२४.१२°C काठमाडौं
काठमाडौंमा वायुको गुणस्तर: २४३

शव चिन्न आफन्तलाई सकस

७० को शव भेटिए, दुई अझै बेपत्ता, २० को पोखरामै पोस्टमार्टम गरिने, बाँकी शव काठमाडौं लगिने
दुर्घटनाको कारण पत्ता लगाउन महत्त्वपूर्ण मानिने ‘ब्ल्याक बक्स’ सोमबार फेला

पोखरा — अस्पतालको पोस्टमार्टम भवनभित्र लस्करै शव राखिएका छन् । आफन्त पालैपालो भित्र प्रवेश गर्छन् । आफ्नो आफन्तको अनुहार खोज्छन् । डढेर सद्दे नभएका, चिन्नै नसकिने शव पनि घोरिएर हेर्छन् । सद्दे शवको हरमा भएको लुगा, गरगहना, ट्याटु हेरेर चिन्न खोज्छन् । शव नचिन्नेहरू दुःखी भएर निस्कन्छन् । 

शव चिन्न आफन्तलाई सकस

आइतबार पोखराको सेती खोंचमा भएको यती एयरलाइन्सको विमान दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनेको शव चिन्न आफन्तलाई सकस भएको छ ।

पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको पोस्टमार्टम भवनमा सोमबार पोखरा–२५ हेम्जाका जितेन्द्र कुँवर र उनकी पत्नी भगवतीको शव पनि आफन्तले चिन्न सकेनन् । जितेन्द्रका दाजु श्यामबहादुर शवहरू राखिएका ठाउँमा पटकपटक पुगे, भाइ–बुहारीको शव चिनेनन् । ‘शवहरू मुढाजस्ता देखिन्छन् । अनुहार चिन्न सकिने अवस्थामै छैन । आगोको रापले गर्दा खुम्चिएका छन्,’ उनले भने, ‘पञ्जा र मास्क लगाएर सबै शव ओल्टाई–पल्टाई हेरिसकें तर अझै पहिचान भएको छैन ।’

ज्याकेटका आधारमा उनले भाइको शव भएको ठम्याएका थिए । तर त्यस्तै ज्याकेट लगाएको भन्दै मृतक हेम्जाकै राजन सापकोटाका आफन्त पनि आइपुगे । मृतक कुँवर र सापकोटाको ज्याकेटको रङ र ब्रान्ड पनि एकै थियो । एउटा शवको ज्याकेटमा फोन भेट्टियो । उक्त फोन जितेन्द्रको भएको पुष्टि परिवारले गरेपछि राजन र जितेन्द्रको शव छुट्टिएको थियो । तर, त्यति आधार पर्याप्त भएन । पहिचान नखुल्दा श्यामबहादुरको परिवारले भाइ–बुहारीको शव पाएको छैन । परिवारले चिने पनि पुष्टि गर्न काठमाडौं पठाउनुपर्ने भएको छ ।

आइतबार बिहान ४ बजे पोखरामा रहेकी दिदीलाई सुत्केरी व्यथा लागेको थाहा पाएपछि भारतका सञ्जय जैसवाल पोखरा आउन काठमाडौंबाट जहाज चढे । गर्भवती नितुलाई अस्पताल लगिएपछि सञ्जय पनि पोखराका लागि उडेका थिए । नितुले आइतबार बेलुका पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमै छोरी जन्माइन् । तर, सञ्जयले भान्जीको मुहार हेर्न पाएनन् । उनको शव प्रतिष्ठानकै पोस्टमार्टम भवनमा छ । नितुलाई भने यो कुरा पत्तो छैन ।

सञ्जयका भिनाजु विकासकुमार जैसवाल सोमबार अस्पताल प्रांगणमा सञ्जयको शव बुझ्न बसिरहेका थिए । अस्पतालले शव बुझ्न बोलाउने आशामा उनको आँखा एकोहोरो पोस्टमार्टम भवनतिरै सोझिएको थियो । आइतबार सनाखत मुस्किल भयो । विकासलाई सोमबार फेरि पोस्टमार्टम भवनमा लगियो । प्रहरीले दुर्घटनास्थलबाट पाएको फोनहरू देखायो । विकासले सञ्जयको फोन चिने । फोनमा भएको सिम झिकेर

