बस्ती झिलीमिली, मुख्य सडक अन्धकार

लीला श्रेष्ठ, प्रशान्त माली, सीमा तामाङ

(भक्तपुर) — सूर्यविनायक–तीनकुने ६ लेनको ९ दशमलव १ किलोमिटर सडकमा पोल ठडिएको छ । राति बत्ती बल्नुपर्ने ती पोलमा विज्ञापनका बोर्डमात्र झुन्ड्याइएका छन् । पोलमा प्रहरीले सीसी क्यामेरा त राखेको छ, तर बत्ती नहुँदा क्यामेराले काम गर्दैन ।

‘जिल्लाको मुख्य सडक अन्धकार छ । सडकबत्ती नहुँदा दुर्घटना गराउने सवारीसाधनको पहिचान गर्न सकिँदैन,’ महानगरीय प्रहरी परिसर भक्तपुरका प्रमुख एसपी सविन प्रधानले भने ।

जापान सरकारले सन् २०११ मा सूर्यविनायक–तीनकुने सडक निर्माण गरेर नेपाललाई हस्तान्तरण गर्दा केही सडकको बीचमा बत्तीसहितको पोल गाडिएको थियो । साँझ पर्नेबित्तिकै बत्ती बल्ने र उज्यालो हुनेबित्तिकै स्वत: बत्ती निभ्थ्यो । सडकमा बत्ती व्यवस्थापन गर्ने जिम्मेवारी नेपाल सरकारको थियो । तर, सल्लाघारी–सूर्यविनायक सडकखण्डमा पोलसमेत गाडिएको छैन । पोल ठडिएको स्थानमा समेत बत्ती बल्दैन ।

सूर्यविनायक–धुलिखेल–सिन्धुली–बर्दिबास सडक योजनाकी इन्जिनियर शिला श्रेष्ठले दक्ष प्राविधिक नहुँदा सडकबत्ती जडान हुन नसकेको बताइन् । प्रत्येक वर्ष टुक्रे बजेट विनियोजन हुने र पर्याप्त बजेट अभावका कारण सडकबत्ती जडानमा ढिलाइ भएको उनको भनाइ छ ।

सूर्यविनायकदेखि कोटेश्वर तीनकुनेसम्म ३० मिटरको फरकमा करिब ३ सय बत्ती जडान गर्नुपर्ने र त्यसका लागि करिब ९ करोड खर्च लाग्ने अनुमानित प्रस्ताव सरकारलाई पेस गरिएको थियो ।

नगर झलमल्ल
सडक अन्धकार भए पनि भक्तपुर मध्यपुर नगर क्षेत्र भने राति झलमल्ल देखिन्छ । भक्तपुर नगरपालिकाले बिजुलीको यत्रतत्र तारलाई व्यवस्थित गरी उज्यालो नगर स्थापित गर्न तार भूमिगत बनाउँदै छ । ‘अव्यवस्थित तारले सांस्कृतिक सुन्दर नगरको दृश्य प्रदूषित भयो, तार भूमिगत गर्ने व्यवस्थापनमा लागेका छौं,’ भक्तपुर नगरप्रमुख सुनिल प्रजापतिले भने, ‘सम्पदा क्षेत्रको अधिकांश स्थानमा सडकबत्ती, सीसी क्यामेरा जडानको कार्य भइसक्यो, क्रमश: सवारी निषेध गर्दै लानेछौं ।’

तारलाई भूमिगत गरी आधुनिक प्रविधिको सेन्सर/फोटो स्वीच प्रणालीअन्तर्गत दरबार प्रवेशद्वारबाट बत्ती जडान कार्यको सुरुवात गरेको नगरपालिका प्राविधिक शाखाका हरिरत्न ध्वजु बताउँछन् । चालु आर्थिक वर्षमा नगरको ४ वडामा २०, ५ मा १५, ७ मा ३०, ८ मा ६० र ९ वडामा १ सय बत्ती गरी २ सय २५ सडकबत्ती जडान गरेको ध्वजुले बताए । प्रतिबत्ती जडानका लागि करिब ८ हजार रुपैयाँ खर्च भएको थियो ।

त्यस्तै, मध्यपुर थिमि नगरपालिकाले भने जग्गाधनीको लागत साझेदारीमै बिजुलीका तार भूमिगत गर्ने भएको छ । प्राधिकरणको थिमि शाखादेखि गठ्ठाघरस्थित राधाकृष्ण मन्दिरसम्मको तार भूमिगत गर्न नगरपालिकाले बजेट विनियोजन गरेको छ । नगरपालिकाले ५० प्रतिशत र जग्गाधनीले ५० प्रतिशत लागत साझेदारी गर्ने सहमति गरेको जनाएको छ ।

