अर्थतन्त्र पुनरुत्थान उन्मुख : राष्ट्र बैंक- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

अर्थतन्त्र पुनरुत्थान उन्मुख : राष्ट्र बैंक

कोरोनाको दोस्रो लहरपछि उत्पादन, कारोबार र रोजगारीमा उल्लेख्य सुधार भएको निष्कर्ष
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — कोरोना संक्रमणको दोस्रो लहरपछि अर्थतन्त्र चलायमान भई पुनरुत्थान उन्मुख रहेको राष्ट्र बैंकको अध्ययनले देखाएको छ । उद्योग/व्यवसायहरूको उत्पादन एवम् कारोबारको अवस्था र रोजगारीमा उल्लेख्य सुधार आएको सार्वजनिक ‘कोभिड–१९ ले अर्थतन्त्रमा पारेको प्रभावसम्बन्धी तेस्रो पुनरावृत्ति सर्वेक्षण प्रतिवेदन’ को निष्कर्ष छ ।

गत वैशाखमा गरिएको सर्वेक्षणमा ४.२ प्रतिशत उद्योग/व्यवसायहरू सञ्चालन हुन नसकेकोमा यो सर्वेक्षणमा २.३ प्रतिशत उद्योग/व्यवसायहरू मात्र सञ्चालन हुन नसकेको पाइएको छ । सञ्चालनमा आउन नसकेका अधिकांश उद्योगी/व्यवसायीहरूले कोरोना महामारीका कारण बजारमा माग घटेको, चालु खर्च धान्न समस्या रहेको र श्रमिकसँग सम्बन्धित समस्याको कारण उद्योग/व्यवसाय सञ्चालनमा ल्याउन नसकेको बताएका छन् । उनीहरूमध्ये केहीले उद्योग/व्यवसाय बिक्री गरेको बताएका छन् भने केहीले निकट भविष्यमा पुन: सञ्चालनमा ल्याउने तयारीमा रहेको बताएका छन् ।

कोरोनाको दोस्रो लहरपछि करिब ८७ प्रतिशत उद्योग/व्यवसाय पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आएको प्रतिवेदनले औंल्याएको छ । ‘सर्वेक्षणले ८७.२ प्रतिशत उद्योग/व्यवसाय पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आएको देखाएको छ,’ प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘कोभिडपूर्वको तुलनामा २०७७ असारमा २८.८ प्रतिशत मात्र रहेको उत्पादन/कारोबार स्थिति यो सर्वेक्षण सम्पन्न हुँदा ७४.७ प्रतिशत पुगेको छ ।’ सो अवधिमा रोजगारीको अवस्थामा समेत सुधार आई ९७.२ प्रतिशत पुगेको छ । दोस्रो लहरअघि रोजगारीको अवस्था ७७.५ प्रतिशत थियो ।

सर्वेक्षणअनुसार खानी तथा उत्खनन, विद्युत्, ग्यास, पानीलगायत उद्योगहरू पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन भएका छन् भने खुद्रा तथा व्यापार, स्वास्थ्य तथा सामाजिक कार्य सम्बन्धित उद्योगहरू ९० प्रतिशतभन्दा धेरै क्षमतामा सञ्चालन भएका छन् । १०.४ प्रतिशत उद्योगहरू आंशिक क्षमतामा सञ्चालनमा छन् भने २.३ प्रतिशत मात्र सञ्चालन हुन सकेका छैनन् । ‘२०७७ असारको तुलनामा अध्ययनले समेटेका सबै क्षेत्रहरूको उत्पादन/कारोबार बढेको पाइएको छ तर होटल तथा रेस्टुरेन्ट क्षेत्रको सुधार तुलनात्मक रूपमा कम रहेको छ,’ प्रतिवेदनमा भनिएको छ ।

२०७७ असारको तुलनामा उद्योग/व्यवसायहरूले प्रदान गर्ने रोजगारीको अवस्थामा सुधार भई कोरोना महामारी सुरु हुनुभन्दा अघिको अवस्था नजिक पुगेको प्रतिवेदनको ठहर छ । रोजगारीको अवस्था ठूला उद्योगहरूको तुलनामा साना उद्योगमा धेरै सुधार भएको पाइएको प्रतिवेदनले औंल्याएको छ । जसअनुसार लघु उद्यम तथा खुद्रा व्यापारमा रोजगारीको अवस्था ९९.८ प्रतिशत र घरेलु उद्योगमा ९८ प्रतिशत छ । सोही अवधिमा ठूला उद्योगहरूमा रोजगारीको अवस्था ८६.४ प्रतिशत, मध्यममा ८९.४ र साना उद्योगमा ९४.२ प्रतिशत रहेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।

‘उद्योग/व्यवसायहरूले प्रदान गर्ने रोजगारीको स्थितिमा सुधार आएसँगै उद्योग/व्यवसायहरूको औसत तलब–ज्याला खर्चमा समेत वृद्धि भएको पाइएको छ,’ प्रतिवेदनमा भनिएको छ । कोरोना महामारीअगाडि २०७६ फागुनको तुलनामा २०७७ असारमा ६३.४ प्रतिशत रहेको यस्तो खर्च २०७८ कात्तिकमा ९६.१ प्रतिशत पुगेको छ । तर खानी तथा उत्खनन र विद्युत्, ग्यास तथा पानीलगायत क्षेत्रका उद्योग/व्यवसायको औसत तलब–ज्याला खर्च महामारीअगाडिकै अवस्थामा पुगेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । दोस्रो लहरपछि ठूला उद्योगहरूको ज्याला–खर्च १०१.८ प्रतिशत छ भने मध्यम खालका उद्योगको ९६.८ प्रतिशत छ । २०७७ असारको तुलनामा उद्योग/व्यवसायको आकारअनुसार सबैको औसत तलब–ज्याला खर्चमा उल्लेख्य मात्रामा वृद्धि भएको पाइएको छ ।

