पर्खाइका प्रविधि

हेलो शुक्रबार

सन् २०१९ मा प्रविधिको नयाँ आविष्कार धेरै भएन  । तर यो वर्ष प्रविधिका हिसाबले रोचक भने रह्यो  । प्रविधिको ठूलो आविष्कारभन्दा पनि प्रविधिको लडाइँका कारण यो वर्षको सम्झना रहन्छ । तर, आगामी वर्ष भने योभन्दा स्थिति फरक हुनेछ । कुन नयाँ प्रविधि आविष्कार होलान् भनेर त अनुमान गर्न सकिन्न ।

ZenTravel

तर, अहिले विकासक्रममा रहेका प्रविधिले कस्तो फड्को मार्लान् भन्ने अनुमानचाहिँ गर्न सकिन्छ ।

अहिलेकै विकासक्रमलाई आधार मान्ने हो भने आगामी वर्ष फाइभजी विकासको वर्ष हुनेछ । चीन, अमेरिका, बेलायतसहित अधिकांश देशले यसको विकासका लागि गरेको लगानी र फाइभजी विकासका लागि प्रविधि कम्पनीले देखाएको चासोका कारण आगामी वर्ष फाइभजी विस्तारको वर्ष हुने अनुमान गर्न सकिन्छ । फाइभजीले मोबाइल प्रविधिलाई द्रुत बनाउने मात्रै नभई यसले अन्य सम्भावनाको ढोकासमेत खोल्नेछ । अहिले चलनमा रहेको फोरजी प्रविधिभन्दा निकै द्रुत गति हुने भएकाले फाइभजीले प्रविधिको प्रयोगलाई बढावा दिनेछ । शिक्षा, स्वास्थ्य र यातायातदेखि हरेक क्षेत्रमा इन्टरनेटको भूमिकालाई यसले बढावा दिनेछ ।

Meroghar

सन् २०१९ भरि चिनियाँ कम्पनी हुवावे र अमेरिकी सरकारबीच तथा अमेरिकी कम्पनीबीचको सम्बन्ध चिसोपन भए पनि यसले प्रविधिको प्रतिस्पर्धालाई थप बढाउनेछ । अमेरिकी कम्पनी गुगलको स्वामित्व भएको एन्ड्रोइड अपरेटिङ सिस्टम प्रयोग गरिरहेको चिनियाँ कम्पनीले भविष्यमा आफ्नै सफ्टवेयर इकोसिस्टम बनाउने घोषणा गरेको छ। यसले संसारभरका डेभलपरलाई सम्भावनाको थप ढोको खोल्नेछ नै, योबाहेक प्रयोगकर्तालाई नयाँ अनुभव दिने विषयमा पनि प्रतिस्पर्धा हुने र यसको फाइदा प्रयोगकर्ताकै लागि बढी हुने अनुमान गर्न सकिन्छ ।

पछिल्ला वर्षमा विकास भएका नयाँ प्रविधि मोबाइलमा बढी केन्द्रित छन् । फाइभजी त्यसको एउटा उदाहरण हो । तर, स्मार्टफोन आफैं भने बोरिङ हुँदै गएको छ । स्मार्टफोनहरु क्यामेरा केन्द्रित हुँदै गएको र प्रयोगकर्तालाई नयाँ लाग्ने खालका फिचर कम हुन थालेको गुनासो सर्वत्र छ। यद्यपि सस्ता र महँगा फोनको विकल्प बजारमा धेरै छन् ।

यस्तै बोरिङ स्मार्टफोनलाई आकर्षक बनाउन सक्ने अर्को प्रविधि पट्याउन मिल्ने वा लचकदार स्क्रिन पनि हो । यो प्रविधि मोबाइलमा मात्रै नभएर टेलिभिजन र स्क्रिन प्रयोग हुने अधिकांश डिभाइसका लागि उपयोगी हुन्छ । तर, स्मार्टफोनका लागि यसको बढी नै उपयोगिता हुनेछ किनकि स्मार्टफोन प्रयोगकर्ताको खल्तीमा रहने वस्तु हो । आफ्नो साथमा हुने चीज जति आकर्षक भयो प्रयोगकर्ता उति नै खुसी हुने पक्का छ ।


यो वर्ष पट्याउन मिल्ने स्क्रिनका लागि धेरै उत्साहप्रद भएन । यो वर्ष भएका गल्तीका कारण अर्को वर्ष यो सुधारिने र धेरै उपयोगी प्रविधि बन्ने अनुमान गर्न सकिन्छ । किनकि अधिकांश स्मार्टफोन निर्माता यसका लागि इच्छुक छन् र प्रयोगकर्ताको रूचि पनि यसमा छ ।

