटर नयाँ ट्र्याक, २ सय ५८ किलोमिटर ग्राभेल, २ सय ६९ किलोमिटर कालोपत्रे र ७१ किलोमिटर कालोपत्रेका लागि तयारी अवस्थामा राखेको जनाएको छ । त्यस्तै १७ सय ९४ हेक्टर क्षेत्रफलमा सिँचाइ सुविधा, १० जलविद्युत् आयोजनाको सम्भाव्यता अध्ययन, १ हजार ७८ घरधुरीमा सौर्य ऊर्जा, जनता आवास कार्यक्रमअन्तर्गत १८ सय २६ घर निर्माण गरेर हस्तान्तरण गरिएको छ । सडक, खानेपानी, सिँचाइलगायत दुई सय बढी योजना ठेक्का लागेर तीव्र कामको चरणमा छन् ।

सरकारले भौतिक पूर्वाधार र मानवीय पुँजीको विकासका लागि सामाजिक न्यायमा आधारित सन्तुलित विकास गरी गुणस्तरीय जीवन र दिगो विकासका लक्ष्य हासिल गर्ने विषयलाई प्राथमिकतामा राखेको छ । प्रदेश सरकारका नीति तथा कार्यक्रमलाई आधार बनाएर सरकारले लिएको ‘समृद्ध प्रदेश, खुसी जनता’को लक्ष्य पहिल्याउने गरी काम भइरहेको प्रदेश योजना आयोगका उपाध्यक्ष डा. ईश्वर गौतमले बताए । ‘जनताका आवश्यकताअनुसार विकासको आकांक्षा पूरा गर्ने बाटोमा सरकार अघि बढेको छ,’ उनले भने, ‘धेरै योजना कार्यान्वयनमा र सम्पन्नको चरणमा रहेकाले छिट्टै त्यसको अनुभूति जनताले गर्नेछन् ।’

सरकारले कृषि क्षेत्रमा उर्वरभूमिको व्यावसायीकरण, कृषिमा यान्त्रीकरण, कृषिकर्मी रोजगार प्रवर्द्धन, स्मार्ट कृषिगाउँलगायत कार्यक्रम सञ्चालन गरेको छ । कृषिमा अभियानमुखी मिसन कार्यक्रम, नवीनतम तथा उच्च मूल्यका बालीको खेती विस्तार, पशुपंक्षी, मत्स्य र जडीबुटी विकास तथा प्रवर्द्धनका कार्यक्रम पनि छन् । स्मार्ट कृषिगाउँ कार्यक्रमलाई मन्त्रालयको गौरवको आयोजनाका रूपमा ५२ गाउँमा कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको छ । यस वर्ष थप २४ स्थानमा यो कार्यक्रम विस्तार हुने भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयका प्रवक्ता विनोद घिमिरेले बताए । स्थानीय तहसँगको सहकार्यमा ७ करोड पुँजी परिचालन र १३ करोड ५६ लाख अनुदान सहयोगमा ७८ स्थानीय तहमा कृषितर्फ ५७ र पशुपक्षीतर्फ ४४ गरी १ सय १ आयोजना सम्पन्न भएका छन् ।

सरकारले प्रदेशका महत्त्वपूर्ण गन्तव्य प्यूठानको स्वर्गद्वारी, अर्घाखाँचीको सुपा देउराली, गुल्मीको रिडी र रेसुंगा, रोल्पाको जलजला र थबाङ, पाल्पाको रानीमहल, दाङको धारापानी र रिहार, बाँकेको बागेश्वरी र बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जलाई प्राथमिकतामा राखेर प्रवर्द्धनका काम गरिरहेको छ । पाल्पा, रूपन्देही र दाङमा सांस्कृतिक संग्रहालय तथा दङ्गीशरणमा थारू संग्रहालय निर्माण र बाँकेमा मानसरोवरको प्रतीकात्मक स्वरूप निर्माणको काम सुरु भएको छ । प्रदेशका सबै स्थानीय तहमा एक उद्योग ग्राम स्थापना गर्ने गरी सम्भाव्यता अध्ययन सुरु भएको छ ।

भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालयका प्रवक्ता भीमार्जुन पाण्डेले सरकारले सडक पूर्वाधारलाई प्राथमिकतामा राखेर स्थानीय तहदेखि केन्द्र जोड्ने पहुँच मार्ग निर्माणको काम अघि बढाएको बताए । यस वर्ष रूपन्देहीको मर्चवारीमाई थान पहुँचमार्ग, पाल्पाको श्रीनगर र रानीमहल पहुँचमार्ग, अर्घाखाँचीको पाणिनि पर्यटनस्थल पहुँचमार्गसहित अन्य जिल्लाका १४ पर्यटकीयस्थलमा पहुँचमार्ग निर्माणको काम भइरहेको छ । ‘प्रदेशमा २१ सडक र पुल निर्माणाधीन अवस्थामा छन्,’ उनले भने, ‘चालु आवमा ३० सडक र पुल निर्माणको काम टेन्डर प्रक्रियामा छ ।’

