पहुँचका भरमा योजना नदिइने

कान्तिपुर संवाददाता

विराटनगर — प्रदेश सरकारले पहुँच र भनसुनका आधारमा बजेट वितरण हुने प्रवृत्तिलाई निरुत्साहित गर्न योजनाबद्ध विकासको अवधारणा अघि सारेको छ ।

भनसुन र पहुँचका आधारमा जथाभावी योजना छनोट हुँदा अनियमितता बढेको र उपलब्धि शून्यप्रायः भएकाले यो आर्थिक वर्षदेखि यस्तो परिपाटीको अन्त्य गर्ने प्रयास थालिएको प्रदेशकाप्रमुख सचिव सुरेश अधिकारीले जानकारी दिए ।

‘हामीले ५ वर्षको आवधिक योजना तयार गरिरहेका छौं, त्यो तयार गर्दा मध्यमकालिन खर्च संरचना लागू गर्छौं,’ उनले भने, ‘त्यो लागु गर्दा अहिलेदेखि नै प्रोजेक्टहरूको प्राथमिकताका आधारमा पी वान, पी टु र पी थ्रीमा राखिन्छ, महत्वपूर्ण आयोजनालाई पी वान, दोस्रोलाई टुमा त्यसपछि प्राथमिकता थ्रीमा राखिन्छ ।’

विगतमा आयोजनाहरू छनौट गर्दा माथिदेखि तलसम्म विधिसम्मत ढंगले छनौट गर्ने भन्दा कसैले चिट दिएको भरमा, विभिन्न राजनीतिक नेतृत्वले कार्यक्रम राखिदिनुपर्‍यो भन्ने आधारमा र विभिन्न इन्ट्रेष्टको आधारमा योजना छनौट हुने गरेको थियो । अब त्यस्तो नहुने प्रमुख सचिब अधिकारीको दाबी छ ।

‘अब आयोजना छनौट गर्दा त्यसले रोजगारी सिर्जना गर्छ गर्दैन, गरिबी निवारण हुन्छ हुँदैन, वातावरणीय पक्ष के छ, समावेशी विकासलाई सहयोग गर्छ गर्दैन भन्ने धेरैवटा सूचकमा अंक दिने व्यवस्था गरिएको छ,’ उनले भने, ‘यी सुचकहरूमा ८० प्रतिशत अंक पाउने आयोजनाहरूलाई मात्रै प्राथमिकतामा राखिन्छ ।’

आवश्यक पर्ने आयोजनामा मात्रै बजेट खर्च गरिने बताउँदै उनले अनावश्यक जथाभावि बजेट खर्च गर्ने परिपाटीलाई निरुत्साहित गरिने बताए ।

यसका लागि प्रदेश सरकारले कर्मचारीलाई सक्रिय बनाउने प्रयास गरिरहेको प्रमुख सचिव अधिकारीले जानकारी दिए । गत सालको बजेट खर्चको समीक्षा, कतिवटा आयोजनाको प्रगति कस्तो भयो, बेरुजुको अवस्था, पुँजीगत खर्च र वित्तीय प्रगति कस्तो भयो यस विषयमा काम भइरहेको उनले जानकारी दिए ।

यो आर्थिक वर्षमा कसरी बजेट खर्च गर्ने भन्ने विषयमा सबै मन्त्रालयसँग योजना माग गरिएको र विकास काममा के–के समस्या देखियो त्यस विषयमा छलफलको तयारी प्रदेश सरकारले गरिरहेको जनाएको छ । प्रदेश सरकार मातहतका कार्यालयका प्रमुखहरूसँग कार्यसम्पादन सम्झौता गर्ने र त्यसका आधारमा मूल्याङन गर्ने तयारी पनि प्रदेश सरकारलेगरेको छ ।

अहिले सबै मन्त्रालयले बजेट खर्च कार्यान्वयनको योजना खाका तयार गरिरहेका छन् । योजना खाका तयार भइसकेपछि भदौबाट त्यसलाई कार्यान्वयनमा लैजान र मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषदको कार्यालयले चौमासिक अनुगमन गर्ने बताइएको छ । यसका लागि मुख्यमन्त्रीको अध्यक्षतामा प्रदेशस्तरीय विकास समस्या समधान समिति गठन गरिने मन्त्रालयले जनाएको छ ।

