आफैं फोन गरेर रोक्न लगाइन् बालविवाह- वाग्मती - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

आफैं फोन गरेर रोक्न लगाइन् बालविवाह

प्रताप विष्ट

(हेटौंडा) — मकवानपुरको बकैया गाउँपालिका–५ भडौराकी १५ वर्षकी किशोरी र हेटौंडा पदपोखरीका १७ वर्षीय किशोरबीच बिहेको तयारी चलिरहेको थियो । ८ कक्षामा पढ्ने किशोरीले अघिल्लै रात सिविन बाल हेल्पलाइनको नम्बरमा फोन गरिन्, र उमेर नपुगी अभिभावकले जबरजस्ती विवाह गरिदिन लागेको सूचना दिइन् ।

उक्त जानकारीपछि सिविनका प्रतिनिधि झविन्द्र ज्ञवालीसहितको टोली बालिकाको घरमा पुग्यो । बुधबारको हुने विवाह रोकियो ।


वडाध्यक्ष शेरमान घलान, प्रहरी चौकीका प्रमुख कृष्ण गौतमलगायतले बालिकाका अभिभावकलाई सम्झाइबुझाइ विवाह रोकेका हुन् । ‘जन्ती आउनु ५ घन्टाअघि विवाह रोक्न सफल भएका हौं,’ ज्ञवालीले भने, ‘अभिभावकले पढाइ छुटाएर विवाह गरिदिन लागेका रहेछन् । अब उनको पढाइलाई निरन्तता दिने र आवश्यक सहयोग सिविनले गर्ने भएको छ ।’


उक्त गाउँपालिकाको ७ नम्बरस्थित घमन टोलमा पनि बुधबारै एक बालविवाह रोकिएको छ । १६ वर्षीया माझी समुदायकी किशोरी र उक्त गाउँकै १७ वर्षीय राई समुदायका किशोरबीच बुधबार बिहान बिहे हुन लागेको थियो । अभिभावकले नचाहे पनि उक्त जोडीले विवाह गर्ने निर्णय गरेको थियो । स्थानीय र अभिभावकहरूको सहयोगमा विवाह रोकिएको वडाध्यक्ष रामकाजी लामीछानेले बताए । बालविवाह गर्ने दुवै पक्षलाई यसबाट हुने समस्या र कानुनी कुरा बुझाएपछि विवाह रोक्न तयार भएको सिविनका प्रतिनिधि ज्ञवालीले बताए । ‘२० वर्ष नपुगेसम्म छोराछोरीको विवाह नगर्ने अभिभावकले प्रतिबद्धता जनाएका छन्,’ उनले भने ।


बालविवाह न्यूनीकरणमा सरकारी तथा गैरसरकारी संस्था सक्रिय भए पनि मकवानपुरमा बालविवाहको प्रचलन अझै रोकिएको छैन । उक्त गाउँपालिकामा तामाङ, माझी र राई समुदायको बाक्लो बसोबास छ । ‘बालविवाह नियन्त्रण गर्न गाउँपालिकाले अभियान नै चलाएको छ,’ अध्यक्ष दामोदर खनालले भने, ‘अभिभावकले गराउनेभन्दा पनि बालबालिका आफैंले भागी विवाह गर्ने देखिएको छ ।’

प्रकाशित : माघ ३, २०७६ १०:५५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नाम मात्रको जिल्ला अस्पताल

भीमबहादुर सिंह

जाजरकोट — जिल्ला अस्पताल जाजरकोटमा स्वास्थ्यकर्मी अभावले उपचारमा समस्या भएको छ । ४२ जना स्वास्थ्यकर्मीको दरबन्दी रिक्त भएपछि अस्पताल करार र प्रशिक्षार्थी स्वास्थ्यकर्मीको भरमा चलिरहेको हो । 

अस्पतालमा सात जना विशेषज्ञसहित ६५ जनाको दरबन्दी छ । तर विशेषज्ञ चिकित्सक, स्वास्थ्यकर्मी, औषधि, पूर्वाधार र उपकरणलगायतको अभाव भएपछि सामान्य बिरामीसमेत जिल्ला बाहिर गएर उपचार गराउन बाध्य छन् ।

