राष्ट्रिय धान दिवस : नौ प्रतिशत मात्र रोपाइँ

सुवास विडारी

मकवानपुर — असार १५, राष्ट्रिय धान दिवस । मानो रोपेर मुरी फलाउने दिनको रूपमा समेत चित्रण गरिन्छ । दहीचिउरा खाँदै हिलो खेलेर रोपाइँ गर्ने योजना बनाउँदै गर्दा प्रदेश ३ को १३ जिल्लामा हालसम्म नौ प्रतिशत क्षेत्रफलमा मात्र रोपाइँ भएको छ ।

‘यस वर्ष मनसुन नै सुरु भएको छैन । जहाँ सिँचाइको व्यवस्था भएको छ । उक्त स्थानमा रोपाइँ सुरु भएको छ । आकासेपानीको भरमा रोपाइँ गरिने स्थानमा भने सुरु भएको छैन,’ प्रदेश ३ का भूमि, व्यवस्था कृषि तथा सहकारी मन्त्रालय हेटौंडाका प्रवक्ता निर्मलकुमार गदालले भने ।

उनका अनुसार प्रदेशको धान रोपाइँ हुने कुल क्षेत्रफल एक लाख ३४ हजार सात सय २२ हेक्टरमध्ये हालसम्म दस हजार आठ सय १२ हेक्टरमा मात्रै रोपाइँ भएको छ । सबैभन्दा बढी रोपाइँ काभ्रेपलाञ्चोकमा भएको छ । मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार काभ्रेपलाञ्चोकको धान उत्पादनको कुल क्षेत्रफल दस हजार एक सय रहेकोमा हालसम्म दुई हजार २० हेक्टर क्षेत्रफलमा रोपाइँ भइसकेको छ ।

सबैभन्दा कम सिन्धुलीमा भएको छ । सिन्धुलीको धान उत्पादनको कुल क्षेत्रफल १६ हजार आठ सय ८२ हेक्टर रहेकोमा हालसम्म तीन सय २५ हेक्टरमा मात्रै रोपाइँ भएको छ । ललितपुरमा चार हजार ६ सय हेक्टर क्षेत्रफलमध्ये सात सय ८२ हेक्टरमा रोपाइँ भइसकेको छ । काठमाडौंको सात हजार आठ सय ८० मध्ये एक हजार २४ हेक्टरमा, भक्तपुरको चार हजार तीन सयमध्ये पाँच सय १६ हेक्टरमा, सिन्धुपाल्चोकको १२ हजार दुई सय ३५ मध्ये एक हजार आठ सय ३५ हेक्टरमा रोपाइँ भइसकेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

यसैगरी, मकवानपुर जिल्लाको कुल एघार हजार क्षेत्रफलमध्ये हालसम्म एक हजार एक सय, रामेछापको आठ हजार आठ सय दस हेक्टरमध्ये चार सय ४१ हेक्टरमा, दोलखाको दुई हजार नौ सय २० मध्ये एक सय ४६ हेक्टरमा, नुवाकोटको १४ हजार पाँच सय ५० मध्ये एक हजार १९ हेक्टरमा, रसुवाको एक हजार दुई सय ४५ मध्ये पचास हेक्टरमा र धादिङको १२ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमध्ये आठ सय ४० हेक्टर क्षेत्रफमा मात्रै रोपाइँ भएको छ ।

‘मनसुन सक्रिय हुँदै गएपछि धान रोपाइँ हुने दर पनि बढ्छ । मन्त्रालयले धान खेतीलाई प्रवर्द्धन गर्न अनुदानमा आधुनिक औजारहरू वितरण गरेका छौं । धान खेतीलााई नै भनेर भन्दा पनि कृषि क्षेत्रमा प्रयोग हुने औजार हामीले वितरण गर्ने गरेका छौं,’ उनले भने । नेपालीहरूले भात बढी रुचाउने भएका कारण चामलको माग पूर्ति गर्न सक्ने अवस्था नेपालमा नरहेको बताए ।