तर उद्योग/व्यवसायहरूले बजार माग नबढ्नाले कारोबारमा ह्रास आएको, कर्जाको ब्याजदर उच्च र अस्थिर भएको, उत्पादन लागत बढेकाले कठिनाइ भएको जस्ता समस्याहरूलाई प्राथमिकतामा राखेका छन् । राष्ट्र बैंकले व्यवसाय सञ्चालनसम्बन्धी पछिल्लो वस्तुस्थितिबारे २०७७ असार, २०७७ मंसिर र २०७८ वैशाखको सर्वेक्षणमा सहभागी व्यवसायीहरूबाट पुन: तथ्यांक संकलन गरी २०७८ कात्तिक ७–१७ सम्म तेस्रो पुनरावृत्ति सर्वेक्षण गरेको हो ।


प्रकाशित : मंसिर ९, २०७८ १४:३०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अवैध रुपमा टर्कीबाट ग्रिस छिर्न खोजेको गाडी दुर्घटनामा परेका ६ नेपाली डिस्चार्ज

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — अवैध रुपमा टर्कीबाट ग्रिस छिर्न खोज्दा भएको सवारी दुर्घटनामा परेका सबै ६ नेपाली जोखिममुक्त रहेका छन् । दुर्घटनाग्रस्त गाडीमा सवार १५ मध्ये ६ नेपाली घाईते भएपनि सबैजना अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएका छन् । उक्त दुर्घटनामा ७ जनाको मृत्यु भएको खबर बेलायती संचारमाध्यम डेली मेलले समाचार प्रकाशित गरेको थियो ।

एनआरएनका टर्कीका अध्यक्ष उज्जवल कुमार घिसिङले दुर्घटनामा ६ नेपाली घाइते भएकोमा बिहीबार चारजना र दुर्घटनालगत्तै दुईजना अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएको बताए । कान्तिपुरसँग कुराकानी गर्दै उनले भने, ‘घाइतेसँग सर्म्पकमा रहेका व्यक्तिसँग कुराकानी गर्दा उनीहरु सामान्य घाइते मात्रै भएको बुझियो ।’ उनका अनुसार टर्कीबाट अवैध रुपमा ग्रिस छिर्ने खोजेका उनीहरु कसरी त्यहाँसम्म आईपुगे भन्नेबारे आफूहरुले विस्तृतमा बुझिनसकेको बताए ।

डेली मेलले तिव्र गतीमा गुडिरहेको बेला सन्तुलन गुमाएर गाडी दुर्घटना भएको र त्यसमा चार पाकिस्तानी पनि रहेको उल्लेख गरेको थियो । ग्रिस प्रहरीलाई उद्धत गर्दै डेली मेललाई उनीहरु सबैलाई संगठित मानव तस्करले अवैध रुपमा टर्कीबाट ग्रिस छिराउन खोजेको उल्लेख गरेको छ । तिव्र गतिमा हाँकिएको सवारीले नियन्त्रण गुमाएर दुर्घटना भएको पनि समाचारमा उल्लेख छ ।

अवैध रुपमा नेपालीहरु टर्कीबाट ग्रिस छिर्ने घटना विगतका दिनमा पनि सार्वजनिक भएका थिए । अवैध रुपमा ग्रिस छिरेका नेपालीहरुका अनुसार उनीहरुले मानव तस्करलाई ११ देखि १५ लाख रुपैयाँ बुझाएर टर्कीबाट ग्रिस छिर्ने गर्छन् ।

२०७५ साउनमा अवैध रुपमा टर्कीबाट ग्रिस छिर्न खोजेका एक नेपालीको समुहमा रहेका नवलपरासी कावासोतीमा नविन तिवारी बिच बाटोबाटै हराएको र सात महिनादेखि परिवारको सर्म्पकमा नरहेको खबर सार्वजनिक भएको थियो ।

प्रहरीको मानव बेचबिखन नियन्त्रण ब्यूरो स्थापना हुनु अघि महानगरिय प्रहरी अपराध महाशाखामा आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा मात्रै १४ जनाले टर्की जाने भन्दै ठगिएको उजुरी दिएका थिए । ति मध्ये ५ जना टर्की पुगेर भनेजस्तो काम नपाएर बिचल्लीमा परेपछि आफ्नै खर्चमा स्वदेश फर्केका थिए भने दुईजना ग्रिसमा अलपत्र परेका र चारजना टर्कीमा अलपत्र अवस्थामा रहेका थिए । सोही समयमा ३७ जनाले टर्की जाने आश्वासनको पछि लाग्दा आफू ठगिएको भन्दै २ करोड ५० लाख बिगो दाबी गर्दै प्रहरीको केन्द्रिय अनुसन्धान ब्यूरोमा जाहेरी दर्ता गराएका थिए ।

यो संख्याले अवैध रुपमा टर्की पुग्ने र त्यहाँबाट अवैध रुपमै ग्रिस छिर्ने काममा कति नेपाली फसिरहेका छन् भन्ने बुझाउँछ ।


प्रकाशित : मंसिर ९, २०७८ १४:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×