दसैंमा बनाउनुस् यी परिकार- दसैं विशेष - कान्तिपुर समाचार

दसैंमा बनाउनुस् यी परिकार

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — दसैं नेपालीहको महान चाड । परिवार तथा आफन्त जमघटमा विभिन्न मिष्ठान्न भोजन बनाइन्छ । सबैले आफ्नो स्वाद र इच्छाअनुसार परिकार बनाएर खान्छन् । वरिष्ठ सेफ गोविन्दनरसिंह केसीले दसैं विशेष दुईवटा शाकाहारी र मांसाहारी भोजनका रेसिपी दिएका छन् ।

खसीको भुटुवा

  • बोसो र हाड नभएको खसीको मासु १ किलो
  • २५० एमल काँचो तोरीको तेल
  • अदुवा र लसुनको पेस्ट ४० देखि ५० ग्राम
  • तेजपत्ता २ देखि ३ वटा
  • जिराको धूलो पाउडर २० ग्राम
  • धनियाँँको पाउडर १० ग्राम
  • खुर्सानीको धूलो १० ग्राम
  • गरम मसला
  • बेसार १० ग्राम
  • नुन स्वादअनुसार

खसीको छाला, हड्डी अनि बोसो सबै निकालेर क्युब आकारमा कम्तीमा १५ देखि २० ग्रामको पिस बनाउने । त्यसपछि सबै मसला हालेर मोल्ने । मोलिसकेपछि चुलोमा राखेर ठूलो आँचमा राखेर भुट्ने । छोपेर आधा घण्टासम्म पकाउने । कसौँडीमा पकाएको अझै मिठो मानिन्छ । मासु राम्ररी पाकेपछि इच्छाअनुसार गोलभेडा काटेर हाल्न सकिन्छ तर यो अप्सनल हो । यो ४५ मिनेटमा तयार हुन्छ । यसलाई सुख्खा नहुन्जेल मज्जाले भुट्ने र माथिबाट धनियाँँ हाल्ने । खसीको भुटुवा भात तथा खाजाको रुपमा खाना सकिन्छ ।

चरा साँधेको

  • हाड नभएको कुखुराको मासु २५० ग्राम । छाती र फिलाको मासु लिन सकिन्छ
  • भुटेको तिलको पाउडर २५ ग्राम ।
  • रातो सिंगो खुर्सानी २–३ वटा
  • दही २५० ग्राम
  • अमिलो १० एमएल
  • तोरीको तेल २५ एमएल
  • मेथि ३ देखि ५ ग्राम
  • सानो आकारमा काटेको अदुवा अनि लसुन १० देखि १५ ग्राम
  • बेसार ५ ग्राम
  • हरियो धनियाँँ
  • नुन स्वादअनुसार

कुखुराको मासुलाई उसिन्ने । चिसो भएपछि हातले मासुलाई केस्रा केस्रा बनाउने । दहीमा तिलको पाउडर मिलाउने । तोरीको तेल तताएर रातो खुर्सानी पड्काउने अनि मेथी पनि बेसार हाल्ने । अनि केस्रा परेको मासुमा माथि भनिएका सामग्री मोल्ने । आकर्षक देखाउन चाइनिज हरियो सागलाई सेतो प्लेटमा राखेर गोलभेडा, गाजर तथा मूलाको फूल बनाएर सजाएर माथिबाट धनियाँ राखेर सर्भ गर्न सकिन्छ ।

खसीको लेदोबेदो ( मटन करी)

यो नेपाली स्टाइलको मटन करी हो ।

  • १ किलो मासुमा (आधा हड्डी र आधा हड्डी नभएको )
  • १५० ग्राम प्याज
  • १०० ग्राम गोलभेडा
  • तेजपत्ता केही
  • अदुवा लसुन पेस्ट ३० ग्राम
  • जिरा पाउडर ३० ग्राम
  • बेसार १५ ग्राम
  • धनियाँ १० १५ ग्राम
  • हरियो धनियाँ १५ ग्राम
  • १०० एमएल काँचो तोरीको तेल
  • गरम मसला १० देखि १५ ग्राम

मासुलाई टुक्रा पारेर ठिक्क आकारको पिस बनाउने अनि सबै मसला मोल्ने । त्यसलाई आगोमा मज्जाले आधा घण्टासम्म भुट्ने डढ्न नदिने । मासु पाकिसकेपछि काटिएको गोलभेडा हाल्ने । ४५ मिनेट देखि १ घण्टासम्म पकाएपछि धनियाँँ हाल्ने । अनि यो खानको लागि तयार हुन्छ ।

मिसमास तरकारी

यो बनाउन सिजनल तरकारीहरु लिन सकिन्छ ।

  • मुला १०० ग्राम
  • गाजर ५० ग्राम
  • सिमी १०० ग्राम
  • काउली १०० ग्राम
  • इसकुस ५० ग्राम
  • पाकेको फर्सी ५० ग्राम
  • हरियो धनियाँँ २५ ग्राम
  • अदुवा १५ ग्राम
  • लसुन १५ ग्राम
  • तोरीको तेल १०० एमएल
  • मेथी ५ ग्राम
  • सुकेको खुर्सानी २ वटा
  • खुर्सानीको धूलो १५ ग्राम
  • धनियाँँको धूलो १० ग्राम
  • जिराको धूलो १५ ग्राम
  • बेसार १० ग्राम
  • गोलभेडा ५० ग्राम
  • गरम मसला १५ ग्राम
  • नुन स्वादअनुसार