घनाबस्तीमा टाँगिएका नांगो तार र साँघुरा सडकमा गाडिएका पोलले दुर्घटना निम्त्याउने भएकाले जोखिम कम गर्न तारलाई भूमिगत गर्ने योजना अघि सारिएको नगरप्रमुख मदनसुन्दर श्रेष्ठले बताए । ‘पुराना पोलमा जथाभावी टाँगिएका तारले बजार कुरूप बनाएको छ, बस्तीमा दुर्घटनाको जोखिम पनि उत्तिकै हुने रहेछ,’ उनले भने, ‘स्थानीयको लागत सहभागितामा तारलाई भूमिगत गर्न र बस्ती उज्यालो अभियान थालेको हो ।’

तार भूमिगत गर्न नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले प्राविधिक सहयोग गर्ने उनले बताए । नगरपालिकाले प्राधिकरणलाई तार भूमिगत गर्ने र पोल हटाउने प्रस्ताव गरेपछि प्राधिकरणले सर्वे गरी एक करोड ९८ लाख रुपैयाँको लागत इस्टिमेट तयार गरेको जनाएको छ । तार भूमिगत गर्न स्थानीय जग्गाधनीले प्रतिफिट २५ सय रुपैयाँका दरले नगरपालिकालाई रकम दिने सहमति भएको छ । त्यसैगरी, मध्यपुर थिमि नगरपालिकाले ऐतिहासिक सम्पदा, मठमन्दिर, मूर्तिको संरक्षण तथा अपराधजन्य गतिविधि न्यूनीकरणका लागि नगरको पुराना बस्तीमा सडक बत्ती र सीसी क्यामरा जडानको कार्य थालेको जनाएको छ । चालु आव ०७६/७७ मा प्रहरी समुदाय साझेदारीअन्तर्गत सीसीक्यामेरा जडान तथा बत्ती जडानका लागि १ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ ।

चाँगुनारायणमा ६ सय बत्ती
चाँगुनारायण नगरपालिकाले ‘उज्यालो चाँगुनारायण’ अभियानअन्तर्गत मुख्य सडकमा करिब ६ सय सडकबत्ती जडान गर्ने भएको छ । नगरप्रमुख सोमप्रसाद मिश्रका अनुसार पर्यटकीय गन्तव्य नगरकोटमा ८०/८० मिटर दुरीमा १ सय ३० वटा, च्याम्हासिंह–नाला सडकमा ७० वटा, दुवाकोट–झौखेल, देकोचा–चाँगुनारायण मन्दिर, कमलविनायक भत्केकोपाटी–नगरकोट, ब्यासी–झौखेल, मुहानपोखरी–चरेली सडकमा बत्ती जडानका लागि विद्युत प्राधिकरण भक्तपुरसँग सहमति गरेको छ । त्यसैगरी, सूर्यविनायक नगरको १० वटै वडाको मुख्यमुख्य ठाउँमा सडकबत्ती जडान अभियान थालिएको छ । सूर्यविनायक–६ का वडाध्यक्ष रामेश्वर ध्वजुले भने, ‘मुख्य सडकबाहेक सर्भिस ट्रयाकलगायत नगरक्षेत्रमा स्थानीय बासिन्दासँगको सहकार्यमा बत्ती जडान भएको छ ।’

प्रकाशित : कार्तिक २७, २०७६ ०८:३७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

खुद्रा व्यापारीले बेच्छन् दोब्बर महँगोमा तरकारी

व्यापारीले होलसेल मूल्यभन्दा दोब्बर बढी लिएर उपभोक्तालाई बेचिरहेका त छन् नै, तरकारीको मूल्यमा एकरूपतासमेत छैन
लीला श्रेष्ठ, प्रशान्त माली, सीमा तामाङ

काठमाडौँ — ललितपुर सानेपाकी सिर्जना कार्की शुक्रबार बिहान ११ बजे कालीमाटी तरकारी बजारमा तरकारीको स्टल चहार्दै थिइन् । टोलमा भन्दा सस्तोमा पाइने आसले उनी कालीमाटी पुगेकी हुन् । उनले केही सस्तोमा तरकारी त पाइन् तर उनले तिरेको मूल्य व्यापारीले होलसेलमा किनेको भन्दा झन्डै दोब्बर थियो । कालीमाटी तरकारी बजारमै भेटिएकी जुना सुनारले पनि व्यापारीले धेरै नाफा राख्ने गरेको गुनासो गरिन् । 


बजारमा तरकारीको भाउ ह्वात्तै बढेपछि सिर्जना र जुनाजस्तै उपभोक्ताहरू सोझै कालीमाटी तरकारी बजार पुग्ने गरेका छन् । तर त्यहाँ पनि स्वाभाविक मूल्यमा किन्न पाउँदैनन् । कालीमाटी तरकारी बजारमा होलसेलमा बिहान ५८ रुपैयाँमा किनेको गोलभेंडा व्यापारीले दिउँसो ९० रुपैयाँ प्रतिकिलोले बिक्री गरिरहेको भेटिन्छ । व्यापारीले १ सय ५५ रुपैयाँमा होलसेलमा अदुवा किनेर खुद्रामा २ सय ५० मा बेच्छन् ।

