पर्यटक बढेपछि व्यवसायी उत्साहित- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

पर्यटक बढेपछि व्यवसायी उत्साहित

पोखराका ८० प्रतिशत होटलले पूर्णरुपमा सेवा सुरू गरे, २० प्रतिशत आंशिक खुला
दीपक परियार

पोखरा — लेकसाइडको चल्तीको रेस्टुराँ बीजीबी क्याफे गत शुक्रबार साँझ खचाखच भयो । रेस्टुराँमा भीड देखेर सञ्चालक ज्याक तामाङ हौसिए । शनिबार र आइतबार रेस्टुराँ भरिभराउ भएको देखेर उनले कोरोना महामारीअघिका दिन सम्झिए । ‘रेस्टुराँमा ग्राहक देखेर कोरोना महामारी छ भन्ने नै बिर्सिएँ,’ उनले भने, ‘अब पोखराको पर्यटन लयमा फर्किंदै छ ।’

असोज १ बाट प्रशासनले कास्कीमा निषेधाज्ञा पूर्णरूपमा फुकुवा गरेपछि पोखरा आउने आन्तरिक पर्यटकको संख्या बढेको हो । चाडबाड नजिँकिँदै गएकाले पनि देशका विभिन्न ठाउँबाट सपरिवार पर्यटक घुम्न आएका छन् । सभा, सम्मेलन, गोष्ठीले पनि पोखराको पर्यटनमा भरथेग गरेका छन् । पोखराका सबै गन्तव्य पूर्णरूपमा खुलेका छन् । धार्मिकस्थल, पार्क, भ्यु पोइन्टलगायत ठाउँमा निर्बाध घुम्न पाइन्छ । अल्ट्रालाइट, जिप फ्लायर, बन्जी, क्यानोनिङजस्ता साहसिक गतिविधि सञ्चालनमा आइसकेका छन् । अर्को सातादेखि प्याराग्लाइडिङसमेत सुरु हुनेछ । प्याराग्लाइडिङ सुरु गर्नुपूर्व ग्लाइडर, हार्नेसलगायत आवश्यक सामग्रीको जाँच र मर्मत कार्य भइरहेको नेपाल हवाई खेलकुद संस्था (ना) का अध्यक्ष कृष्ण भण्डारीले जानकारी दिए । ‘अहिले उपकरण जाँचकै क्रममा छौं,’ उनले भने, ‘प्याराग्लाइडिङलाई सुरक्षित बनाएर अर्को साताबाट सुरु गर्छौं ।’

पोखराका ८० प्रतिशत होटलले पूर्णरूपमा सेवा सुरु गरेको २० प्रतिशत आंशिक खुला रहेको पश्चिमाञ्चल होटल संघका अध्यक्ष विकल तुलाचनले बताए । होटलमा हाल १० प्रतिशतको हाराहारीमा अकुपेन्सी छ । कोरोना महामारी ओरालो लाग्दै गर्दाको यो अकुपेन्सीले व्यवसायीको मनोबल बढाएको उनी बताउँछन् । ‘होटलले बिदामा राखेका कर्मचारीलाई फिर्ता बोलाइरहेका छन्,’ उनले भने, ‘बिस्तारै आन्तरिक पर्यटक वृद्धि हुँदै जानेमा आशावादी छौं ।’ प्रशासनले निषेधाज्ञा हटाएसँगै लेकसाइडका रेस्टुराँमा आन्तरिक पर्यटकको चहलपहल बढेको रेस्टुरेन्ट एन्ड बार एसोसियसन नेपाल (रेबान) पोखराका अध्यक्ष लक्ष्मण बरालको भनाइ छ । रेस्टुराँ साढे ११ बजेसम्म र डिस्को, बार साढे १ बजेसम्म खोल्न पाउने भएकोले पनि आन्तरिक पर्यटक पोखरा आएको उनी सुनाउँछन् । उनका अनुसार लेकसाइडमा रहेका अधिकांश रेस्टुराँले सेवा सुरु गरिसकेका छन् ।