सरकारले गत वर्षको तुलनामा चालु वर्षमा बजेट खर्च प्रतिशत बढाउने संकेत देखिएको छ । गत वर्ष पुस मसान्तसम्म कुल बजेटमध्ये ७ दशमलव ९७ प्रतिशत मात्रै खर्च गरेको थियो । चालु वर्षको त्यही अवधिमा विनियोजित ३६ अर्ब ४१ करोड ६८ लाख रुपैयाँमध्ये १८ दशमलव ६४ प्रतिशत खर्च गरेको आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयका प्रवक्ता जनार्दन पौडेलले बताए । माघ मसान्तसम्ममा २२ प्रतिशत बजेट खर्च भएको मन्त्रालयले जनाएको छ । यस वर्ष चालुतर्फ विनियोजित १७ अर्ब ८४ करोडमध्ये ४ अर्ब ७ करोड, पुँजीगततर्फको १८ अर्ब ५७ करोडमध्ये ४ अर्ब १९ करोड ५८ लाख रुपैयाँ खर्च भएको छ ।

असन्तुष्ट प्रतिपक्ष
सरकारका कामप्रति प्रतिपक्ष भने पूर्ण असन्तुष्ट देखिएको छ । पहिलो वर्ष नै टुंग्याउनु पर्ने नाम र स्थायी राजधानी टुंगो लगाउनेदेखि प्रतिफल दिने कुनै काम गर्न नसकेको कांग्रेसको आरोप छ । कांग्रेस प्रदेश सभा सदस्य फकरुद्दिन खानले सरकार आभास र अनुभूति दिन चुकेको बताए । ‘न नाम र स्थायी राजधानी दियो, न सरकारको गति, आकार र स्पिड नै बढेको छ,’ उनले भने, ‘केही थान बजेट खर्च गर्दैमा विकास मान्न सकिँदैन, किनकि हिजो तत्कालीन जिविसले पनि बजेट खर्च गर्ने गरेका थिए ।’

सरकार हरेक वर्ष अनियमितताका घटनामा विवादित बन्ने गरेको छ । पहुँचवालाका नाममा अनुदानदेखि अन्य रकम र सुविधा पुगेका छन् । जनता विकास माग्न कागजपत्र बोकेर काठमाडौं धाउनुपर्ने अवस्थासमेत अन्त्य हुन नसकेको खानले बताए । मुख्यमन्त्री आफैं पनि त्यो अधिकार स्थापित गराउनबाट चुक्दा अखण्ड नेपालभित्रको स्वायत्त र अधिकारसम्पन्न प्रदेश बन्न नसकेको उनको दाबी छ ।

९० जना सम्मानित
रूपन्देही (कास)– प्रदेश ५ सरकारको दोस्रो स्थापना दिवस पारेर शनिबार यहाँ झाँकीसहितको र्‍याली निकालिएको थियो । बुटवल बहुमुखी क्याम्पसमा आयोजित दिवस समारोहमा मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले सरकार समृद्धिको बाटोमा अघि बढेको बताए । ‘सानो संरचनाबाट बजेट पूर्ण खर्च गर्ने अवस्थामा आइपुगेका छौं,’ उनले भने, ‘त्यसले नागरिकको विकास र समृद्धिको आकांक्षालाई पूरा गर्दै छ ।’ दिवसमा विभिन्न क्षेत्रमा योगदान पुर्‍याउने ३५ जनालाई प्रदेश पदकबाट सम्मान गरिएको छ ।

दक्षिण एसियाली खेलकुद प्रतियोगितामा प्रदेश ५ बाट सहभागी भएर स्वर्ण, रजत र कांस्य पदक जित्ने ४४ खेलाडी, प्रदेश स्थापना दिवसको अवसरमा आयोजना गरिएको खुला कविता वाचन प्रतियोगिताका विजेता ६ जना, मुख्यमन्त्री कार्यालयले आयोजना गरेको १६ दिने लैंगिक हिंसाविरुद्धको कार्यक्रमअन्तर्गत निबन्ध प्रतियोगिताका विजेता ५ जना र बुटवल उपमहानगरपालिकाले विभिन्न क्षेत्रमा उत्कृष्ट काम गर्ने व्यक्ति र संस्था गरी ५ जनालाई पुरस्कृत एवं सम्मान गरिएको आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयका अधिकृत देवीराम पाठकले बताए ।

प्रकाशित : फाल्गुन ४, २०७६ ०९:४२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×