कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

'जलपरी'को तीन स्वर्णको कीर्तिमान 

राजु घिसिङ, कुशल तिमल्सिना

काठमाडौँ — पौडीमा सनसनी मच्चाइरहेकी गौरिका सिंह दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) को ३५ वर्षे इतिहासमा एउटै संस्करणमा तीन स्वर्णपदक जित्ने पहिलो नेपाली बनेकी छन् । पौडी प्रतिस्पर्धाको चौथो दिन आइतबार ४ सय मिटर फ्रिस्टाइलमा भारतकी शिवांगी शर्मालाई उछिन्दै १७ वर्षीया गौरिकाले यो सफलता हात पारेकी हुन् । 



२ सय मिटर फ्रिस्टाइल र २ सय मिटर ब्याकस्ट्रोकमा स्वर्ण चुमिसकेकी गौरिकालाई पौडीको अन्तिम दिन सोमबार दीपक विष्टको कीर्तिमान बराबरी गर्ने अवसर छ । तेक्वान्दोका विष्टले नेपालका लागि सर्वाधिक चार स्वर्ण चार संस्करणमा जितेका छन् ।


गौरिकाले १ सय मिटर फ्रिस्टाइल र चार गुणा १ सय मिटर मिड्ले रिले (टिम स्पर्धा) मा सोमबार प्रतिस्पर्धा गर्दैछिन् । उनी १ सय मिटर फ्रिस्टाइलको व्यक्तिगत स्पर्धामा स्वर्णकी दाबेदार हुन् ।


म्याराथन धावक वैकुण्ठ मानन्धर (३ स्वर्ण, १ कांस्य) र तेक्वान्दोकी आयशा शाक्य (३ स्वर्ण, २ रजत) ले चार संस्करणमा हात पारेका उपाधिलाई १३ औं सागमा ३ स्वर्ण जित्दै बराबरी गरेकी गौरिकाले भनिन्, ‘पहिलो पदक (स्वर्ण) ल्याउँदा मेरो सातो गयो, दोस्रो त्यस्तै । तेस्रोमा पनि त्यस्तै महसुस भइरहेको छ । बयानै गर्न सक्दिनँ । एकदमै गर्व लागेको छ देशप्रति ।’


लन्डनमा अध्ययनसँगै नियमित प्रशिक्षण गरिरहेकी उनले भनिन्, ‘पहिला (प्रतिस्पर्धा सकेर) त मैले आफैं हेरें राम्रो (नतिजा) छ कि छैन भनेर । हजुरबा दर्शकदीर्घामा उफ्रिरहनुभएको रहेछ, एकदमै खुसी भएँ । मैले त आफ्नो उत्कृष्ट गर्ने मात्रै सोचेकी थिएँ । ४ सय मिटर फ्रिस्टाइल जितेर मात्रै एकैपल्ट ३ स्वर्ण जित्ने पहिले खेलाडी भएको थाहा पाएँ । एकदमै खुसी भइरहेकी छु ।’ विष्टको चार स्वर्णको कीर्तिमान बराबरी गर्ने अवसरबारे उनी बोलिन्, ‘आशावादी छु । म उत्कृष्ट गर्ने प्रयास गर्नेछु । के हुन्छ हेरौं ।’


‘सर्ट कोर्स’ मा पाएको सफलतालाई अविश्वसनीय रूपमा लिएकी उनले भनिन्, ‘मलाई सबभन्दा राम्रो त यो (हिटिङ सिस्टमको इन्डोर स्विमिङ पुल) भौतिक संरचना तयार भएकामा लागेको छ । अब हुन्छ कि हुँदैन भन्ने अवस्थामा छोटो समयमै यस्तो राम्रो पुल बन्यो । यसमा मलाई त विश्वासै लागिरहेको छैन ।’ प्रतियोगिताको दुई दिनअघि मात्रै तयार गरिएको पुलमा प्राप्त तीन स्वर्णबारे भनिन्, ‘पहिलो स्वर्ण नेपाललाई, दोस्रो माइती नेपाल र शान्ति एजुकेसनलाई, तेस्रो स्वर्ण हजुरबुबालाई, उहाँको जन्मदिन १० डिसेम्बरमा आउँदै छ ।’


रियो ओलम्पिक २०१६ कै यी सबभन्दा कान्छी खेलाडी आइतबार ५० मिटर फ्रिस्टाइलमा भने रजतमा सीमित भइन् । उनकै उत्कृष्ट प्रदर्शनको सहयोगमा नेपाली महिला टिमले चार गुणा ८ सय मिटर फ्रिस्टाइल रिलेमा कांस्य हात पार्‍यो । यससँगै गौरिकाले यो सागमा आफ्नो पदक संख्या ७ (स्वर्ण ३, रजत २, कांस्य २) पुर्‍याइन् । १२ औं सागमा उनले १ रजत र ३ कांस्य जितेकी थिइन् । पदक संख्याको हिसाबले उनी भारोत्तोलनका जगदीश प्रधान (३ रजत, ८ कांस्य गरी ११ पदक) सँग बराबरी गर्दै दोस्रो स्थानमा पुगेकी छन् । भारोत्तोलनकै दिवंगत सुनीललाल जोशी सर्वाधिक १४ पदक जित्ने कीर्तिमानी हुन् ।