लेकसाइडका व्यवसायी एवं कामदारले कोरोनाविरुद्धको खोप लगाएका छन् । झन्डै ५० प्रतिशत कर्मचारी र मजदुरले खोप लगाइसकेको पोखरा पर्यटन परिषद्ले जनाएको छ । पर्यटकका लागि पोखरा खुला र सुरक्षित रहेको परिषद् अध्यक्ष गोपीबहादुर भट्टराई बताउँछन् । विदेशी पर्यटकका हकमा अनअराइभल भिसा प्रदान गर्ने र कोरोना भाइरसविरुद्ध पूर्ण खोप लगाएकालाई क्वारेन्टाइन बस्नु नपर्ने सरकारको निर्णयले पोखराका पर्यटन व्यवसायी हर्षित छन् । खोपको मात्रा नपुर्‍याएका वा खोप नलगाएकालाई भने १० दिन क्वारेन्टाइन बस्नुपर्ने व्यवस्था छ । खोप नलगाएकालाई समेत प्रवेश बिन्दुमै एन्टिजेन परीक्षण गर्नुपर्ने व्यवसायीको माग छ ।

अन्नपूर्ण क्षेत्रमा ट्रेकिङ खुला

अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रअन्तर्गत अन्नपूर्ण आधार शिविर (एबीसी) पदमार्ग असोज १ बाट खुला भयो । एबीसीसँगै घान्द्रुक–घोरेपानी–पुनहिल, मर्दी हिमाललगायत पदयात्रा मार्गमा आन्तरिक पर्यटक पुग्न थालिसकेका छन् । एबीसी पदमार्गमा रहेका व्यवसायी र मजदुरलाई कोरोनाविरुद्धको खोप लगाइएको छोम्रोङ पर्यटन व्यवस्थापन समितिका सचिव दिलीप गुरुङले जानकारी दिए । पदयात्रीको स्वास्थ्य जाँचका लागि हेल्थ डेस्कसमेत राखिएको उनले जानकारी दिए । अहिले प्रतिदिन २०–२२ जना पदयात्री एबीसी पुग्ने गरेका छन् । तीमध्ये केही विदेशी पर्यटक छन् ।

अन्नपूर्ण जानेमा नेपालमै रहेका विदेशी पर्यटक हुन सक्ने ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपाल (टान) पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय च्याप्टर पोखराका अध्यक्ष सुशील पौडेल बताउँछन् । अनअराइभल भिसा खुलेको र खोप लगाएकाले नेपाल आएपछि क्वारेन्टाइन बस्नुपर्ने बाध्यता हटेकाले विदेशी पर्यटकको आगमन बढ्ने उनी आशा गर्छन् ।

यसैबीच सेप्टेम्बर २७ मा मनाइने विश्व पर्यटन दिवसमा गण्डकी प्रदेश सरकारले विभिन्न देशका २० राजदूत एवं कन्सुलरलाई पोखरा ल्याउने भएको छ । प्रदेश सरकारको निमन्त्रणामा उनीहरू सेप्टेम्बर २६ मा पोखरा आउनेछन् । पोखरा आएर हाइकिङ, साइट सिइङलगायत गतिविधिमा संलग्न हुनेछन् । पोखरा पर्यटन परिषद्ले सेप्टेम्बर २७ कै दिन गर्ने एक दिने सडक महोत्सवमा उनीहरू सहभागी हुनेछन् ।

प्रकाशित : आश्विन ९, २०७८ ०६:३३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जनताको जलविद्युत् कार्यक्रम : निर्माणाधीन सकिएनन्, नयाँ थपिएनन्

५ वर्षमा ३ हजार ६ सय मेगावाटभन्दा बढी विद्युत् उत्पादन क्षमताका आयोजना बनाउने लक्ष्य रहे पनि तीन वर्षसम्म प्रगति नगण्य
हेमन्त जोशी