पट्याउन मिल्ने खालको स्मार्टफोनमा प्रयोगकर्ताको रूचि कति छ भन्ने कुरा सामसङ फोल्डको उदाहरणबाट पनि थाहा हुन्छ । यो वर्ष सामसङले फोल्डेबल फोनको बिक्री सुरूवात गर्नेबित्तिकै अर्डर सकिएको थियो । यद्यपि सामसङका लागि यो सुखद अनुभूति भने हुन सकेन । फोनमा समस्या देखिएपछि उसले धेरै आलोचना खेप्नुपर्‍यो । २ हजार डलरभन्दा बढी मूल्य पर्ने फोनमा उपभोक्ताले देखाएको रूचिले पनि यसको भविष्य छ भन्ने संकेत गर्छ ।

फोल्डेबल स्क्रिन भएको फोन निर्माणका लागि एप्पलले प्याटेन्ट राइट दर्ता गरिसकेको छ भने हुवावे, साओमी, मोटोरोलाजस्ता कम्पनीले यसमा अनुसन्धान र विकास गरिरहेका छन् । यो प्रविधिले सफलता हात पारेमा स्मार्टफोनहरु कहिले साना र आवश्यकताअनुसार ठूला बनाएर बोक्न र काम गर्न मिल्नेछ ।

भविष्य कसलाई के थाहा ? ल्यापटप नै मोबाइल जसरी पट्याएर पो हिँड्न मिल्छ कि ? योबाहेक साना स्याटलाइट पनि आगामी वर्ष चर्चाको विषय हुनेछ । साना स्याटलाइट राख्ने अमेरिकी टेस्लाको योजनामा अन्य कम्पनीहरु पनि सामेल भइसकेका छन् । आधा दर्जन कम्पनीहरुले अन्तरिक्षको तल्लो तहमा साना खालका स्याटलाइट राखेर द्रुत गतिको इन्टरनेट वितरण गर्ने लक्ष्य राखेका छन् । यस्ता स्याटलाइट सस्ता त हुन्छन् नै, स्याटलाइटको व्यापकताले इन्टरनेटको पहुँच र गतिलाई पनि धेरै माथि लैजानेछ । यद्यपि सन् २०२० यस्ता स्याटलाइटको विस्तार र परीक्षणको वर्ष हुनेछ ।

प्रकाशित : पुस ११, २०७६ १०:३०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

३०१ विद्यालयको पुनर्निर्माण

भूकम्पले ४९० विद्यालय भवनमा क्षति पुर्‍याएको थियो । त्यसमध्ये १७६ व्यवस्थापन समिति, ३५ दातृ निकाय र ९० गैरसरकारी निकायमार्फत निर्माण भए । 
हरिराम उप्रेती

(गोरखा) — भूकम्प गएको ४ वर्ष बित्दै गर्दा गोरखा नगरपालिका–७ को नवज्योति मावि डण्डी डाँडाको भवन पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको छ । जापानी सहयोग नियोग (जाइका) ले निर्माण गरिदिएको भवन सुविधा सम्पन्न छ । अव केही दिनमै नयाँ भवनबाट पठनपाठनको तयारी भइरहेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक शिवराम कट्टेलले बताए ।

‘असुरक्षित भनेर स्टीकर टाँसेको कक्षामा ८ देखि १० कक्षाका विद्यार्थी पढाइरहेका छौँ, अरु कक्षा पनि पुरानै भवनबाट चलाइरहेका थियौँ,’ उनले भने, ‘नयाँ भवन बन्यो, अब केही दिनमै सर्छौं ।’

यहाँ ४ वर्षदेखि टहरो र अस्थायी सिकाइ केन्द्रमा चलेका कक्षा अहिले धमाधम नयाँ भवनमा सर्न थालेका छन् । भूकम्पले ४ सय ९० विद्यालय भवनमा क्षति पुर्‍याएको थियो । तीमध्ये ३ सय १ विद्यालयको निर्माण सम्पन्न भएको भूकम्प पुनर्निर्माण प्राधिकरण जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाइ (शिक्षा) का प्रमुख विष्णुप्रसाद मिश्रले बताए । विद्यालय व्यवस्थापन समितिमार्फत १ सय ७६, दातृ निकायबाट ३५ र गैरसकारी निकायमार्फत ९० विद्यालय पुनर्निर्माण भएको उनले बताए । जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाइ (शिक्षा) ले व्यवस्थापन समितिमार्फत भवन निर्माण गरेको छ । त्यसमध्ये ७६ विद्यालय भवन निर्माण अन्तिम चरणमा रहेको उनले सुनाए ।