उनले सागको ६ संस्करणमा ५ रजत र ९ कांस्य जितेका थिए । जोशी र प्रधानको समयमा भारोत्तोलनमा स्न्याच, क्लिन एन्ड जर्क र कुल गरी एउटै स्पर्धामा तीन पदकसम्म दिइएको थियो ।


कडा प्रतिस्पर्धा

पौडीको चौथो दिन गौरिकाले ४ सय मिटर फ्रिस्टाइल ४ मिनेट २५.२८ सेकेन्डमा पूरा गर्दै स्वर्ण जितेकी हुन् । यो राष्ट्रिय कीर्तिमान पनि हो । उनले गत वैशाखमा नेपालगन्जमा भएको आठौं राष्ट्रिय खेलकुदमा बनाएको ४ मिनेट ४४.८१ सेकेन्डको आफ्नै कीर्तिमान सुधार गरेकी हुन् । उनलाई स्वर्णको होडमा भारतकी शिवांगी शर्माले कठिन चुनौती दिएकी थिइन् ।


शिवांगीले ४ मिनेट २६.२२ सेकेन्डसाथ रजत र श्रीलंकाकी रामुदी नुलाराले ४ मिनेट ४१.९१ सेकेन्डसहित कांस्य हात पारे । गौरिकाले २ सय मिटर फ्रिस्टाइलमा शिवांगीलाई नै पन्छाउँदै पहिलो दिन स्वर्ण जितेकी थिइन् । उनले दोस्रो दिन २ सय मिटर ब्याकस्ट्रोकमा भारतकै मन्ना पटेललाई उछिन्दै अर्को स्वर्ण कब्जा गरेकी थिइन् । उनी ५० मिटर फ्रिस्टाइलमा भने मन्नालाई पन्छाउन असफल भइन् । यसमा मन्नाले २८.९४ सेकेन्डसाथ स्वर्ण जितिन् भने गौरिका (२९.७१ सेकेन्ड) रजतमै रोकिइन् । यसक्रममा उनले हिट (३०.०५ सेकेन्ड) र फाइनलमा गरी दुई कीर्तिमान पनि बनाइन् । भारतकै रिधमा वीरेन्द्रकुमारले ३०.४६ सकेन्डसाथ कांस्य हात पारिन् ।


चार गुणा ८ सय मिटर फ्रिस्टाइल रिलेमा गौरिका, अनुसिया तन्डुकार, डुआना लामा र टिशा शाक्यको टिमले ९ मिनेट ०३.०४ सेकेन्डसहित कांस्य हात पार्‍यो । र, पनि राष्ट्रिय कीर्तिमान हो । भारतीय टिमले ८ मिनेट ४१.०७ सेकेन्डसहित स्वर्ण र श्रीलंकाले ८ मिनेट ५४.९१ सेकेन्डसाथ रजत जिते ।


डुआनालाई अर्को रजत

१३ वर्षीया डुआना लामाले आइतबार महिला २ सय मिटर बटरफ्लाईमा २ मिनेट ३३.१६ सेकेन्डको राष्ट्रिय कीर्तिमानसहित रजत पदक हात पारिन् । १३ औं सागमा यो उनको दोस्रो रजत हो । यसअघि उनले २ सय मिटर ब्रेस्टस्ट्रोकमा २ मिनेट ४४.६८ सेकेन्डसाथ रजत जितेकी थिइन् । रिले (टिम स्पर्धा) को २ कांस्यसहित उनको यो सागमा पदक संख्या ४ पुगेको छ । उनले अन्तिम दिन सोमबार चार गुणा १ सय मिटर मिड्लेमा पनि टिमसँगै प्रतिस्पर्धा गर्दै छिन् ।


‘देशलाई रजत पदक दिलाउन पाउँदा म निक्कै खुसी भएकी छु । धेरै गर्व लाग्छ,’ फुकेट, थाइल्यान्डमा अध्ययनसँगै प्रशिक्षण गर्दै आएकी उनले भनिन्, ‘यो सागमा पदक जित्ने सोचेकै थिइनँ, आफ्नो उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने लक्ष्य राखेकी थिएँ । पदक आइरहेको छ, मलाई विश्वास नै लागिरहेको छैन ।’