काठमाडौँ — आन्तरिक लगानीबाटै डेढ दर्जनभन्दा बढी विद्युत् आयोजना बनाउने लक्ष्यसहित सुरु भएको जनताको जलविद्युत् कार्यक्रमको प्रगति न्यून देखिएको छ । ‘नेपालको पानी जनताको लगानी, हरेक नेपाली विद्युत्को सेयरधनी’ नारा दिँदै सरकारले २०७५ चैतबाट सुरु गरेको महत्त्वाकांक्षी कार्यक्रम कार्यान्वयनमा अपेक्षाभन्दा निकै कम प्रगति देखिएको हो । ५ वर्षमा ३ हजार ६ सय मेगावाटभन्दा बढी विद्युत् उत्पादन क्षमताका आयोजना निर्माण गर्ने आयोजनाको लक्ष्य हो । तर करिब तीन वर्षसम्म प्रगति नगण्य छ ।

कार्यक्रममा राखिएका २१ आयोजनामध्ये अहिले माथिल्लो त्रिशूली–३ बी, रसुवागढी, सान्जेन र माथिल्लो सान्जेन निर्माणाधीन छन् । यी आयोजना सरकारले जनताको जलविद्युत् कार्यक्रम सुरु गर्नुअगावै निर्माण चरणमा थिए । काम थालिसकेका आयोजनालाई सरकारले उक्त कार्यक्रममा हालेको थियो । कार्यक्रम सुरु भइसकेपछि भने कुनै पनि आयोजना निर्माणको चरणमा जान नसकेको ऊर्जा मन्त्रालयले जनाएको छ । बाँकी आयोजना सम्भाव्यता अध्ययन, विस्तृत आयोजना प्रतिवेदन (डीपीआर), वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (ईआईए) लगायत प्रारम्भिक चरणमै अल्झिएका छन् ।

जनताको जलविद्युत् कार्यक्रमअन्तर्गतका कुनै पनि आयोजना तत्काल सेयर जारी गर्ने अवस्थामा नरहेको ऊर्जा मन्त्रालयका प्रवक्ता मधुप्रसाद भेटवालले बताए । ‘यो वर्ष नै कुनै आयोजनाले सेयर जारी गर्छ भन्ने अवस्था छैन । अर्को वर्षको सुरुतिर केही आयोजनाको सेयर आउने सम्भावना छ,’ भेटवालले भने, ‘निर्माण चरणमै नगएका आयोजनाको सेयर जारी गर्ने कुरा भएन ।’ आयोजनाको काममा ढिलाइ हुनुमा महामारी मुख्य कारण रहेको भेटवालको भनाइ छ । ‘महामारीपछि ठेकेदार नआउने, कामदार नफर्कने र मेसिनहरू समयमा नआइपुग्दा काम प्रभावित भए,’ उनले भने ।

जनताको जलविद्युत् कार्यक्रम सञ्चालन तथा व्यवस्थापन कार्यविधि २०७५ अनुसार आयोजनाको कुल लागतको ७० प्रतिशत ऋण र ३० प्रतिशत सेयर अनुपात कायम गरी वित्तीय व्यवस्थापन गर्नुपर्छ । सेयर संरचनामा ५१ प्रतिशत संस्थापक र ४९ प्रतिशत सर्वसाधारणको रहने व्यवस्था छ । कार्यक्रममा परेका १११ मेगावाटको रसुवागढी, ३७ मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली–३ बी, १४.८ मेगावाटको माथिल्लो सान्जेन र ४२.५ मेगावाटको सान्जेन जलविद्युत् आयोजना निर्माणाधीन छन् । रसुवागढी ८० प्रतिशत काम सकिएर रोकिएको छ । आयोजनाको इलेक्ट्रोमेकानिकलका काम बाँकी रहेको रसुवागढी हाइड्रोपावर कम्पनी लिमिटेडका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत विश्व मल्लले बताए । आयोजनामा इलेक्ट्रोमेकानिकलको काम गर्ने जिम्मा भारतीय कम्पनी भोथ हाइड्रो प्राइभेट लिमिटेडले पाएको छ । उक्त कम्पनी २०७६ चैतदेखि आयोजनामा फर्किएको छैन ।

