इतिहास जोडेर दौड गरिने

हरिराम उप्रेती

गोरखा — भ्रमण वर्ष २०२० लक्षित लिगलिग कोटदेखि गोरखा दरबारसम्म म्याराथन हुने भएको छ । शाहवंशीय राजा द्रव्य शाहले पस्लाङ चौतारामा राज्याभिषेक गरेको दिन भदौ २५ मा लिगलिग कोट–सिरानचोक–गोरखा दरबार खुला म्याराथन गर्न लागिएको हो । 

पालुङटार र गोरखा नगरपालिका, सिरानचोक गाउँपालिका र नेपाली सेनाको आयोजनामा प्रतियोगिता हुँदै छ । ‘२०२० मा सरकारले २० लाख पर्यटक भित्र्याउने भनेको छ,’ रणसिं दलका प्रमुख उज्वल केसीले भने, ‘हामीले यसैको पूर्वसन्ध्यामा दौड आयोजना गरेका हौं ।’ प्रतियोगितामा पहिलो हुनेले १ लाख ५० हजार, दोस्रो हुनेले १ लाख, तेस्रोले ७५ हजार रुपैयाँ पुरस्कार पाउँछन् । दसौं हुनेसम्मले पुरस्कार पाउने छन् ।

पालुङटार नगपालिका–२ लिगलिग कोटबाट सुरु हुने दौड, हर्मी, सिरानचोक गाउँपालिकाको चित्रेपोखरी हुँदै गोरखा दरबारमा आएर टुंगिने छ । यसको दुरी ३८ किलोमिटर छ । लिगलिग कोटबाट द्रव्य शाहले गोरखा दरबार विजयका निम्ति प्रयोग गरेको पदमार्गलाई आधार बनाएर दौड गरिने भएको हो ।

उक्त क्षेत्रलाई ऐतिहासिक ट्रेलको रूपमा परिचित गराउन पनि दौडले सघाउने सिरानचोक गाउँपालिकाका अध्यक्ष राजु गुरुङले बताए । ‘लिगलिग कोटपछि गोरखा दरबार विजयी गर्न द्रव्य शाहले प्रयोग गरेको पैदलमार्गमा नै दौड हुनेछ,’ उनले भने, ‘ऐतिहासिक पदमार्गको संरक्षण र प्रवर्द्घनमा सघाउने लक्ष्य हो ।’

प्रतियोगिता आयोजनाका लागि १० लाख खर्च हुने अनुमान छ । तीन स्थानीय तहले ३–३ लाख र सेनाले १ लाख रकम बेहोर्ने छन् । द्रव्यशाहले १६१६ को भदौ २५ मा पस्लाङ चौतारामा राज्यभिषेक गरेको इतिहास छ । दौडका लागि निर्धारण गरिएको रुटमा ऐतिहासिक गढी र कोटहरू छन् ।

दौडको सुरुआत हुने ठाउँ लिगलिग कोट शाहवंशीय राजा द्रव्य शाहले १६६५ मा दौडिएर राज्य सञ्चालन गरेको स्थल हो । ‘सिरानचोकको छोप्राकमा बसेर द्रव्य शाहले गोरखा दरबार कसरी आक्रमण गर्न सकिन्छ भनेर योजना बनाएको ठाउँ हो,’ गुरुङले भने, ‘लिगलिग कोट र गोरखा दरबारसँगै सिरानचोकको पनि लुकेको इतिहास उजागर गर्न सहयोग पुग्छ भन्ने अपेक्षा गरेका छौं ।’

प्रकाशित : भाद्र ६, २०७६ ०७:३३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पार्किङ सम्झौता कानुनसम्मत नभएको दाबी

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सम्पदाप्रेमीहरूले पुल्चोकस्थित कमल पोखरीमा पार्किङ सञ्चालनसम्बन्धी स्थानीय र महानगरबीच भएको सम्झौता कानुनसम्मत नभएको निर्ष्कष बिहीबार निकालेका छन् ।

पोखरी कायम गर्ने सम्बन्धमा पाटनमा आयोजित सरोकारवालाबीच छलफलमा यस्तो निर्ष्कष निकालेका हुन् । छलफलमा सहभागी स्थानीय राजाराम तण्डुकार भन्छन्, ‘नेपाल भ्रमण वर्ष पार्किङ सञ्चालन गर्ने दिने बहाना मात्र हो । महानगरमा वैकल्पिक पार्किङ स्थल बालकुमारीमा छ ।’

उनले सम्झौतामा उल्लेख भएअनुसार डेढ वर्षपछि कुनै पनि हालतमा पोखरी निर्माण नहुने बताए । ‘ठेकेदारको सम्झौतामा हस्ताक्षर छैन । ५ वर्षका लागि पाइसकेको ठेक्का बीचमा रद्द गरेमा ठेकेदारले कानुनी उपचार खोज्ने पक्का छ,’ उनले भने, ‘यो पार्किङ सञ्चालन गर्न दिने खेल मात्र हो ।’

अर्का सहभागी यादवलाल कायस्थले पनि पोखरी नै कायम गर्न माग गरे । ‘दुई पक्षबीच सम्झौता हुँदैमा पार्किङ सञ्चालन गर्न मिल्छ भन्ने छैन,’ उनले भने ।

अभियन्ताहरू बिहीबार सम्झौताबारे ललितपुर महानगरका मेयर चिरीबाबु महर्जनलाई ध्यानाकर्षण गर्न पुगेका थिए । मेयर महर्जनले बैठकमा जानुपर्ने भन्दै आइतबार भेट्न समय दिए । २०५४ मा पोखरीमा सभागृह बनाउन खोज्दा स्थानीयले विरोध गरेका थिए ।

त्यतिबेला सम्पदाप्रेमीको साथमा आन्दोलन सफल भयो । पछि स्थानीयले नगरपालिकाबाट कौडीको भाउमा पोखरीमा पार्किङ सञ्चालन गर्ने ठेक्का पाएपछि मागलाई थाती राखे । र, आफैंले पोखरीमा पार्किङ सञ्चालनगर्न महानगरसँग सम्झौता गरे ।

अहिले स्थानीयले ठेक्का नपाएपछि आन्दोलनमा उत्रिएको महानगरको भनाइ छ । महानगरद्वारा जारी विज्ञप्तिअनुसार असार ३१ गतेसम्म पले स्वाँ पुखु संरक्षण समितिले पार्किर्ङ सञ्चालन गर्दै आइरहेका थिए ।

महानगरले टेन्डर प्रक्रियामार्फत् आएका विनोद महर्जनलाई पार्किङ सञ्चालन गर्न स्वीकृति दिएपछि समितिले विरोध जनाएका हो । विवाद टुंगो लगाउन ललितपुर महानगर– ३ वडा अध्यक्ष श्रीगोपाल महर्जनको संयोजकत्वमा दुई सदस्यीय वार्ता समिति गठन भएको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र ६, २०७६ ०७:३१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्