आफ्नो फोनमा राखे । आफैंले आइतबार सञ्जयलाई पठाएको म्यासेज फोनमा देखियो । पुलिसले उक्त फोन शव नम्बर २ बाट पाइएको बताइदियो । उक्त शवको टाउको पूरै फुटेको थियो । फोन नभेटेको भए सञ्जयको शव पहिचान थप मुस्किल बन्ने थियो ।

नदीपुर चर्चका अनिल शाही, राजुसिंह ठकुरी र रवीन हमालले जहाज दुर्घटनामा ज्यान गुमाए । पोस्टमार्टम भवनमा राखिएका मध्येबाट उनीहरूको शव पहिचान गर्न गाह्रो भयो । मण्डलीका सदस्य दिलीप गायकले अनिलको हातको औंठी र राजुसिंहको कम्मरको पेटीबाट शव चिने । रवीनलाई ठम्याउन सकेनन् । ‘केही–केही शव मात्रै सग्ला छन्,’ उनले भने, ‘अरू सबै जलेर चिन्नै नसकिने छ ।’ पहिचान गरेर पनि चर्चका अनिल र राजुसिंहका आफन्तले सोमबार शव बुझ्न पाएनन् । दुर्घटनापछि गठन भएको राष्ट्रिय पोस्टमार्टम समितिले त्यति आधारलाई मात्रै पर्याप्त मानेन । सनाखत गर्ने भरपर्दो माध्यम नभएका शव डीएनए परीक्षणका लागि काठमाडौं लैजाने निर्णय भयो । सनाखत भएका २० जनाको मात्रै पोखरामा पोस्टमार्टम हुने भयो ।

कास्कीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी टेकबहादुर केसीले कुनै द्विविधा नहोस् र विवाद नआओस् भन्नका लागि डीएनए परीक्षण आवश्यक भएको बताए । ‘कतिपय पहिचान गर्न सकिने तर यहाँ आफन्त नभएका छन्,’ उनले भने, ‘परिवारकै पनि कसैको पहिचान भएको कसैको नभएको पाइएको छ । उहाँहरूले पनि काठमाडौं नै पठाइदिनूस् भनेकाले उता पठाउने संख्या धेरै भएको हो ।’

पहिचान भएका शवको पोस्टमार्टम प्रक्रिया सोमबार साँझबाट सुरु भएर आफन्तले बुझ्न थालेका छन् । अस्पतालका निर्देशक डा. भरतबहादुर खत्रीका अनुसार ७ सदस्यीय राष्ट्रिय पोस्टमार्टम टिम बनाइएको छ । दुई फरेन्सिक विशेषज्ञ काठमाडौंबाट आएका छन् । त्रिवि शिक्षण अस्पतालका डा. गोपाल चौधरी र डा. समारिका दाहाल पोखरा आएका हुन् । पाँच जना पोखराकै फरेन्सिक विशेषज्ञ छन् । ‘पहिला शवको औपचारिक सनाखत हुन्छ, त्यसपछि पोस्टमार्टम गर्छौं,’ उनले भने, ‘पोस्टमार्टमपछि पुनः सनाखत गर्नुपर्ने हुन्छ ।’ सोमबार राति पोखरा–१३ मियापाटनका सदाकत अलि मियाँको शव उनको परिवारले बुझेको छ । मंगलबार बिहानबाट आफन्तलाई थप शव बुझाऊन सुरु गरिनेछ ।