२ सय मिटर बटरफ्लाईको स्वर्ण भारतकी अपेक्षा फर्नान्डेजले २ मिनेट २१.८३ सेकेन्डसाथ जितिन् । बंगलादेशकी जुनया अहमद घरेलु खेलाडी डुआनालाई कडा चुनौती दिएर पनि २ मिनेट ३३.७५ सेकेन्डसहित कांस्यमा सीमित भइन् । पौडीमा ८ स्वर्णका लागि प्रतिस्पर्धा भएको दिन आइतबार भारतले ७ स्वर्ण जित्यो ।


प्रकाशित : मंसिर २३, २०७६ ०७:५६

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सडकमै छुटे जुत्ता

बाँकेमा आइतबार स्कुल जाँदै गरेकी एक बालिकालाई ट्रकले किचेपछि उनका दुवै खुट्टा गुमे । विरोधमा उत्रिएका साथी, शिक्षक र स्थानीयमाथि प्रहरीले उल्टै दमन गर्दा कोहलपुर तनावग्रस्त भयो । 
मधु शाही

(कोहलपुर, बाँके) — कक्षा ७ की छात्रा हुन् प्रकृति चन्द । बाँकेकी यी ११ वर्षेको स्कुल (त्रिभुवन नमुना मावि) कोहलपुर चोक नजिक राजमार्ग छेवैमा छ । आइतबार पनि उनी सधैंझैं स्कुल पुग्ने तर्खरमा थिइन् । उनलाई स्कुटरमा पुर्‍याउन आएका थिए बुबा नगेन्द्रबहादुर ।

घरदेखि स्कुटरमा ल्याएका नगेन्द्र छोरीलाई राजमार्गको जेब्राक्रससम्म पुर्‍याएपछि वारिबाटै फर्कंदै थिए । अचानक उनको कानमा दुर्घटनाको कर्कश आवाज पर्‍यो । छोरीलाई क्षणभरमै ट्रकले घिसार्दै पर पुर्‍याइसकेको थियो । तत्काल त उनले त्यो दृश्य पत्याउनै सकेनन् ।

कोहलपुर चोकदेखि केही मिटर परको त्यो दुर्घटनाका प्रत्यक्षदर्शी सबै स्तब्ध भए ।

‘प्रकृतिका जोर जुत्ता बीच सडकमै थिए,’ एक प्रत्यक्षदर्शीले भने, ‘दुवै खुट्टा किचिसकेपछि ट्रकले उनलाई घिसार्दै परसम्म पुर्‍याएको थियो । सडक रगतले लतपत थियो ।’ त्यो देखेर प्रकृतिका बुबाले मन थाम्न सकेनन् । मनमनै पुकारे, ‘नानीको ज्यान बचे हुन्थ्यो ।’ त्यो त्रासदीपूर्ण क्षण सम्झिँदै नगेन्द्र भक्कानिए, ‘नानीका ती अन्तिम जुत्ता रहेछन् ।’ यति भनेपछि उनले जुत्तातिर हेर्न पनि सकेनन् । एकैछिनमा विद्यार्थीले ट्रक रोकेर घेरा हाले । नगेन्द्रले हतारहतार छोरीलाई अस्पतालतिर दौडाए ।

उनलाई कोहलपुर मेडिकल कलेजमा पुर्‍याइयो । त्यहाँ उपचारपछि थप उपचारका लागि हेलिकप्टरमार्फत आइतबारै काठमाडौं लगिएको छ ।

पढाइसँगै प्रकृति विद्यालयका अतिरिक्त क्रियाकलापमा पनि सक्रिय रहन्थिन् । सामाजिक विषयकी शिक्षिका अम्बिका कँडेलका अनुसार कक्षाको पहिलो बेन्चमा बस्न रुचाउने प्रकृतिको पढाइमा विशेष रुचि छ । ‘कबड्डी खेल्न रुचाउँथिन्,’ उनले भनिन् । प्रकृति अनुशासित र नियमित विद्यार्थी रहेको अम्बिकाले सुनाइन् ।

सामान्य चिया पसलबाट जीविका चलाउँदै आएका नगेन्द्रका तीन सन्तानमध्ये उनी कान्छी हुन् । कोहलपुर चोकदेखि करिब पाँच मिनेटको दूरीबाट नगेन्द्र छोरीलाई सधैं स्कुल पुर्‍याउन आउँथे ।

आइतबार बिहान १० बजे स्कुल पुग्न नपाउँदै कोहलपुरबाट नेपालगन्जतर्फ जाँदै गरेको ना २ ख ९४५९ नम्बरको ट्रकले प्रकृतिलाई ठक्कर दिएको हो । साथीलाई ठक्कर दिएपछि विद्यार्थीले मन थाम्न सकेनन् । उनीहरूले ट्रकमा आगो लगाइदिए । ट्रकले प्रकृतिलाई जेब्राक्रसदेखि घिसार्दै परसम्म पुर्‍याएको र ब्याक गरेर मार्न लागेको विद्यालयका सुरक्षागार्ड रामसफल चौधरीले बताए ।