यो तरकारीमा प्याज हाल्न जरुरत छैन । सबै तरकारी धोएर इच्छाअनुसारको आकारमा काट्न सकिन्छ । कराईमा तेल तताउने खुर्सानी र मेथी पड्काउने । अनि काटिएको तरकारी हाल्ने । जब आधा पाक्छ अरु सबै मसलाहरु हाल्दिने । एकछिन भुटेपछि पाक्न दिने । पाकेपछि गोलभेडा हाल्ने । त्यसपछि धनियाँ हालेर सर्भ गर्ने ।

साग झाँनेको

  • १ किलो पालुंगो
  • काँचो तोरीको तेल २५ एमएल
  • जिराको गेडा ५ देखि १० ग्राम
  • अदुवा १५ ग्राम
  • लसुन १५ ग्राम
  • सुकेको खुर्सानी २ देखि ३ वटा
  • मेथी ५ ग्राम
  • नुन स्वादअनुसार
  • जिराको धुलो १५ ग्राम

पालुंगो सागलाई सफासँग धुने । कराईमा तेल तताउने तातो भएपछि खुर्सानी र मेथी पड्काउने । अलिकति अदुवा लसुनको पेस्ट हाल्ने। भुटिसकेपछि पालुंगो हाल्ने । केही समय गल्न थालेपछि जिरा पाउडर हल्दिने ।नुन हाल्ने । यो बढीमा ८ देखि १२ मिनेटमा पाकिसक्छ । माथिबाट अदुवा र लसुनको टुक्रा हालेर धनियाँ हालेर पस्किन सकिन्छ ।

(बुनु थारुसँगको कुराकानीमा आधारित)

प्रकाशित : आश्विन २९, २०७८ ०६:३१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आज विजयादशमी, टीका लगाउने राम्रो साइत १०:०२ बजे

रासस

काठमाडौँ — बडादसैंको दसौँ अर्थात् मुख्य दिन आज आफ्ना मान्यजनबाट टीका तथा जमरा लगाई हर्षोल्लासका साथ विजयादशमी पर्व मनाइँदैछ ।

विजयादशमीका दिन आज बिहान ८:१९ बजे देवी विसर्जन र बिहान १०:०२ बजे टीका लगाउनका लागि शुभ रहेको नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अध्यक्ष श्रीकृष्ण अधिकारीले जानकारी दिएका छन् ।

विजयादशमीका दिन आज दिनभर देवीको प्रसाद लगाउने साइत भए पनि दिनभरमध्येमा राम्रो समयको साइत १०:०२ बजेको दिइएको उनले बताए । 'अत्यावश्यक परेकाले देवी विसर्जन गरेपछि टीका लगाउन हुन्छ, १०:०२ बजेको साइत नै कुर्नुपर्दैन, देवी विसर्जनसम्म पनि कुर्न नसकिने अवस्था छ भने सूर्योदयपछि देवी विसर्जन गरेर टीका लगाउन हुन्छ,' अध्यक्ष अधिकारीले भने ।

समितिले दिएको साइतको समय प्रभावशाली भएकाले सक्नेले यही समयमा टीका लगाउने गरी तयारी गर्न समितिले आह्वान गरेको छ । नसक्नेका लागि विजयादशमीको दिन बिहानदेखि अखिल बलिपूर्तिका लागि पूजा गरेका सबै सामग्री नसेलाएसम्म टीका लगाउन कुनै समस्या छैन ।

विदेशबाट आउनेका लागि भने अखिल बलि पूर्ति गरेपछि पनि प्रसाद बाँकी राखेर कोजाग्रत पूर्णिमाका दिनसम्म पनि टीका लगाइदिन सकिने जनाइएको छ । विजयादशमीका दिन चन्द्रमा मकर राशिमा रहेकाले टीका लगाइमाग्ने मानिस पूर्व फर्कनुपर्ने समितिले जनाएको छ । लगाइदिने मानिस पश्चिम फर्कँदा मकर राशिमा रहेका चन्द्रमा दाहिने हुन्छन् । चन्द्रमा दाहिने वा सम्मुख पारेर टीका लगाउनुपर्ने शास्त्रीय मान्यता छ ।

विजयादशमीका दिन बिहान नवदुर्गाको फेरि पूजा आराधना गरी जया, विजया, अजिता, अपराजिता गरी चार देवीको पूजा आराधना गरेर देवी विसर्जन गरिन्छ । विजयादशमीका दिन आफ्ना मान्यजनबाट टीका ग्रहण गर्दा अरू फूलको सट्टा समृद्धिको प्रतीक पहँेलो जमरा नै प्रयोग गरिन्छ ।

घटस्थापनाका दिन राखिएको जमरा आज नवदुर्गाको प्रसादका रूपमा लगाइन्छ । घटस्थापना गरिएको पूर्ण कलशबाट अभिषेक गरी नवदुर्गाको प्रसादस्वरूप रातो टीका र जमरा लगाउने वैदिक सनातनी परम्परा छ । केही जाति र सम्प्रदाय विशेषले भने आज सेतो अक्षताको टीका लगाएर पनि विजयादशमी पर्व मनाउँछन् ।

आजका दिन परिवारमा आफूभन्दा ठूलाबडा, बाजेबज्यै, बाबुआमा, गुरूपुरोहित तथा मान्यजनको हातबाट नवदुर्गा भवानीको टीका, जमरा तथा प्रसाद थापी उनीहरूबाट यश, ऐश्वर्य वृद्धि तथ दीर्घायु प्राप्त होस् भनी आशीर्वाद लिने गरिन्छ ।

प्रकाशित : आश्विन २९, २०७८ ०६:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×