प्राविधिक शिक्षाले गाउँमै रोजगारी- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार

प्राविधिक शिक्षाले गाउँमै रोजगारी

प्रताप विष्ट

हेटौंडा — एसएलसीमा अनुत्तीर्ण हुँदा मकवानपुरगढी गाउँपालिका–५ की मनमाया थिङमा पीडा मात्रै थिएन, अब के गर्ने भन्नेमा अन्योल पनि थियो । तर उक्त पीडालाई अहिले उनले बिर्सिसकेकी छन् । कारण जेटीएको पढाइ सकाएर उनी जागिर गर्दै छिन् ।

२०६९ मा हेटौंडा उपमहानगरपालिका–१६ हटिया चिसापानीस्थित जनप्रिय माविमा एसएलसी फेल भएकाले पनि जेटीए पढ्न पाउने सूचना रेडियोमा सुनेपछि उनी भर्ना भएकी थिइन् । १८ महिने जेटीएको पढाइ सकाएर उनी हाल गाउँमै एक गैरसरकारी संस्थामा कार्यरत छिन् । उनी गाउँका किसानलाई खेती गर्ने तरिका सिकाउँछिन् । आफैं पनि व्यावसायिक तरकारी खेतीमा जुटेकी छन् । जनप्रियमै जेटीए पढेका हेटौंडा–१ का दिलबहादुर रुम्बाले पनि रोजगारीका लागि सहर/बजार चहार्नुपरेन ।

एसएलसीमा फेल भएपछि आत्महत्याको प्रयास गरेका कैलाश गाउँपालिकाको डाँडाखर्कका नवीन गुरुङलाई अहिले त्यतिबेला किन त्यस्तो कदम चालेछु भन्ने लाग्छ । ‘एसएलसीमा फेल भए पनि १८ महिने जेटीए पढेपछि जागिर पाइएको छ,’ उनले भने, ‘सीपबिनाको पढाइ काम रहेनछ, बल्ल बुझेको छु ।’ अहिले उनी थाहा नगरपालिकाको वज्रबाराहीमा जागिर गर्छन् ।

लोपोन्मुख वनकरिया समुदायकी सन्तोषी वनकरियाले पनि जनप्रियबाटै जेटीए पास गरेर गाउँमै रोजगार छिन् । यो समुदायबाट जेटीए पास गर्ने उनी पहिलो छात्रा हुन् । यसैगरी, राक्सिराङ गाउँपालिका–६ का तीन जना चेपाङ छात्रा पनि एक गैरसरकारी संस्थाको सहयोगमा जेटीए अध्ययन गरिरहेका छन् । हेटौंडा बजारबाट करिब ७ किलोमिटर दूरीमा रहेको यो विद्यालयले सीटीईभीटीको स्वीकृतिमा २०६२ देखि कृषि तथा पशु जेटीएको कक्षा सञ्चालनमा ल्याएको हो ।

यसबीचमा विद्यालयले करिब चार हजार प्राविधिक उत्पादन गरिसकेको प्रधानाध्यापक नमराज अर्यालले बताए । ‘यीमध्ये सबैजसो प्राविधिकले सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थामा सहज ढंगले रोजगारी पाएका छन्,’ उनले भने, ‘केहीले आफैंले तरकारी खेती र पशुपालन गरिरहेका छन् ।’ भेटेरनरी पढेका केही विद्यार्थीले बोयर जातको बाख्रापालन र कुखुरापालन गरी मनग्य आम्दानी गरिरहेका उनले बताए ।

सरकारले जनप्रिय माविलाई नमुना विद्यालय घोषणा गरेको छ । योसँगै करिब १२ करोड रुपैयाँ लगानीमा कक्षाकोठा, सभाहल, प्रयोगशाला, छात्रावासलगायत संरचना निर्माण भइसकेको छ । यहाँ अहिले जेटीए, भेटेरनरी, कषि तथा इलेक्ट्रिकलको डिप्लोमा तहको पढाइ भइरहेको छ । प्राविधिकतर्फ मात्रै ४ सय विद्यार्थी रहेको अर्यालले बताए । ‘जसमध्ये आधाजसो विद्यार्थी मकवानपुरका र बाँकी २५ जिल्लाका छन्,’ उनले भने । अर्यालका अनुसार कृषि र पशुपालन अध्ययन गर्ने विद्यार्थीलाई अभ्यास गराउन गाई पालिएको छ भने तरकारीलगायत बाली पनि लगाउने गरिएको छ । विद्यालय परिसरमा अहिले करेला, बन्दा, लौका र काउली खेती गरिएको छ ।