यती एयरको जहाज दुर्घटनामा ज्यान गुमाएका क्रु मेम्बर, विदेशी र पहिचान नभएका गरी ५० शव मंगलबार बिहान काठमाडौं लगिने भएको छ । यसअघि हेलिकोप्टरमा सोमबार नै शव पोस्टमार्टमका लागि शिक्षण अस्पताल लैजाने तयारी थियो । कास्कीका प्रहरी प्रमुख अजय केसीले सोमबार रात परेकाले मंगलबार बिहान शव काठमाडौं पठाइने बताए । उनका अनुसार हालसम्म फेला परेका ७० शवमध्ये एउटा हस्तान्तरण गरेर बाँकी ६९ वटा पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान, पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पतालमा राखिएको छ । अझै नभेटिएको दुई जनाको शवका लागि खोजी जारी छ ।

ब्ल्याक बक्स भेटियो

दुर्घटनास्थलबाट विमानको ‘ब्ल्याक बक्स’ सोमबार भेटिएको छ । ब्ल्याक बक्स विमान दुर्घटनाको कारण पत्ता लगाउन महत्त्वपूर्ण मानिन्छ । ब्ल्याक बक्समा ‘फ्लाइट राडर रेकर्ड’ र ‘ककपिट भ्वाइस रेकर्ड’ हुन्छ । विमानको ब्ल्याक बक्स नेपाली सेनाको खोज तथा उद्धार टोलीले नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई बुझाएको छ । दुर्घटनास्थलमा उद्धारमा खटिएको सेनाको टोलीले प्राधिकरणका प्रतिनिधिलाई सोमबार नै उक्त ब्ल्याक बक्स हस्तान्तरण गरेको हो । नेपाली सेनाका सहसेनानी सरोज कोइरालाले सोमबार दिउँसो उक्त ब्ल्याक बक्स नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका प्रबन्धक भरतराज पराजुलीलाई हस्तान्तरण गरेका हुन् । उक्त ब्ल्याक बक्स काठमाडौंमा दुर्घटना जाँच आयोगलाई बुझाइने प्राधिकरणको भनाइ छ ।

एटीआरमा त्रुटि छैन : प्राधिकरण

नेपालमा उडानमा रहेका एटीआर विमानहरूमा कुनै प्राविधिक त्रुटि नभएको प्राधिकरणले सोमबार प्रस्टीकरण दिएको छ । एटीआर विमान पोखरामा दुर्घटना परेपछि सरकारले उडानमा रहेका सबै कम्पनीका जहाजको अवस्था जाँच गर्न प्राधिकरणलाई निर्देशन दिएको थियो ।

हाल नेपालमा बुद्ध एयरसँग तीन एटीआर–४२ र ११ एटीआर–७२ गरी सर्वाधिक १४ एटीआर विमान छन् । यतीसँग ४ वटा एटीआर विमान छन् । पोखरामा भएको यतीको विमान दुर्घटनापछि नेपालमा दर्ता भई उडानमा रहेका विमान सबै एटीआर प्राधिकरणका प्राविधिकहरूले आइतबार तीन घण्टा लगाई जाँच गरेका थिए । सबै विमान प्राविधिक रूपमा उडानयोग्य रहेको पाइएको प्राधिकरणका प्रवक्ता जगन्नाथ निरौलाले बताए । उनका अनुसार सुगम रुटमा उडानमा रहेका एटीआर वायुयानका सञ्चालक कम्पनीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार मर्मत सम्भारका काम गर्दै आएका छन् । पोखराको घटनापछि प्राधिकरणले आफ्ना उडान सुरक्षा निरीक्षकमार्फत सबै एटीआर–४२ र एटीआर–७२ विमानको प्राविधिक जाँचको अवस्था हेरेको जनाउँदै विस्तृत प्राविधिक परीक्षण पनि गरिसकेको उल्लेख गरेको छ ।

यसैबीच, एटीआर जहाज उत्पादक कम्पनीबाट ७ जना प्राविधिक यती एयरको दुर्घटनाबारे अध्ययन गर्न मंगलबार काठमाडौं आइपुग्ने भएका छन् ।

प्रकाशित : माघ ३, २०७९ ०६:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
जनताको राय

भारतका २ ब्रान्डका गुणस्तरहीन मसला आयतमा प्रतिबन्ध लागेको छ । अन्य खाद्य सामग्रीबारे पनि अब सरकारले मुख्य रुपमा के गर्नुपर्छ ?