देवेन्द्र भट्टराई

देवेन्द्र भट्टराईका लेखहरु :

हराएको ३७ वर्षपछि वासुदेव-कमलाजा मूर्ति घर आइपुग्यो

पाटन, पट्को टोलस्थित नारायण मन्दिरबाट चोरिएर अमेरिका पुर्‍याइएको वासुदेव–कमलाजा (लक्ष्मी–नारायण) मूर्ति लामो खोज–अनुसन्धान र कूटनीतिक प्रयत्नपछि सोमबार घर फर्किएको छ ।

वासुदेव–कमलाजा फिर्ता ल्याइँदै

पाटनको पट्को टोलबाट ३७ वर्षअघि हराएर एक वर्षअघि अमेरिकाको डल्लास म्युजियममा भेटिएको वासुदेव–कमलाजा (लक्ष्मी–नारायण) को मूर्ति सोमबार ल्याइपुर्‍याइँदै छ ।

द गैंडाकोट म्यान

भारतको बिहार राज्यमा गया सहरनजिकै एउटा गाउँ छ— गेहलौर । त्यही गाउँमा एक खेतीकिसानी बस्थे, दशरथ माझी । अग्लो पहाडी चट्टान नाघेर मात्रै औषधिमुलो किन्नलाई पुग्न सकिने त्यो गाउँमा एक दिन दशरथकी श्रीमतीलाई व्यथा लाग्छ । त्यो पहाड छिचोलेर सहर पुगेपछि मात्रै दशरथ छोरीका बाबु बन्छन् तर श्रीमतीको भने निधन हुन्छ । यो सत्य कथा र पीडाका माझ एक्लो सपनाजीवी बन्दै माझीले अठोट गर्छन्— त्यो विशाल पहाड छेडेर सडक बनाइछाड्ने । नभन्दै २२ वर्ष समय खर्चेर उनले बाटो पनि बनाए ।

तेह्रौं शताब्दीको टुँडालसहितका सम्पदा नेपाल फर्काइँदै

तेह्रौं शताब्दी आसपासका प्राचीन नेपाली सम्पदा अमेरिकाको न्युयोर्कमा भेटिएको चार वर्षपछि अदालती प्रक्रियाबाट ‘उत्पत्ति र आधिकारिकता’ प्रमाणित गरेर चाँडै घर फर्काइने भएको छ । नेपालसहितका मुलुकबाट चोरी गरी अमेरिका पुर्‍याइएका प्राचीन सम्पदा भारतीय मूलका एक अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारीको संग्रहमा पाइएको थियो ।

नेपालबाट चोरेर अमेरिका पुर्‍याइएका तीन प्राचीन सम्पदा फिर्ता ल्याइँदै

नेपालबाट चोरेर अमेरिका पुर्‍याइएका तीनवटा प्राचीन सम्पदा फिर्ता हुने भएका छन् । ती सम्पदाको ‘उत्पत्ति र आधिकारिकता’ पुष्टि भएपछि अमेरिकाको न्युयोर्कस्थित न्यायाधिवक्ता कार्यालयले नेपालमै फर्काइदिन लागेको हो । 

‘अवज्ञा आन्दोलनले सैन्य सरकारलाई डिस्फङ्सनल बनाएको छ’

गैरआवासीय नेपाली संघको स्थापना तथा प्रवर्द्धनका अभियन्तामध्ये एक भीमकृष्ण उदास २०१७ जुनदेखि म्यान्मारमा नेपाली राजदूत छन् ।

बहराइनको खोपले राजदूत सुन्दास छानबिनमा

सगरमाथा आरोहण गर्न १२ दिनअघि काठमाडौं उत्रिएका बहराइनका राजकुमार शेख मोहम्मद हमाद मोहम्मद अल–खालिफासहितको समूहले ल्याएको कोरोनाविरुद्धको खोपको ‘प्रमाणिकता’ विवादास्पद बनेपछि बहराइनस्थित नेपाली राजदूत पदम सुन्दास अनुसन्धानमा तानिएका छन् ।

म्यान्मारमा सन्‍नाटा

म्यान्मारको म्यान्डले सहरमा आफ्नै घरभित्र बाबुको काखमा रहेकी सात वर्षीया खिन म्यो–चिटलाई त्यहाँका सत्ताधारी सैनिकले मंगलबार दिउँसो गोली हानेपछि सिंगो म्यान्मारमा सन्नाटा छाएको छ । ती बालिका मारिएको खबर भुसको आगोसरी फैलिएसँगै बुधबार देशैभर ‘मौन हडताल’ सुरु भयो ।

मकैको घोगा खोज्दै बारी-बारी

जीवनकै उर्वर १० वर्षभन्दा लामो अवधि जापानका फुकोओका, नागोया र टोकियोतिर कामको खोजीमा भौंतारिएका गैंडाकोटका दिनेश शर्मा अहिले मध्यतराईदेखि पहाडका भित्री गाउँबस्तीसम्म हरिया मकैका घोगा बटुल्दै हिँडिरहेका हुन्छन् ।

स्याउली पलाइछ, नरोऊ न नीरमाया सुख कल्लाइ छ...

चितवनको शिवनगर छँदा गाई गोठालो जाने हूलहुद्दामा पुष्पकमल र अमर सँगैजसो हुन्थे । त्यही गौचरन छेउमा फुटबल खेल्दा पनि यी दुई एउटै मैदानमा उफ्रन्थे । पढाइमा तल्लो–माथ्लो कक्षा भए पनि यी दुवै शिवनगर स्कुलमै पढ्थे । दुवैको जन्म साल एकै थियो— २०११ ।