उत्पादित तरकारी बजारमा लगेर बिक्री गरिँदै आइएको छ । प्राविधिक विषयबाहेक यो विद्यालयमा कक्षा १–१० सम्म १ हजार ६ सय ४० विद्यार्थी अध्ययनरत छन् ।

प्रकाशित : असार २९, २०७८ १२:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

फरार अभियुक्तको सेवासुविधा रोक्का

प्रताप विष्ट

हेटौंडा — अदालतले दोषी ठहर गरेका फरार अभियुक्तहरूलाई उपलब्ध गराउँदै आएका सेवासुविधा सम्बधित स्थानीय तहले रोक्का गर्न थालेका छन् । मकवानपुरको राक्सिराङ गाउँपालिकाले लागूऔषधसम्बन्धी मुद्दामा जिल्ला अदालतबाट कैद तोकिएर फरार रहेका ४ जनाको सेवासुविधा रोक्का एवं निलम्बन गरेको शुक्रबार सूचना जारी गरेको छ ।

सेवासुविधा रोक्का हुनेमा राक्सिराङ–१ का रमेश भनिने दीपेश मोक्तान, राक्सिराङ–५ का सञ्चलाल चेपाङ, पाँडे भनिने पदमराज नेगी र गुणराज नेगी छन् ।

जिल्लाका कुनै पनि स्थानीय तहले दोषी ठहर भई फरार व्यक्तिको सेवासुविधा रोक्का एवं निलम्बन गरेको यो पहिलो पटक हो । जिल्ला प्रहरी कार्यालयले असार २२ मा पठाएको पत्रको आधारमा यस्तो निर्णय लिइएको गाउँपालिका अध्यक्ष राजकुमार मल्लले बताए । जिल्ला अदालतले कसुर प्रमाणित भएका तर फरार रहेकाको सूची प्रहरीमा पठाएको थियो । उनीहरूको कैद एवं जरिवाना असुल गर्न/गराउन पक्राउ गरेर अदालतमा हाजिर गराउने र फरार भएमा विभिन्न सरकारी निकाय र स्थानीय तहबाट पाउने सेवासुविधा रोक्का र निलम्बन गर्न/गराउन अदालतले परिपत्र गरेको हो ।

उक्त परिपत्रका आधारमा पालिकाहरुलाई पत्र लेखिएको मकवानपुर प्रहरीका प्रवक्ता जयश्वर रिमालले बताए । गत साउनदेखि असार २५ सम्म अदालतले दोषी ठहर गरेका तर फरार १ सय ५३ जनालाई पक्राउ गरी कैद र जरिवाना भुक्तानीका लागि अदालतमा उपस्थित गराइएको उनले जनाए । ‘कसुर प्रमाणित भइसकेका फरार व्यक्तिहरूलाई पक्राउ गर्न सक्रिय छौं,’ उनले भने ।

अदालतका फैसलाहरू कार्यान्वयनमा ल्याउन र बाँकी बक्यौता तथा कैद लगत घटाउन दोषी ठहर भएका तर फरार व्यक्तिहरूलाई अदालतमा उपस्थित गराउनुपर्ने हुन्छ । फैसला कार्यान्वयन नभए अदालतप्रतिको आस्थामा क्रमशः ह्रास आउने कानुन व्यवसायीहरू बताउँछन् । ‘बर्सेनि बाँकी बक्यौता र कैद लगतमा वृद्धि हुनु तथा फैसलाअनुसार कैद बस्नुपर्ने वा दण्ड जरिवाना तिर्नुपर्ने व्यक्ति फरार रहिरहनुले अदालतको फैसला कार्यान्वयनप्रति मात्र होइन फैसलाको औचित्यमाथि नै प्रश्न उठ्ने गर्छ,’ अधिवक्ता मदन दाहालले भने ।

आदेशअनुसार दण्ड जरिवाना संकलन नहुँदा मकवानपुर जिल्ला अदालतको बक्यौता रकम २६ करोड एक लाख ८० हजार रुपैयाँ र अपराधी कैदमा नबस्दा कैद लगत ३ हजार ५ सय ५४ वर्ष ५ महिना २१ दिन पुगेको छ । यो आवमा १ सय २२ वर्ष कैद बक्यौता थपिएको छ । बाँकी बक्यौता र लगत उठाउन अदालतले प्रहरी प्रशासनसँग सहकार्य गर्दै आएको अदालतका श्रेस्तेदार तीर्थराज भट्टराईले बताए । उनका अनुसार दोषी ठहर भएर फरार रहेका २ हजार ६ सय ९ जना छन् । जसमध्ये विदेशी ६० जना छन् ।

प्रकाशित : असार २८, २०७८ १२:३८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×