प्रकाशित : श्रावण ३१, २०७६ १०:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

छुर्पीबाटै ५० लाख

कान्तिपुर संवाददाता

तेह्रथुम — लालीगुराँस नगरपालिका ४ फुलेकका ४८ वर्षीय देवेन्द्र पौडेलले छुर्पी बिक्रीबाट वार्षिक ५० लाख आम्दानी गरिरहेका छन् । १४ वर्ष वैदेशिक रोजगारीमा बिताएर गाउँ फर्किएका पौडेलले २ वर्षअघि व्यावसायिक छुर्पी उद्योग सञ्चालनमा ल्याएका हुन् ।

इलामको नाम्सालिङमा गएर पौडेलले दुई वर्षसम्म दूधबाट बन्ने परिकार बनाउन सिकेर आएपछि आफैं व्यवसाय सुरु गरेका हुन् । गाउँले साथीहरूसँग मिलेर ‘नमुना छुर्पी उद्योग’ सञ्चालन गरेको पौडेलले बताए ।

१६ वर्षसम्म गाई–भैंसी पालनको अनुभव बटुलेका पौडेलले आफ्नो उद्योगमा दूधका अन्य परिकार समेत बनाइरहेका छन् । पौडेलले ५० हजार रुपैयाँ लगानी गरेर दूधबाट क्रिम छुट्याउने हाते मेसिन खरिद गरेका छन् । गाउँका किसानले उत्पादन गरेको दूध बिक्री नभएपछि गाउँलेको समेत दूध खरिद गरेर छुर्पी उद्योग सञ्चालन गरेको पौडेलले बताए ।

आफन्त र गाउँकै साहुमहाजनसँग ५ लाख रुपैयाँ ऋण खोजेर उद्योग सुरु गरेका पौडेललको उद्योगमा अहिले १० लाख लगानी पुगेको छ । मासिक ७ क्विन्टलसम्म छुर्पी उत्पादन गरिरहेको उनले बताए ।

पौडेलले उद्योगमा ३ जनालाई रोजगारी दिएका छन् । ४५ हजार रुपैयाँ त कामदारले मात्र लगिरहेका छन् । पौडेलको उद्योगमा गाउँका ६५ घरधूरीका किसानको दैनिक ८ सय लिटर दूध खपत हुने गरेको छ ।

उद्योगले गाईको दूध प्रतिलिटर ३५ र भैंसीको ४५ रुपैयाँमा खरिद गरिरहेको फुलेकका दूध उत्पादक किसान पुखमान पौडेलले बताए । पौडेलले दैनिक ५० लिटर दूध उद्योगलाई बिक्री गर्दै आएका छन् । गाउँमै छुर्पी उद्योग सञ्चालनमा आएपछि दूधको खपत पनि बढेको किसानको भनाइ छ ।

उत्पादित छुर्पीलाई बजारको कुनै समस्या छैन । यहाँ उत्पादन भएको छुर्पी इलाम, भारत, कोरिया, अमेरिका लयातका मुलुकमा निर्यात हुने गरेको छ । छुर्पी खरिदका लागि व्यापारीहरू उद्योगसम्मै आउने गरेका छन् । उद्योगमा मासिक २ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको घिउ मात्र उत्पादन भइरहेको छ ।

दुग्धजन्य परिकार बनाउन घरेलु तथा साना उद्योग विकास समितिको कार्यालयले सोही ठाउँमा १५ दिने तालिम समेत सञ्चालन गरेर युवा किसानहरूलाई सहयोग गरिदिएको छ । पछिल्लो समय छुर्पीको माग थप बढेको उनले बताए ।

छुर्पी बिक्रीबाट आएको पैसाले १० जनाको परिवारको शिक्षा दीक्षा पालन पोषण गेर बचत समेत गरिरहेको उद्योगी पौडेलले बताए । उद्योगको विस्तारका लागि थप एक रोपनी जमिनमा भौतिक पूर्वाधार निर्माण गर्ने काम पनि पौडेलले गरिरहेका छन् ।

प्रकाशित : श्रावण ३१, २०७६ १०:२४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्