माइकल फिलिप्सले बुद्ध प्रतिमा नेपाल फर्काउने- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

माइकल फिलिप्सले बुद्ध प्रतिमा नेपाल फर्काउने

‘पाटन, रत्नेश्वर मन्दिरबाट चोरिएको टुँडाल सम्पदा निजी संग्रहमा’
देवेन्द्र भट्टराई

काठमाडौँ — अमेरिकी प्रतिष्ठित फिल्म निर्माता माइकल फिलिप्सले आफ्नो संग्रहमा रहेको बुङमतीस्थित मच्छिन्द्र बहालमा रहेको पुरातात्विक बुद्ध प्रतिमा (स्टेन्डिङ बुद्ध) नेपाल फर्काउने भएका छन् । चोरी भएको झण्डै आधा शताब्दीपछि गत साता फिलिप्सको निजी संकलनमा फेला परेको समाचार सार्वजनिक भएपछि यो प्रतिमा घरफिर्तीको पहल सुरु भएको थियो ।

हराएका सम्पदाको खोजबिनमा सक्रिय ‘लस्ट आर्टस् अफ नेपाल’ले पहिल्याएको तथ्यमा बुङमतीमा रहेको यो सम्पदा अमेरिकी फिल्म निर्माता फिलिप्सको संकलनमा (सप्रमाण) पाइएपछि न्यूयोर्कस्थित ‘आर्ट क्राइम’ विषयकी प्राध्यापक एरिन एल.थोम्सनले नेपालको सम्पत्ति घर फर्काउने पक्षमा आवाज उठाएकी थिइन् ।

‘मैले हाल क्यालिफोर्नियामा रहेका फिल्मनिर्माता फिलिप्ससँग फोनवार्ता गरेर नेपालको सम्पदाका बारेमा चासो राखेकी थिएँ,’थोम्सनले कान्तिपुरसँग भनिन्,‘कतिसम्म भने निर्माता फिलिप्सलाई यो प्रतिमा (स्टेन्डिङ बुद्ध) नेपालबाट झण्डै ५० वर्षअघि चोरिएको थियो भन्ने पनि थाहा रहनेछ ।’ फिलिप्सले यो प्रतिमा तत्काल नेपाललाई फिर्ता गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको थोम्सनले जानकारी दिइन् ।

फिलिप्सले यो प्रतिमा स्वेच्छामा नेपाललाई फिर्ता दिने भएपछि यसको ‘उत्पत्तिको पहिचान’ पहिल्याउन जरुरी नभएकाले अब अमेरिकामा रहेको नेपाली कूटनीतिक नियोगले देखाउने तदारुकता आधारमा बुद्ध प्रतिमा चाँडै घर फर्कन सक्नेछ ।

सन् १९७३ मा प्रदर्शनमा आएर विभिन्न ७ विधामा ओस्कार पुरस्कार जित्न सफल फिल्म ‘द स्टिङ्ग’का एकजना निर्मातासमेत रहेका माइकल फिलिप्सको संग्रहमा ‘स्टेन्डिङ् बुद्ध’ प्रतिमा पाइएकोबारे ‘लस्ट आर्टस् अफ नेपाल’ले सूचना बाहिर ल्याएको थियो । ‘द स्टिङ्ग’को उत्कृष्ट कथा र निर्माणशैलीका कारण यो फिल्मलाई लाइब्रेरी अफ कंग्रेसको आफ्नो संरक्षणको सूचीमा राखेको छ ।

‘लस्ट आर्टस् अफ नेपाल’का अनुसार, ‘आर्टस् अफ एशिया’ म्यागजिन (२०१३, जनवरी–फेब्रुअरी)मा प्रकाशित विवरणमा पहिलोपटक फिल्म निर्माता फिलिप्सको निजी संग्रहमा रहेका प्रतिमाको जानकारी आएको थियो । यस्तै, स्वीस अध्येता उर्लिच भोन स्क्रोडरले तयार पारेको ‘नेप्लीज स्टोन स्कल्पचर’ पुस्तकमा पनि बुङमतीका उभिएका बुद्धको प्रतिमा प्रकाशित छ ।

५० वर्षअघि चोरिएको सालभन्जिका भेटियो

पाटनको सुलिमा टोलस्थिथ रत्नेश्वर मन्दिरबाट ५० वर्षअघि चोरिएको सालभन्जिका यक्ष टुँडाल (काष्ठकला) अमेरिकी आर्ट डिलर छिनो रोनकोरोनीको संकलनमा पाइएको छ ।

रत्नेश्वर मन्दिरबाटै चोरिएका अरु दुई टुँडाल यसअघि न्यू साउथ वेल्स आर्ट ग्यालरी (अस्ट्रेलिया) र लन्डनको एक निजी संग्रह (म्याक कुलुग)मा पाइएको थियो । हराएका सम्पदाको खोजविन र घरफिर्तीमा सक्रिय अभियान ‘लस्ट आर्ट्स अफ नेपाल’का अनुसार, १३औं शताब्दीको सिर्जना मानिने टुँडाल सन् ७० दशकको सुरुवातमा हराएको थियो । आर्ट डिलर रोनकोरोनीको सम्पर्क कार्यालय अमेरिका, फ्रान्ससहितका मुलुकमा रहेको वेबसाइटमा देखिएको छ ।


प्रकाशित : माघ ५, २०७९ २१:११
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

