कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

वाग्मती र लालबकैयाको बाँध फेरि कटान

शिव पुरी

राैतहट — अविरल वर्षाले जलस्तर बढेसँगै वाग्मती र लालबकैया नदीले यस वर्ष पनि बाँध कटान गर्न थालेका छन् । स्थानीय बासिन्दा जुनसुकै बेला बाढी पस्न सक्ने भन्दै त्रासमा छन् ।

रौतहटको बौधीमाई र परोहा नगरपालिकाको बीचमा लालबकैया नदीले कटान गरेको क्षेत्रमा बोराले बाँध लगाइँदै । तस्बिर सौजन्य : सशस्त्र प्रहरी

बाढी बस्ती पस्न नदिन कटान क्षेत्रमा आइतबार सशस्त्र, नेपाली सेना र नेपाल प्रहरीले बोराको बाँध लगाएका छन् । सशस्त्र प्रहरी प्रदेश २ का डीआईजी राजु अर्यालले बौधीमाई र परोहा नगरपालिकाको तेजापाकड क्षेत्रमा लालबकैया नदीले झन्डै सय मिटर बाँध कटान गरेको बताए । ‘कटानबाट जोगाउन बोरा राख्ने काम गरेका छौं । नदीमा पानी बढ्नासाथ कटान बढ्छ,’ उनले भने, ‘बर्सेनि लालबकैया र वाग्मतीले डुबान र कटान गर्दै आएका छन् ।’

दुवै नदी नियन्त्रण गर्न भारत सरकारले निर्माण गरिदिएको बाँध ठाउँ/ठाउँमा चर्किएपछि यसपटक वाग्मती–लालबकैया नदी नियन्त्रण आयोजना परवानीपुरले मर्मत गरेको थियो । राजदेवी नगरपालिकाको वाग्मती क्षेत्रमा पनि कटान सुरु भएपछि आइतबार रातिदेखि नै सुरक्षा निकायको पहलमा बोरा राख्ने काम भइरहेको छ । राजदेवी–३ चन्डियाका झगरु साहले वाग्मतीले सधैं दुःख दिने गरेको गुनासो पोखे । ‘पुरानो बाँध कटान गरेकाले डर लागेको छ,’ उनले भने, ‘कतिखेर भत्किन्छ, ठेगान छैन ।’


बाढीबाट हुने जनधनको क्षति रोक्न तत्कालीन जल–उत्पन्न प्रकोप विभागमार्फत भारत सरकारको सहयोगमा लालबकैया र वाग्मतीमा दुई दशकअघि ४४ किलोमिटर बाँध बनाइएको थियो । अहिले ठूलो भेल आए त्यसले थेग्न नसक्ने स्थानीयको भनाइ छ । गत वर्ष साउन २९ गते लालबकैयाको बाढीले इनरबारी क्षेत्रको झन्डै १ मिटर बाँध कटान गरेको थियो । यसले त्यहाँका ३/४ सय घर जोखिममा परेका थिए । भत्किएको ठाउँमा आयोजनाले ढुंगा राखेर तटबन्ध गरेको थियो । अहिले त्यस क्षेत्रमा खतरा टरे पनि पश्चिमी भेगका बैरिया, फतुहा, पोखरिया, तेजापाकड, खोरिया, बुटुवा लक्ष्मिनिया, इनर्वा, मर्यादपुर, गम्हरिया, बुनियाद क्षेत्रका स्थानीय त्रासमा छन् ।


वाग्मतीको पूर्व सर्लाहीतर्फ धुर्वा, महिनाथपुर, हरकठवा, मानपुर, हजरिया मलाह, राजघाट खर्सालको बाँध कटानको जोखिममा छ । यसले सदरमुकाम गौरसहित ब्रह्मपुरी, बेलबिछुवा, मुडवलवा, लक्ष्मिपुर, बसतपुर, भसेढवा, पिप्रालगायत दर्जन बस्तीमा बाढीको त्रास बढेको छ ।

प्रकाशित : असार २९, २०७७ १३:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

११ हजार घर पहिरोको जोखिममा, ७०४ परिवारलाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा सार्नुपर्ने

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — पहिरोको जोखिममा रहेका ७ सय ४ घर परिवारलाई तत्काल स्थानान्तरण गर्नुपर्ने अवस्था रहेको सरकारले जानकारी दिएको छ । मुलुकमा मनसुन सुरु भएसँगै पहिरोको उच्च जोखिममा रहेका घर परिवारलाई सुरक्षित स्थानमा सार्नुपर्ने अवस्था रहेको विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन राष्ट्रिय प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख अनिल पोखरेलले बताएका हुन् । 

केही दिनअघि बझाङको केदारस्युँ गाउँपालिका-८ मल्लेसीमा गएको पहिरो

प्रतिनिधिसभाको राज्यव्यवस्था तथा सुशासन समितिको सोमबारको बैठकमा निर्देशक पोखरेलले भने, '१४ जिल्लाका ११ हजार घर परिवार पहिरोको उच्च जोखिममा छन् । तीमध्ये ७ सय ४ घर परिवारलाई तत्काल सुरक्षित ठाउँमा स्थानान्तरण गर्नुपर्ने जरुरी छ ।'

पहिरोको उच्च जोखिममा सिन्धुपाल्चोक, गोरखा, रसुवा रहेको पोखरेलले बताए । जोखिममा रहेका कतिपय परिवार र गाउँले थातथलो छोड्न नमान्दा समस्या उत्पन्न भएको पनि उनले बताए । 'हामी जोखिममा छैनौं भनेर अर्को ठाउँमा जान मान्नुहुन्न,' उनले भने ।

प्रतिनिधिसभाको राज्यव्यवस्था तथा सुशासन समितिको सोमबार बसेको बैठक

त्यस्तै, सीमामा भारतले निर्माण गरेको तटबन्धका कारण बाढीको उच्च जोखिममा प्रदेश २ रहेको पोखरेलले बताए । उनले त्यसमा पनि रौतहट बाढी र डुबानको उच्च जोखिमको पहिलो नम्बरमा रहेको उनले जानकारी दिए ।

बाढी र पहिरोको जोखिम बढ्नुको कारण कृत्रिम रहेको पोखरेलको भनाइ छ । उनले भने, 'सानो घर बनाउँदा नक्सा पास गर्नुपर्छ तर ठूला सडक निर्माण गर्दा नक्सा पास गर्नु पर्दैन । बाढी र पहिरोको जोखिम कृत्रिम कारणले भएको पाइएको छ ।'

बाढी र पहिरोमा परेर सोमबार बिहानसम्म ८५ जनाको मृत्यु भइसकेको गृहसचिव महेश्वर न्यौपानेले जानकारी दिए ।

नेपालमा मनसुन सुरु भएको पहिलो ३० दिनमा उच्च जोखिम हुँदै गरेको सरकारी अध्ययनले देखाएको छ । सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार पछिल्लो १० वर्षको अध्ययन गर्दा मनसुन सुरु भएको पहिलो ३० दिनमा ठूलो क्षति भएको छ । यसवर्ष पनि मनसुन भन्दा पहिले नै उच्च वर्षा भएकाले नै जनधनको ठूलो क्षति भएको हो ।

प्रकाशित : असार २९, २०७७ १२:३३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×