अव्यवस्थित बन्दै मन्थली बसपार्क

टीकाप्रसाद भट्ट

रामेछाप — जिल्ला सदरमुकाम मन्थलीको बसपार्क दिनानुदिन अव्यवस्थित बन्दै गएको छ । धूलो र फोहोरले बसपार्क कुरूप बनेको छ । 

मन्थलीको गडुबारीमा रहेको बसपार्क । तस्बिर : टीकाप्रसाद/कान्तिपुर

दुई वर्षअघि निर्माण थालिएको उक्त बसपार्कको बाँकी काम अलपत्र छ । तत्कालीन सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभाग, डिभिजन कार्यालय र मन्थली नगरपालिकाले दुई वर्षअघि बसपार्कलाई व्यवस्थित बनाउने भन्दै करिब १ करोड खर्चेका थिए ।

करोड खर्चेको बसपार्कमा थप कामका लागि कुनै बजेट विनियोजन भएको छैन । सहरी विकासका लागि खर्च गर्दै आएको सहरी विकास डिभिजन कार्यालय खारेज भएको छ भने नगरपालिकाले बसपार्क बनाउने योजना अलपत्र छाडेको छ । नगरपालिकाबाट यसअघि भएको लगानीलाई सदुपयोग गर्नका लागि पनि बसपार्कको थप कार्य गराउनुपर्ने स्थानीयको माग छ ।

स्थानीय जयप्रकाश श्रेष्ठका अनुसार बसपार्क र आसपासको क्षेत्र धुलाम्मे छ । बसपार्कभन्दा माथिल्लो भागमा घडेरी खार्दा आएको माटोले दुई वर्षअघि गरेको कामसमेत पुरेको छ । पहिले गरेको काम अहिले देखिँदैन धूलो र हिलोले छोपेको छ । उक्त क्षेत्र हुँदै बग्ने खोला नियन्त्रण नगरेसम्म बसपार्क व्यवस्थित बन्दैन । विगतमा खोलाले बनाएको बगरमा बसपार्क पर्छ ।

उक्त बगर हुँदै बग्ने खोलाको निकास छैन । सहरीकरण नहुँदासम्म स्थानीय किसानको खेतगडुबारीमा खोलाको भल पस्ने गरेका थियो । पछिल्लो समय गडुबारीमा समेत घरहरू निर्माण भएका छन् ।

खोलाकै बगरमा घर बन्ने क्रम पनि बढेको छ । खोलामा बाढी आउँदा सक्नेलेआफ्नातिरबाट अर्कोतिर फर्काउने चलनले खोलाको निकास कता हो ? भन्ने अन्योल छ । सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागले बनाएको गुरुयोजनामा बसपार्क क्षेत्रमा व्यवस्थित पार्किङ, टिकट काउन्टर, सार्वजनिक शौचालय, पसलसहितको व्यवस्था छ ।

उक्त गुरुयोजनाअनुसारको काम गर्न अझै करोडौं खर्च लाग्छ ।उक्त खर्च कुन निकायले गर्ने भन्ने टुंगो छैन । मन्थली नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मानबहादुरखड्काले यो वर्ष मन्थली बसपार्कका लागिबजेट विनियोजन नभएको बताए । बसपार्कसँगै जोडिएका बस्तीका बासिन्दा हिउँदमा धूलो र वर्षायाममा हिलोका कारण प्रताडित छन् ।

‘बसपार्कलाई चाँडो व्यवस्थापन गर्नका लागि सम्बन्धित निकायले ध्यान दिनुपर्‍यो,’ स्थानीय सविता श्रेष्ठले बताइन् । उनले खोलाको वहावलाई मन लागि फर्काउँदा आसपासको बस्ती जोखिममापरेको बताइन् ।

प्रकाशित : पुस १७, २०७५ ०७:३६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पर्ममै बनाउँछन् घर

टीकाप्रसाद भट्ट

रामेछाप — डडुवाको गढीगाउँमा बाक्लो थामी बस्ती छ । उक्त बस्तीका थामीहरू भूकम्पप्रतिरोधि सुरक्षित आवास बनाउन पोख्त छन् । अन्यत्रको भन्दा राम्रा घर थामी बस्तीमा निर्माण भइरहेका छन् ।