फ्रान्समा देशव्यापी हडताल : यातायात, शिक्षा र व्यवसाय प्रभावित

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — फ्रान्सेली राष्ट्रपति ईमानुयल म्याक्रोनको नियोजित पेन्सन सुधार प्रस्तावलाई चुनौती दिन मजदुर युनियनहरुले बिहीबार आयोजना गरेको देशव्यापी हडतालका क्रममा प्रहरी र  आन्दोलनकारीबीच झडप भएको छ । 

राजधानी पेरिस, बोर्दो, लियोंन र मार्सेईलगायतका केही सहरमा आन्दोलनकर्मी र प्रहरीबीच तनाव झडप भएको हो । पेरिसको ऐतिहासिक स्थल प्लास दला रेपुब्लिक नजिकै केही प्रदर्शनकारीहरूले गाडीहरू जलाएका छन् । त्यहाँ प्रहरीमाथि ढुंगा र काठका टुक्राले प्रहार गर्न थालेपछि सुरक्षाकर्मीहरुले अश्रु ग्यास प्रहार गरेको प्रहरीलाई उद्धृत गर्दै स्थानीय सञ्चारमाध्यमले लेखेका छन् ।

हडतालका कारण यातायात बन्द भएको छ । विद्यालय र अस्पतालहरूलाई कर्मचारीविहीन बनाउँदा आधारभूत सरकारी सेवाहरू उपलब्ध छैनन् । विरोध प्रदर्शनले उद्योग, यातायात, शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा गम्भीर प्रभाव परेको स्थानीय मिडियाहरुले उल्लेख गरेका छन् ।

यस्तै बैंक, बिमा कम्पनी, मस्जिद, चर्च, यातायातलगायत प्रमुख क्षेत्रहरुको सुरक्षाका लागि सरकारले हजारौं संख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेको छ । सुरक्षाकर्मीमाथि आक्रमणमा उत्रिएको भन्दै स्थानीय समयअनुसार अपराह्न साढे ३ बजेसम्ममा ९१ जनालाई नियन्त्रणमा लिएको पेरिस प्रहरीले जनाएको छ ।

कर्मचारी अभावका कारण बिहीबारका लागि ईजिजेट, रायन एयर, युरोविङ लगायतका कम्पनीहरुले उडान समेत रद्द गरेका छन् । लामो दुरीमा चल्ने टिजिभी, युरोस्टार, ट्रान्भिया लगायतका रेलवे कम्पनीहरुले पनि पूर्वघोषित रेल सञ्चालन तालिक रद्द गरेकाले युरोपभरि प्रभाव परेको छ ।

कर्मचारी युनियनहरुले हडताल आह्वान गरेपछि सरकारले हडताल गरी देशलाई 'पक्षघात' नगराउन भनेको थियो । तर सरकारी आग्रहविपरीत हडताल हुँदा बिहीबार फ्रान्समा अधिकांश रेल यातायात रद्द हुनुका साथै उडानहरू प्रभावित भए । पेरिसको सबवे (मेट्रो) पनि अवरुद्ध भएको छ । फ्रान्सको प्रमुख यातायात कम्पनी आएटीपीले बिहीबार १० वटामध्ये एउटा रेलमात्रै चलेको बताएको छ ।

सरकारले सेवानिवृत्तिको उमेर दुई वर्ष बढाएर ६४ मा धकेल्ने प्रस्ताव अघि सारेपछि त्यसको विरोधमा मजदुर र अन्य कर्मचारी, प्रतिपक्षी दलहरु उत्रिएका हुन् । श्रमिक प्रतिनिधिहरूले सरकारले कानुनी सेवानिवृत्तिको उमेर दुई वर्ष बढाएर ६४ र पूर्ण निवृत्तिभरण प्राप्त गर्न आवश्यक योगदानहरूको न्यूनतम संख्यामा छिटो वृद्धिको प्रस्ताव गर्नु 'मजदुर मारा नीति' भन्दै आपत्ति जनाएका छन् ।

सरकारले आफ्नो योजनाबाट पछि नहट्ने बताएको छ भने मजदूर युनियनहरुले पनि सरकारले प्रस्ताव फिर्ता नलिए अझै कडा कार्यक्रम अघि सार्ने चेतावनी दिएका छन् । 'यो त सुरुवात र सरकारलाई संकेतमात्रै हो । पेन्सन सुधार योजना सरकारले फिर्ता नलिए हामी अझै ठूलो आन्दोलन घोषणा गर्ने छौं,' सबैभन्दा ठूलो उर्जा कम्पनी टोटल ईनर्जीमा मजदुर युनियन महासंघ सिजिटीका राष्ट्रिय संयोजक एरिक सेलिनीले भनेका छन् । ती युनियनहरुले सरकारले बेलैमा प्रस्ताव फिर्ता नलिए जनवरी १९ मा ईन्धन मजदुरहरूले २४ घण्टाको हडताललाई जनवरी २६ देखि ४८ घण्टा र फेब्रुअरी ६ बाट ७२ घण्टा बनाउने बताएका छन् ।

यसअघि सन् ११९५ मा पनि तत्कालीन राष्ट्रपती ज्याक शिराकले पेन्सन सुधार योजना अघि सार्दा मजदुर युनियनहरुको हडतालकै कारण सरकार विधेयक फिर्ता लिन बाध्य भएको थियो ।

प्रकाशित : माघ ५, २०७९ २०:५३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×