उनका अनुसार नेपालमा नेपालले ०६१ देखि असार १५ लाई धान दिवसका रूपमा मनाउँदै आएको छ । कृषिमा परनिर्भरता बढ्दै गएका कारण उत्पादकत्व बढाउने उद्देश्यले नेपालमा धान दिवस मनाउन थालिएको हो । प्रदेश सरकारले खाद्यान्नमा आगामी पाँच वर्षभित्र आत्मनिर्भर बनाउने लक्ष्य लिएका कारण कृषि क्षेत्रलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर उत्पादन बढाउनका लागि आवश्यक सहयोग किसानहरूलाई गर्न तयार रहेको प्रवक्ता गदालले बताए । 

प्रकाशित : असार १५, २०७६ ०७:१४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आइफालाई बजेट दिनेबारे थाहा छैन : अर्थमन्त्री

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — निजी क्षेत्रको भारतीय इन्टरनेसनल इन्डिया फिल्म अवार्ड (आइफा) समारोह काठमाडौंमा नेपाल सरकारले ‘प्रायोजन’ गर्ने र यसका लागि तत्काल ४४ करोड रुपैयाँ दिनेबारे अर्थ मन्त्रालय ‘बेखबर’ रहेको मन्त्री डा. युवराज खतिवडाले बताएका छन् ।

‘मैले पनि आइफा अवार्डलाई नेपाल सरकारले पैसा दिन लागेको भन्ने पढेर थाहा पाएँ,’ अर्थमन्त्रीले कान्तिपुरसँग भने, ‘पैसा दिनेबारेको प्रस्ताव अर्थ मन्त्रालयमा आएको छैन । नेपाल पर्यटन बोर्ड वा महानगरपालिकाले पैसा दिएको भए त्यो सरकारको कुरा होइन ।’

काठमाडौंमा शनिबार आयोजित ‘परराष्ट्र नीति सम्बन्धमा राष्ट्रिय संवाद’ सहभागी खतिवडालाई आइफा अवार्डमा सरकारले दिन लागेको रकम र सहुलियतबारे दलसम्बद्ध नेताहरूले मञ्चबाटै प्रश्न गरेका थिए ।

‘नेपाल सरकारले झन्डै १ करोड रुपैयाँ भारतीय फिल्मकर्मीको हितमा दिएपछि कसरी ‘राष्ट्रवाद’ को बचावट गर्न मिल्छ ? यो हाम्रो सफ्ट–पावरको उपयोग हो कि दुरुपयोग ?,’ कार्यक्रममा नेकपा नेता एवं पूर्व गृहमन्त्री भीम रावलले मन्त्री खतिवडालाई सोधेका थिए ।

राप्रपा नेता एवं पूर्वअर्थमन्त्री डा. प्रकाशचन्द्र लोहनीले पनि राणाशाही शैलीमा ‘हाम्रा हजुरबाट लौ दिएँ’ भन्दै भारतीय फिल्मी अवार्ड समारोहलाई १ करोड रुपैयाँ दिनु आफैंमा लाजमर्दो रहेको टिप्पणी गरे । नेपाली कांग्रेसका नेता प्रकाशशरण महतले विदेशी फिल्म प्रवर्द्धनमा नेपाल सरकारले आयोजक बनेर पैसा खर्चनुको अर्थ नरहेको बताए ।

नेता रावलले ट्वीटमार्फत पनि आइफा आयोजना गर्ने सरकारी निर्णयप्रति असन्तुष्टि जनाएका छन् । ‘भारतीय चलचित्र पुरस्कार आइफाको आयोजनाका लागि काठमाडौं महानगरले ४४ करोड दिने, नेपालको करिब १ अर्ब लगानी हुने र त्यसलाई सरकारले स्वीकृति दिएको खबर सुन्दा आश्चर्य लागेको छ,’ रावलले ट्वीट गरेका छन्, ‘यस्ता काम कसको उक्साहट र स्वार्थमा कसले किन गर्छ होला । नेकपाको स्थायी कमिटी बैठक भए जान्न पाइन्थ्यो कि ?’

१०० लक्जरी कार र स्वीट रूम माग
यसैबीच भदौको दोस्रो साता काठमाडौंमा आयोजना गर्न लागिएको आइफाको २० औं संस्करणमा आउने विशिष्ट पाहुनाका लागि सुविधायुक्त गाडी, होटललगायत सुविधा माग भएको छ । आइफा टिमलाई एक सय लक्जरी कार, होटलका १ सय ‘स्वीट रुम’ माग भएको स्रोतले बतायो ।

प्रकाशित : असार १५, २०७६ ०७:०९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्