सान्जेन र माथिल्लो सान्जेनका काम पनि रोकिएका छन् । सान्जेन जलविद्युत् कम्पनी लिमिटेडको गत आर्थिक वर्षको प्रगति समीक्षा प्रतिवेदनअनुसार माथिल्लो सान्जेनमा ९० र सान्जेनमा ७९ प्रतिशत प्रगति भएको छ । यी आयोजनामा पनि हाइड्रोमेकानिकल उपकरण जडान गर्न बाँकी छ । यी आयोजनामा चिनियाँहरूले काम गरिरहेका थिए । तर कोभिडका कारण उनीहरू नफर्किएपछि काम अघि बढेको छैन । माथिल्लो त्रिशूली थ्री बीको काम पनि पछिल्लो डेढ वर्षदेखि अघि बढेको छैन । आगामी वर्ष निर्माण सक्ने लक्ष्य राखिएको यो आयोजनाको भौतिक प्रगति हेर्दा समयमा सकिने सम्भावना देखिँदैन ।

जनताको जलविद्युत् कार्यक्रमअन्तर्गतका कुनै पनि आयोजना तत्काल निर्माण चरणमा जाने सम्भावना देखिँदैन । ७२ मेगावाटको धुन्साखोला र ७० मेगावाटको सिम्बुआ खोलामा भने अरू आयोजनाको तुलनामा बढी प्रगति भएको छ । हाइड्रो इलेक्ट्रिसिटी एन्ड डेभलपमेन्ट कम्पनी लिमिटेड (एचआईडीसीएल) ले अघि बढाइरहेका यी आयोजनाको प्रारम्भिक अध्ययनका काम सकिएको जनाइएको छ । तर तत्काल निर्माण चरणमा जान पहुँचमार्ग निर्माणलगायतका काम बाँकी छन् । ९२ मेगावाटको जगदुल्ला–१ र ६५ मेगावाटको जगदुल्ला–२ मा पनि एचआईडीसीएलमार्फत लगानी गर्ने टुंगो लागिसकेको छ । आयोजनाका लागि कम्पनी स्थापना भएर विस्तृत सम्भाव्यता, भौगोलिक र वातावरणीय अध्ययनको काम भइरहेको छ ।

कर्मचारी सञ्चय कोषको लगानीमा बन्ने भनिएको तामाकोसी–५ जलविद्युत् तुलनात्मक रूपमा चाँडो निर्माणको चरणमा जाने आयोजना हो । अहिले आयोजना निर्माणका लागि प्रारम्भिक चरणका काम भइरहेको मन्त्रालयको भनाइ छ । २७२ मेगावाट उत्पादन क्षमताको अरुण–४ जलविद्युत् आयोजनाको विस्तृत सम्भाव्यता अध्ययन प्रतिवेदन तीन महिनाभित्र आइसक्ने लक्ष्य छ । ७२५ मेगावाट क्षमताको माथिल्लो अरुण आयोजनाको डीपीआर स्वीकृतिको अन्तिम चरणमा छ । आयोजनाको भौगर्भिक अध्ययन गर्न बाँकी छ । यसका लागि ६ महिना लाग्ने ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले बताएको छ ।

४९२ मेगावाटको फुकोट कर्णाली जलविद्युत् आयोजनाको सम्भाव्यता अध्ययनको काम सकिसकेको र वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकनको काम भइरहेको जनाइएको छ । यो आयोजनाको डिटेल इन्जिनियरिङ र डीपीआर टुंगिन बाँकी छ । त्यस्तै ४ सय ८२ मेगावाटको अरुण किमाथांकाको विस्तृत सम्भाव्यता अध्ययन प्रतिवेदन अन्तिम चरणमा छ । यो आयोजनाको विद्युत् उत्पादन सर्वेक्षणको काम विद्युत् उत्पादन कम्पनी लिमिटेडले गरिरहेकामा आगामी असारसम्मका लागि सर्वेक्षण अनुमतिपत्र नवीकरण गरिएको विद्युत् विकास विभागले जनाएको छ ।

प्रकाशित : आश्विन ९, २०७८ ०६:२४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×