‘अभावै अभाव भएको अस्पतालमा कसरी बिरामीको उपचार गर्ने ?,’ अस्पतालमा कार्यरत डा. अमीन शाहले भने, ‘अस्पतालको अवस्था हेर्दा दिक्क लागेर आउँछ ।’ अस्पतालबाट बिरामीलाई भरपर्दो उपचार सेवा दिन नसकिएको उनले बताए । अस्पतालमा एक जना पनि अनुभवी तथा विशेषज्ञ चिकित्सक नहुँदा भर्खर एमबीबीएस कोर्ष पूरा गरेका चिकित्सकले उपचार गर्दै आएका छन् । अस्पताल विकास समितिकी अध्यक्ष धर्मशीला बस्नेतले चालु आर्थिक वर्षमा काम सुरु गर्नेगरी सुविधासम्पन्न भवन निर्माणका लागि टेन्डर भइसकेको बताइन् । जनशक्ति, एम्बुलेन्स र उपकरणलगायतको माग गर्दै विभिन्न निकायमा धाए पनि बेवास्ता भएको उनको गुनासो छ ।

अस्पताललाई ४ वर्षअघि १५ बाट ५० शैय्यामा स्तरोन्नति गरिएको थियो । जनशक्ति तथा उपकरण नहुँदा अस्पताल आफै रोगीजस्तो बनेको स्थानीय युद्धजीत सिंहले वताए । ‘अन्यत्रको स्वास्थ्यचौकीले दिने सेवा पनि यो अस्पतालमा पाइँदैन,’ उनले भने । सम्बन्धित निकायले अस्पताल सुधारमा ध्यान नदिएको उनको आरोप छ । उनले अस्पतालमा सधैं औषधिको अभाव हुने गरेको सुनाए ।

स्वास्थ्यकर्मीको समायोजनले अस्पताल जनशक्तिविहीन बनेको हो । अहिले अस्पतालमा कार्यालय सहयोगीसहित २३ जना मात्र स्वास्थ्यकर्मी कार्यरत छन् । ८ स्टाफ नर्सको दरबन्दी रहेकोमा एक जना मात्र कार्यरत छिन् ।

स्वास्थ्य सेवा व्यवस्थापक, बालरोग, स्त्रीरोग, बेहोस बनाउने, जनरल फिजिसियन, अर्थोपेडिक सर्जन र पेडियाट्रिसियन गरी ७ जना विशेषज्ञ डाक्टरको दरबन्दी छ । तर कुनै पनि विशेषज्ञ चिकित्सक अस्पतालमा छैनन् । ३ जना मेडिकल अधिकृत र १ जना आयुर्वेद चिकित्सकको दरबन्दी पनि रिक्त छ । त्यस्तै मेडिकल ल्याब टेक्नोलोजिस्ट, रेडियोग्राफी टेक्नोलोजिस्ट र स्वास्थ्य सहायक पद लामो समयदेखि खाली छ । पब्लिक हेल्थ नर्स, ल्याब टेक्निसियन, फार्मेसी सहायक, एनेस्थेसिया सहायक, ल्याब असिस्टेन्ट र ३ अहेबको दरबन्दीसमेत रिक्त रहेको व्यवस्थापन समितिले जनाएको छ ।

स्वास्थ्य सेवा कार्यालयका प्रमुख डा.रवीन भुषालले बिरामीको संख्या दिनदिनै बढिरहेको बताए । ‘दैनिक १ सय ५० जनासम्म बिरामी आउने गरेका छन्,’ उनले भने, ‘तर भरपर्दो सेवा पाउन सकेका छैनन्, बाहिर रेफर गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।’

स्वास्थ्यकर्मीलाई समयमै तलब र अतिरिक्त भत्ता दिन नसक्दा भएका जनशक्तिको पनि सदुपयोग हुन नसकेको उनको भनाइ छ । अस्पतालमा स्वास्थ्य बीमाको औषधि सकिएको र अन्य औषधि आपूर्ति नभएको उनले बताए ।
उनका अनुसार प्रदेश सरकारले कर्णालीमा काम गर्ने स्वास्थ्यकर्मीलाई १३५ प्रतिशतसम्म थप प्रोत्साहन भक्ता दिने निर्णय गरे पनि स्वास्थ्यकर्मी आउने छाँटकाँट देखिएको छैन ।

प्रदेश सरकारले जनस्वास्थ्य, जिल्ला अस्पताल र जिल्ला आयुर्वेद औषधालयलाई एउटै कार्यालय वनाएपछि व्यवस्थापन झन् लथालिंग छ । जनशक्ति पूर्ति र उपकरणको व्यवस्था नगर्दा अस्पताल नाम मात्रको बनेको अध्यक्ष बस्नेतले गुनासो गरिन् । उनले अस्पताल ५० शैय्या बनेदेखि नै विशेषज्ञ चिकित्सक जिल्लामा नआएको जानकारी दिइन् ।

प्रकाशित : माघ ३, २०७६ १०:४२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×