रामेछापको डडुवामा अर्मपर्ममा काम गर्दै स्थानीय थामी । ज्याला दिँदा नमान्ने थामीहरू खानाकै भरमा दिनभरि काम गर्दै आएका छन् । तस्बिर : टीकाप्रसाद/कान्तिपुर 

रामेछाप जिल्लामा पुनर्निर्माणको काममा पश्चिमी पहाडबाट आएका डकर्मीले धेरै पैसा लगे । तर डडुवाको पैसा कतै नगएको वडा सदस्य मंगले थामीले बताए । अन्य रोजगारीमा नभएका थामीहरू एकै घरबाट २ देखि ३ जना काममा निस्कने गरेका छन् ।

काम गरेको पारिश्रमिक दिन्छु भन्दा लिन नमान्ने तर पर्ममा भने जति पनि गर्ने । रामेछापको डडुवाको थामी गाउँमा भने प्राय: त्यस्तै हुन्छ । ज्यालाबिनै काम गर्छन् उनीहरू । भूकम्प जानुअघि उनीहरू घर बनाउने काममा अन्यत्र ज्याला मजदुरी गर्न जान्थे । अन्त जाँदा भने उनीहरू ज्यालामा काम गर्छन् । गाउँमा पर्दा सित्तैमा ।

थामी बस्तीमा परस्पर अर्मपर्म चल्छ । यसलाई कसैले सरह भन्छन्, कसैले सहयोग । गाउँका केही घर मिलेर एकले अर्कोका परेको काम गर्ने चलन छ । खेती होस् या अरू निर्माण कार्य उनीहरू अर्मपर्ममै सक्छन् । ‘म खुवाउन सक्दिनँ । पैसा दिन्छु काम गर्देऊ भन्दा कोही मान्दैनन्,’ डडुवा तीनघरेका शिवुलाल थामी भन्छन्, ‘खुवाउँछु भनेपछि हौसिएर खुसी हुँदै आउँछन् ।’

भूकम्पबाट लडेका निजी आवास पुनर्निर्माणका लागि उनीहरूले कर्मीलाई पैसा दिनुपरेन । तर कर्मीलाई दिने ज्यालाको पैसाभन्दा खुवाउने खर्च बढी भयो । ‘ज्याला दिँदा तोकिएको हुन्छ, खुवाउने कुरा तोकिएको हुँदैन,’ थामी भन्छन्, ‘मागेको जति सबै कुराको व्यवस्था गर्दा महँगो पर्न गयो ।’

परस्पर सहयोग गर्दा काम गर्नेलाई तीन पटक खाजा खानाको व्यवस्था गर्नुपर्छ । गाउँमा जे काट्छन् त्यसको मासु त छँदै छ, काम गर्दागर्दै मदिरा पनि खुवाउनुपर्छ । भोलि यस्तो खाने भनेर कर्मीले भन्दा त्यो पुर्‍याउने चलन थामी परिवारमा छ ।

उनीहरू मकै छर्दा होस् या गोडदा, जंगलबाट दाउरा ल्याउने होस् या कोदो रोप्दा यसैगरी अर्मपर्म गर्दै आएका छन् । स्थानीय फूलबहादुर थामीका अनुसार, झन्डै ७ सय परिवारमा बसोबास रहेको थामी गाउँमा सदियौंदेखि अर्मपर्म चल्दै आएको छ । पारस्पारिक सहयोगले थाहै नपाई काम गर्ने चलन थामीहरूको छ । ‘अरू गाउँमा कर्मी पाइएन भन्ने चिन्ता भयो,’ थामी भन्छन्, ‘यहाँ कहिले घर सकियो थाहै भएन । घरघरै कर्मी अनि ज्यामी भएकाले पनि सजिलो भएको हो ।’

थामीहरूले घर बनाउने सम्बन्धी काम पहिलेदेखि नै गर्दै आएका थिए । भूकम्पले गाउँ स्वाहा भएप्छि आफ्नै गाउँमा काम पाए । ८/१० वटाको घर तिनै घरमूलीहरूले छिट्टै बनाए । ‘एउटा डीपीसी गर्‍यो अनि अर्कोमा सर्‍यो । त्यसै गरी एकै पटक ८/१० तयार बनायौंँ,’ स्थानीय सन्ते थामीले भने ।

प्रकाशित : पुस १५, २०७५ ०९:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्