‘दुर्घटनापछि शिक्षक/विद्यार्थीले ड्राइभरलाई नियन्त्रणमा लिएका थिए,’ स्थानीय बासिन्दाले भने, ‘तर आक्रोशित विद्यार्थीलाई सम्झाइबुझाइ गर्नुको साटो सादा पोसाकमा आएका प्रहरीले विद्यार्थीमाथि नै कुटपिट गरे ।’

उनीहरूका अनुसार केही समयपछि डीएसपी हेमबहादुर शाही घटनास्थलमा आए । त्यसपछि स्थिति झनै अनियन्त्रित भयो । ‘मैले विद्यार्थीलाई नपिट्न आग्रह गरेको थिएँ,’ त्यहाँ उपस्थित सर्वसाधारणमध्येका देवनारायण कार्कीले भने, ‘तर तँ को होस् हामीलाई सिकाउने भन्दै डीएसपी शाहीले मेरै घाँटी समाए ।’ त्यसपछि प्रदर्शनमा स्थानीय पनि सहभागी भए ।

प्रदर्शन बढ्दै गएपछि झडपको स्थिति बन्यो । भीड नियन्त्रणमा लिन प्रहरीले सयौं रबरका गोली र अश्रुग्यास प्रहार गर्‍यो । कोहलपुर क्षेत्र आइतबार दिनभर तनावग्रस्त बन्यो । गोली लागी बर्दियाका २६ वर्षे चित्रबहादुर रिजाल घाइते भए । ‘भीड देखें, के भएको हो भनेर बुझ्न नपाउँदै प्रहरीको गोली हातैमा लाग्यो,’ उनले भने । प्रहरीको गोली लागेर चप्परगौडीका विक्रम शाह पनि घाइते भएका छन् । ‘हुलदंगा मच्चाउने तँ पनि होस् भन्दै प्रहरीले कुटपिट गरे,’ उनले भने ।

झडप करिब पाँच घण्टा जारी रह्यो । त्यस्तो अवस्थामा पनि जिल्ला प्रशासन कार्यालय र नगरपालिकाका जिम्मेवार पदाधिकारीले घटनाप्रति चासो नदिएको स्थानीयले बताए । दिउँसो ३ बजे सहायक जिल्ला अधिकारी कृष्णकान्त उपाध्यायले कर्फ्यु लगाइने सम्भावना रहेको जानकारी गराएका थिए ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेका एसपी वीरबहादुर ओलीले स्थानीय आक्रोशित भएपछि दंगा सुरु भएको बताए ।
‘प्रदर्शनकारीले ढुंगामुढासहित प्रहरी कार्यालयमा आक्रमण गर्न खोजेपछि स्थिति नियन्त्रण गर्न प्रहरीले केही गोली फायर गर्न बाध्य भएको हो,’ उनले भने । उनका अनुसार झडपमा घाइते १० सर्वसाधारणलाई पनि उपचारका लागि हवाईजहाजबाट काठमाडौं पठाइएको छ । प्रहरीतर्फ पनि ३० जना घाइते भएका छन् ।

कोहलपुर मेडिकल कलेजका प्रशासन अधिकृत सञ्जय पन्थीका अनुसार प्रकृतिलाई बिहान १० बजे अस्पताल पुर्‍याइएको थियो । ‘उनलाई यहाँ रगत नियन्त्रण गर्न खुट्टामा सामान्य उपचार गरेर राखिएको थियो,’ पन्थीले भने, ‘दिउँसो ३ बजेमात्रै काठमाडौंबाट हेलिकप्टर आयो । त्यतिन्जेलसम्म प्रकृति अचेत अवस्थामै थिइन् । आमाबुबासँगै जान नसकेपछि छिमेकी वैकुण्ठ गिरीका साथ उनलाई हेलिकप्टरमार्फत राजधानीस्थित बीएन्डबी अस्पताल पुर्‍याइएको थियो ।

राति ९ बजे प्रकृतिलाई अपरेसन थिएटरमा लगिएको गिरीले बताए । उनका अनुसार अत्यधिक रगत बगेकाले हेमोग्लोविन कम भएको चिकित्सकले बताएका छन् । ‘पिसाब फेर्न नसकेकाले किड्नीमा पनि समस्या देखियो । दुवै खुट्टा किचिएकाले काट्नुपर्ने अवस्था आएको छ,’ उनले भने, ‘डाक्टरले स्थिति नाजुक छ भनेका छन् । रगत धेरै बगेकाले समस्या भएको छ ।’

प्रकाशित : मंसिर २३, २०७६ ०७:४७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×