कालीमाटी र चाबहिल गणेश मन्दिरको तरकारी बजारको दूरी आठ किलोमिटर मात्रै छ । कालीमाटीबाट खरिद गरेर लगेको तरकारी चाबहिलका व्यापारीले दोब्बरभन्दा बढी मूल्य लिएर बिक्री गर्ने गर्छन् । कालीमाटीबाट शुक्रबार ५८ रुपैयाँमा खरिद गरेको गोलभेंडा चाबहिलका व्यापारीले बिहान ८ बजे एक सय रुपैयाँ प्रतिकिलोमा बेचिरहेका थिए ।

त्यही गोलभेंडा बल्खुमा ८० रुपैयाँमा, शान्तिनगर, सूर्यविनायक, गठ्ठाघर तरकारी बजारमा ७० रुपैयाँ, नख्खु तरकारी बजार, भक्तपुरको तौमडी र जडिबुटी मनोहरा तरकारी बजारमा ८० रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको छ । कालीमाटीमा ९४ रुपैयाँ किलोमा होलसेलमा पाइने प्याज बजारमा एक सय २० रुपैयाँसम्म पर्छ । कालीमाटीमै खुद्रा मूल्य एक सय १० रुपैयाँमा छ । चाबहिलमा भने सबैभन्दा महँगो एक सय ३० रुपैयाँमा पसलेले बेचिरहेका छन् । नख्खु तरकारी बजार, सूर्यविनायकमा भने एक सय २० रुपैयाँ मूल्य छ । भक्तपुरको तौमडीमा एक सय रुपैयाँमा उपभोक्ताले किनिरहेका छन् ।

कालीमाटीमा ९५ रुपैयाँमा पाइने काउली लगनखेल तरकारी बजारमा १ सय ५० रुपैयाँसम्म बिक्री गर्ने गरेको पाइएको छ । चाबहिलमा एक सय ४० रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको छ । कालीमाटीमा ८५ रुपैयाँमा होलसेलमा किनेको करेला लगनखेल तरकारी बजारमा दुई सय, चाबहिलमा १ सय ४०, मनोहरा तरकारी बजारमा १ सय ३०, कालीमाटी खुद्रा बजारमा एक सय, बल्खुमा एक सय २०, शान्तिनगरमा एक सय, ग्वार्कोमा १ सय २०, गठ्ठाघर तरकारी बजारमा एक सय १० मा बिक्री गर्ने गरेको पाइएको छ । कालीमाटी तरकारी बजारमा ९८ रुपैयाँ होलसेलमा किनेको बोडी चाबहिलमा एक सय ८० रुपैयाँसम्म बिक्री गर्ने गरिएको छ ।

त्यही बोडी बल्खुमा १ सय २०, शान्तिनगर, लगनखेलमा एक सय २०, नख्खु, तौमडी, गठ्ठाघर, मनोहरामा १ सय ३० मा बक्री गरिँदै छ । कालीमाटीमा १ सय ५५ पर्ने अदुवा २ सय ५० सम्ममा बेचिँदै छ । ९५ रुपैयाँमा पाइने सिमी १ सय ५० सम्म, ९८ रुपैयाँमा पाइने गाँजर १ सय ८० मा बिक्री गरिरहेका छन् । व्यापारी भने घाटा खाएर बिक्री गरिरहेको दाबी गर्छन् । ‘बोराको हिसाबले सामान ल्याएर किलोमा बेच्नु पर्दा कहिलेकाहीं घाटा हुन्छ,’ शान्तिनगरमा आलु र प्याज बिक्री गर्ने पुष्पा भुजेलले भनिन्, ‘बोरामा कहिलेकाहीं बिग्रेका पनि पर्छन् ।’

चाडपर्व भित्रिएसँगै तरकारीको बजार मूल्य अकासिएको हो । सर्वसाधारणको आयले धान्न नसक्ने गरी मूल्यवृद्धि भए पनि सम्बन्धित निकायको ध्यान जान नसकेको उपभोक्ताको गुनासो छ । मध्यपुर थिमि–३ गठ्ठाघरका भरत बुढाथोकीले भने, ‘व्यापारीले आफूखुसी मूल्य तोक्दा पनि सरकारले अनुगमनमा चासो दिएको छैन ।’ काठमाडौं–३२ मनोहराकी शर्मिला श्रेष्ठले एक महिनामा होलसेल मूल्य नै दोब्बर वृद्धि भएको बताइन् ।

प्रकाशित : आश्विन ११, २०७६ ०७:१३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×