समितिमार्फत बनेका ५८, दातृ निकायबाट बनेका १५ र गैरसरकारी संस्थामार्फत बनेका ३ विद्यालयका भवन अन्तिम चरणमा रहेको उनले बताए । ४६ विद्यालय भवन भने निर्माणाधीन छन् । ‘चालु आर्थिक वर्षभित्रै निर्माण सम्पन्न गर्ने गरी काम भइरहेको छ,’ उनले भने । पुनर्निर्माण सम्पन्न भइसकेका केही विद्यालयमा कक्षाकोठा अझै अभाव देखिएको उनले बताए । ‘कक्षाकोठा अपुग विद्यालयको पनि लगत संकलन गर्दैछौँ,’ उनले भने ।

जाइकाले मात्र ६१ विद्यालय भवन निर्माणको जिम्मा लिएको थियो । तीमध्ये ४९ विद्यालय भवन निर्माण सम्पन्न भइसकेका छन् । ‘सम्पन्न हुन बाँकी १२ विद्यालयको काम पनि माघ मसान्तभित्र सकिन्छ,’ उनले भने । एसियन विकास बैंकले जिम्मा लिएको ४ विद्यालयको टेन्डर प्रक्रिया चलिरहेको उनले बताए । एसियन विकास बैंकले १५ विद्यालय भवन प्रबलीकरणका लागी जिम्मा लिएपनि काम सुरु गरिसकेको छैन ।

छिमेकी राष्ट्र भारतले जिम्मा लिएको ७ मध्ये ३ निर्माणाधीन छन् भने चार वटा टेन्डर प्रक्रियामा रहेको उनले बताए । चीन सरकारले जिम्मा लिएको सिंजाली माविको भवन निर्माण भने अझै अन्यौल छ । चीन सरकारको ढिलाइले सिंजालीका विद्यार्थी अस्थायी टहरोमा अध्ययन गर्न वाध्य छन् । चाडो पुनर्निर्माण गर्न पहल भइरहेको ताक्लुङका ध्रुव खनालले बताए । संघसंस्थाले जिम्मा लिएका १८ मध्ये १४ को निर्माण सम्पन्न भइसकेको छ । भूकम्पपछि बनेका अधिकांश भवन अपाङ्गमैत्री रहेको समेत मिश्रले बताए । ‘जाइकाले बनाएको विद्यालय भवनमा बिजुली, सवै कक्षाकोठामा फ्यान, ल्याब र लाइबेरीका कोठा छन्,’ मिश्रले भने, ‘छात्रछात्राका लागी छुट्टाछुट्टै ब्लगमा शौचालय र अपाङ्गता भएकालाई र्‍यामसहितको शौचालय बनेका छन् ।’

सामान्यतया १२ कक्षासम्म पढाइ हुने माविका लागि २४, दस कक्षासम्म चलेका माविका लागि १८, निमाविलाई १२ र प्राविका लागि आठ कक्षाकोठाको आवश्यकता पर्ने मिश्रले बताए । ‘जग्गाको प्रकृति, विद्यार्थी संख्या र विद्यालयको प्रकारको आधारमा भवन निर्माण गरेका हौँ,’ उनले भने । यहाँ निर्माणाधीन र वन्न वाँकी विद्यालयका विद्यार्थी अस्थायी सिकाइ केन्द्रमा अध्ययन गर्दै आएका छन् । टहरो मुनि बस्दा जाडोमा शीत चुहिने र गर्मीमा जस्ता तातेर बस्न नसकिने विद्यार्थीको गुनासो छ । विद्यालयको भवनले पनि शैक्षिक गुणस्तरमा प्रभाव पार्ने शिक्षकको गुनासो छ ।

विद्यालयको पुनर्निर्माण र प्रबलीकरण गर्दा गुणस्तरीयता कायमका लागि अनुगमन र सुपरिवेक्षण प्रभावकारतिाका साथ भइरहेको उनले बताए । ‘भूकम्पपछि खुल्ला आकाश मुनि रहेका विद्यार्थीलाई कक्षाकोठा स्थानान्तरण गर्ने र सामुदायिक विद्यालयलाई भौतिक रूपमा सुदृढ, सुरक्षित र बालमैत्री विद्यालय निर्माण गर्ने भन्ने छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : पुस ११, २०७६ १०:२९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×