आत्मविश्वासले उद्यमी

‘कतिपयले दया गरेजस्तो गरेर किन्न खोज्छन् । त्यतिबेला हामीलाई हौसला दिनुस् भनेर सम्झाउने गरेका छौं ।’
रूपा गहतराज

(नेपालगन्ज) — दृष्टिविहीनहरूले सडकमा मागेर गुजारा चलाएको देख्दा न्यून दृष्टिका ३३ वर्षीय समीप चौधरीलाई आफ्नो भविष्यबारे चिन्ता लाग्थ्यो । आफ्नै कमाइले बाँच्न किन सकिन्न होला भनी सोच्थे । यही सोचले उनलाई दाङबाट नेपालगन्ज ल्यायो । नेपालगन्ज आउनुअघि उनले बेतबाँस र अगरबत्तीको व्यापार गर्थे । यहाँ आएर उनी उद्यमी बने । आफू उद्यमी बनेसँगै अहिले उनले अरूलाई पनि उद्यमी बनाउने बाटोमा डोर्‍याउँदै छन् । 

ZenTravel

नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका– १० आदर्शनगरमा रहेको आफ्नै घरमा उनले आफूजस्तै फरक शारीरिक अवस्था भएका युवालाई उद्यमी बनाउने काम गर्दैछन् । त्यसका लागि उनले गाउँमा उत्पादित मसलाको प्रशोधन एवं प्याकेजिङ गर्ने र त्यसलाई घरघरमा लगेर बेच्ने काम गर्छन् । उनको यो अभियानमा बाँके र बर्दियाका डेढ दर्जनभन्दा बढी फरक क्षमताका युवाले साथ दिइरहेका छन् ।

Meroghar


युवा सशक्तीकरण समूहका रूपमा संगठित भएका यहाँका युवाले व्यावसायिक रूपमा आत्मनिर्भर बन्ने प्रयास थालेका हुन् । समीप समूहका संयोजक बनेका छन् । स्नातक तह पढिरहेका बर्दियाका सुरेश योगीलाई पनि भविष्यमा के होला भन्ने चिन्ताले छोड्थेन । ‘अवसर पाए पनि पढाउने काममात्रै हो भन्ने लाग्थ्यो,’ उनले भने, ‘अहिले चाहिँ हामीले त व्यापार पनि गर्न सक्दा रहेछौं भन्ने भएको छ ।’

यो समूहले मसला प्रशोधन र प्याकेजिङको व्यवसाय थालेको पाँच महिना भयो । आफूले प्याकेजिङ गरेका मसलाको प्याकेज लिएर गाउँगाउँ पुग्नु अहिले उनीहरुको दैनिकी बनेको छ । त्यसबाट उपभोक्ताको रुचि, धारणा र
क्रयशक्ति बुझ्छन् ।

बाँके राप्तीसोनारीका आशाराम थारुले प्याकेजिङ गरिएका मसला बोकेर बाँके र बर्दियाका विभिन्न ठाउँमा पुग्ने गरेको बताए । त्यसले समाज र व्यापार दुवै चिन्न सघाएको उनको अनुभव छ । ‘धेरैजसोले त पहिलोपटक यिनीहरू माग्न आए कि भन्ने सोच्दा रहेछन्,’ उनले भने, ‘जब हामीले हाम्रो सामान किनिदिनुपर्‍यो भनेर आग्रह गर्छौं, त्यसपछि बल्ल ध्यान दिएर कुरा सुन्न थाल्छन् ।’

हत्तपत्त किन्न नमान्ने ग्राहकले पनि उत्पादन हेरेपछि र आफूहरूको मेहनतबारे बुझेपछि खुसीसाथ सामान किन्ने गरेको उनको अनुभव छ । कतिपयले दया गरेजस्तो गरेर किन्न खोज्दा हामीलाई दया होइन, हौसला दिनुस् भनेर सम्झाउने गरेको उनले बताए ।

उनीहरूले अहिले गाउँबाट धनिया, अदुवा, बेसारलगायत अर्ग्यानिक मसला ल्याउने र त्यसलाई प्याकेजिङ गरेर बेच्ने गर्छन् । सशक्तीकरण समूहमा आबद्ध सबै युवा दृष्टिविहीनमात्रै छैनन्, कतिपय अन्य शारीरिक अपांगता भएकाहरू पनि छन् । उनीहरूले अरू साथीले गर्न नसक्ने काममा सघाउने गरेको आशारामले बताए ।

मसला पिस्नका लागि उनीहरूले साना तथा घरेलु उद्योग कार्यालय बाँकेबाट अनुदानमा तीन थान मेसिन पाएका छन् । ती मेसिन चलाउन पनि धेरैले सिकिसकेको समीपले बताए । ‘अहिले त मैले पनि ती मेसिन चलाउँछु,’ आशारामले भने, ‘आफूमा आएको परिवर्तनले आत्मविश्वास बढेको छ ।’

काममा खटिनेलाई मसला बेचेर आएको मुनाफाबाट पारिश्रमिक दिने गरिएको छ । त्यही नाफाबाट कोठाभाडा र अन्य खर्च चलेको उनले बताए । समूहमा आबद्ध सुमिता चौधरीले उद्यममा लागेपछि आत्मविश्वास बढेको सुनाइन् । ‘पहिले के गर्नसक्छौ र भन्नेहरू नै अहिले हौसला थप्दैछन्,’ उनले भनिन्, ‘कतिपय साथीहरू विकल्प नदेखेर माग्न बसेको हामीले देखेका छौं । आत्मनिर्भर नहुँदा परिवारका सदस्यले पनि बोझ ठान्थे । अहिले हामी पनि केही गर्नसक्छौं भन्ने लाग्न थालेको छ ।’

यही उद्यमलाई मसला उद्योगका रूपमा विकास गर्ने उद्देश्य लिइएको संयोजक समीपले बताए । ‘अब हामी सामूहिक रूपमै यस कामलाई उद्योगका रूपमा विकास गर्ने तयारीमा छौं,’ उनले भने, ‘मसला हरेक भान्साको अत्यावश्यक वस्तु भएकाले बजार पाउन सहज छ ।’

प्रकाशित : माघ ४, २०७६ ०९:४५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

आत्मनिर्भर बन्न सीप

सन्जु पौडेल

(तिलोत्तमा) — बाल्यकालको रहरले नृत्यांगना बनेकी दिया थापा अहिले पनि नृत्य कार्यक्रममै व्यस्त छन् । ३५ वर्षको उमेरमा पनि मञ्चको रोजाई र कार्यक्रमप्रतिको लगावले उनलाई छोडेको छैन । थुप्रै दर्शक र प्रशंषक कमाएकी छन् । ‘कार्यक्रममा नाच्न निम्तो आउँछ, कलाको सम्मानले दिने पारिश्रमिकमा खुसी नै छु,’ उनले भनिन् । बाल्यकालमा उनको नाम दया थियो । अहिले उनी आफूलाई दियाबाट परिचित गराउँछिन् । 

बाल्यकाल देवदहको केउलीमा बिताएकी उनी विगत ७ वर्षदेखि नवलपरासीको महेशपुरमा छिन् । नवलपरासीबाट बुटवल आएर फेसन डिजाइनिङको तालिम लिइरहेकी छन् । यसबाट सिकेर आफूजस्तै साथीलाई सिकाउने र नृत्य गर्दा चाहिने पहिरन उत्पादन र बिक्रीका लागि उद्यमी बन्ने उनको सोच छ । ‘सधैं अरूको भर पर्नुभन्दा आफ्नै सीपले व्यावसायिक बन्छु,’ उनले भनिन्, ‘उद्यमीकै नाममा परिचित हुने चाहनालाई पूरा गर्न यो सहयोगी बन्नेछ ।’

बुटवलका प्रशान्त थापा उमेरले २० पुगे । १० कक्षासम्मको अध्ययनपछि उनले पढाइ छोडे । नृत्यमा रुचि भएका उनले बुटवलस्थित जुनतारा रेस्टुराँ एन्ड बारमा नृत्य गर्थे । ‘एक वर्षअघि धेरै पैसा दिने भन्दै लोभ देखाए, भारतमा नाच्न गएँ,’ उनले भने, ‘तीन महिनामै फर्किएँ ।’ त्यहाँका विवाहमा नाच्नेले दुर्व्यवहार गरेपछि फर्किएको उनले बताए । विद्यालयमा पढ्दा साथीले केटा भएर पनि केटीजस्तो गर्छ भनेर जिस्क्याउने गरेको उनी सम्झन्छन् । आफूलाई आफ्नैबारे प्रष्ट थाहा नहुँदा धेरैको मजाक र घृणाको पात्र बनेको उनले सुनाए । नयाँ कपडा लगाउन सौखिन उनलाई तालिमले उत्साह थपेको छ ।

‘बुटिक सञ्चालन गर्नेगरी दक्ष बन्न सकेमा आम्दानी र पहिचान दुवै हुनेछ,’ उनले भने, ‘मेहनत गरेर सीप सिक्नेछु र उद्यमी बन्नेछु ।’ मोडलिङ र कोरियोग्राफीमा अघि बढेका रेशम न्यौपाने ‘रेश्मा’ नामबाट परिचित छन् । २०१५ मा मिस डायमन्ड नेपालको ताज जितेपछि उनले आफ्नो पहिचान खुलाएको बताइन् ।

‘महिला र पुरुषभन्दा फरक भए पनि दक्षताका हिसाबले हामीले पनि गर्नसक्ने क्षमता राख्छौं,’ उनले भनिन् । बुटवल उपमहानगरपालिकासँगको सहकार्यमा संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास परियोजना (यूएनडीपी)ले बुटवलमा तीनमहिने फेसन डिजाइनिङ तालिम दिइरहेको छ । बुटवल टेक्निकल इन्स्टिच्युटले त्यसमा सहजीकरण गरेको छ । तालिममा नवलपरासी, कपिलवस्तु र रूपन्देहीका यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यकलाई सहभागी गराइएको संस्थाको प्रदेश ५ का फिल्ड प्रमुख सुदीप अर्यालले बताए ।

प्रकाशित : माघ ४, २०७६ ०९:४२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×